III K 471/60
WyrokIzba Karna1961-03-29
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przedawnienie ścigania czynu z art. 215 k.k. następuje w terminie 5 lat od jego popełnienia, a jeśli tak, to czy dotyczy ono czynów popełnionych w latach 1951-1956, gdy ściganie wszczęto w 1959 r.?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że czyn z art. 215 k.k. nie jest przestępstwem trwałym. Skoro przestępstwo przypisane Franciszkowi W. zostało popełnione w 1951 r., nastąpiło przedawnienie ścigania na podstawie art. 86 lit. c) k.k. w 1956 r., a ściganie wszczęto dopiero w 1959 r. W przypadku Leona W., Sąd Najwyższy uznał, że brak było podstaw do przypisania mu winy umyślnej sprowadzenia niebezpieczeństwa katastrofy, a ewentualna wina nieumyślna w zakresie niedopełnienia obowiązku nadzoru (art. 286 k.k.) również uległa przedawnieniu.Stan faktyczny
Oskarżeni Franciszek W. i Leon W. zostali skazani wyrokiem Sądu Wojewódzkiego w Gdańsku za sprowadzenie niebezpieczeństwa wybuchu wadliwie zainstalowanego urządzenia do ogrzewania wody. Franciszek W. jako majster robót sanitarnych zainstalował urządzenie mimo braku kwalifikacji, a Leon W. jako inspektor nadzoