III K 339/57
WyrokIzba Karna1957-09-27
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy umorzenie postępowania na podstawie art. 3 lit. a k.p.k. jest dopuszczalne, gdy sąd merytorycznie rozstrzygnął sprawę i uniewinnił oskarżonego?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził, że umorzenie postępowania na podstawie art. 3 lit. a k.p.k. jest dopuszczalne jedynie wtedy, gdy w zarzucanym czynie brak jest znamion przestępstwa. Jeśli sąd po przeprowadzeniu dowodów ustali brak któregokolwiek ze znamion, powinno nastąpić uniewinnienie, a nie umorzenie postępowania. W niniejszej sprawie Sąd Wojewódzki bezzasadnie umorzył postępowanie, dokonując merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy i faktycznie uniewinniając oskarżonego.Stan faktyczny
Władysław J. został oskarżony o sprowadzenie niebezpieczeństwa katastrofy w komunikacji drogowej przez jazdę rowerem w stanie nietrzeźwym i nagłe wjechanie na środek jezdni, co spowodowało wywrócenie się samochodu. Sąd Wojewódzki umorzył postępowanie karne na podstawie art. 3 lit. a k.p.k. Prokurator wniósł rewizję, zarzucając błędną ocenę okoliczności faktycznych i obrazę prawa procesowego.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi Wojewódzkiemu w Poznaniu do ponownego rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia A. Bachrach (sprawozdawca). Sędziowie: K. Bzowski, T. Rek. Prokurator: M. Warmanowa.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Władysława J. osk. z art. 215 § 1 k.k., po rozpoznaniu założonej przez prokuratora rewizji od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Poznaniu z dnia 13 marca 1957 r., na podstawie art. 375, 383 pkt 2, 3, 388 k.p.k.uchylił zaskarżony wyrok i sprawę przekazał temuż sądowi do ponownego rozpoznania.Uzasadnienie faktyczneSąd Wojewódzki w Poznaniu, po rozpoznaniu dnia 13 marca 1957 r. sprawy Władysława J. oskarżonego o to, że sprowadził niebezpieczeństwo katastrofy w komunikacji drogowej przez to, iż jadąc rowerem w stanie nietrzeźwym na skrzyżowaniu ulic, bez ostrzeżenia innych pojazdów, wjechał nagle na środek jezdni, powodując w ten sposób wywrócenie się usiłującego wyminąć go samochodu furgonetki, prowadzonej przez kierowcę Władysława Z., tj. o czyn z art. 215 § 1 k.k., umorzył na zasadzie art. 3 lit. a k.p.k. postępowanie karne o czyn z art. 215 § 1 k.k. w stosunku do oskarżonego Władysława J.Od wyroku tego odwołał się Prokurator.Rewizja Prokuratora zarzuca błędną ocenę okoliczności faktycznych sprawy oraz obrazę art. 3 k.p.k. i wnosi "o uznanie oskarżonego Władysława J. winnym zarzucanego mu przestępstwa z art. 215 § 1 k.k., względnie o przekazanie sprawy sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania".Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy wyraził następujący pogląd prawny:W sprawie tej uderzają jaskrawe błędy w zakresie stosowania prawa procesowego. Sąd Wojewódzki bezzasadnie umorzył postępowanie sądowe na podstawie art. 3 lit. a k.p.k., gdyż z motywów wyroku wynika merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy, a mianowicie uniewinnienie oskarżonego. Stosownie do treści art. 3 lit. a k.p.k. oraz powszechnie przyjętej praktyki sądowej i wreszcie zasady prawnej wyrażonej w uchwale Izby Karnej SN z dn. 19.VI.1953 r. (OSN z 1953 r. zesz. IV, poz. 52), umorzenie postępowania na podstawie art. 3 lit. a k.p.k. może nastąpić wtedy tylko, gdy w czynie, który oskarżonemu zarzuca oskarżyciel, brak znamion przestępstwa. Gdy natomiast sąd w drodze postępowania ustala po przeprowadzeniu dowodów brak istnienia w czynie oskarżonego (czyli nieudowodnienie) któregokolwiek ze znamion przestępstwa, wówczas zachodzą warunki uniewinnienia oskarżonego.Faktyczną przesłanką "umorzenia" postępowania w sprawie niniejszej (zamiast procesowo prawidłowego "uniewinnienia") jest, po pierwsze, ustalenie sądu, że oskarżony nie był pijany, "sam bowiem oskarżony wyjaśnił, że mimo wypicia wódki (...) nie był pijany (...)", albo też brak ustalenia, że oskarżony był pijany, wbrew dowodowi stwierdzającemu we krwi oskarżonego Władysława J. 2,82 promille alkoholu.Po drugie - dowolne ustalenie sądu, że "nieprawidłowa jazda oskarżonego lewą stroną ulicy nie była wynikiem znalezienia się przezeń w stanie nietrzeźwym, bowiem gdyby nie pił alkoholu, to również jechałby tą samą częścią ulicy". Ustalenie to pomija ponadto najpoważniejszy fragment zachowania się oskarżonego na jezdni, a mianowicie jego nagłe zajechanie drogi samochodowi na skrzyżowaniu ulic już po wyjechaniu z "lewej strony ulicy", co było bezpośrednią przyczyną katastrofy.Należy wreszcie zauważyć, że niezrozumiała jest ostatnia część motywów, jej wewnętrzne powiązanie logiczne i wnioski, do jakich ta część motywów prowadzi. Okoliczność, że "oskarżony jechał rowerem, a nie pojazdem mechanicznym o dużej wadze i mogącym rozwijać znaczną szybkość (...)", sama przez się bynajmniej nie wyłącza możliwości dopuszczenia się przestępstwa z art. 215 k.k., albowiem podmiotem tego przestępstwa może być każda osoba, a nie tylko kierowca pojazdu mechanicznego.Z powodów powyższych wyrok należało uchylić i sprawę przekazać do ponownego rozpoznania, a wniosek zawarty w rewizji prokuratora "o uznanie oskarżonego Władysława J. winnym zarzucanego mu przestępstwa z art. 215 § 1 k.k." pozostawić bez uwzględnienia, jako pozbawiony podstawy prawnej.
Powiązane orzeczenia
- II KK 178/14 2014-10-01Czy umorzenie postępowania w sprawie wypadku drogowego z art. 177 § 1 k.k. w zw. z art. 178 § 1 k.k. z powodu braku wniosku o ściganie wyłącza możliwość oceny odpowiedzialności za prowadzenie pojazdu w stanie nietrzeźwoś…
- V KRN 285/73 1973-08-14Czy sąd prawidłowo ustalił stan faktyczny i kwalifikację prawną czynu w sprawie o przestępstwo drogowe, w szczególności w zakresie obrażeń pokrzywdzonego i przebiegu zdarzenia?
- IV KK 188/18 2018-05-23Czy naruszenie przez sąd odwoławczy art. 455 k.p.k. w zw. z art. 4 § 1 k.k. poprzez niepoprawienie błędnej kwalifikacji prawnej czynu, polegającej na zastosowaniu ustawy karnej obowiązującej w dacie orzekania zamiast ust…
- I KK 329/23 2024-01-16Czy postępowanie w sprawie wykroczenia powinno zostać umorzone, jeśli obwiniony został już prawomocnie skazany za ten sam czyn w innym postępowaniu?
- IV KK 358/18 2019-07-24Czy sąd odwoławczy, uniewinniając oskarżonego od popełnienia przestępstwa z art. 177 § 1 k.k., naruszył zasady swobodnej oceny dowodów i obiektywizmu, pomijając istotne dowody i dokonując nierzetelnej oceny materiału dow…
Powołane przepisy
art. 215 § 1 KKart. 375art. 3art. 3 KPKart. 215 KK§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026.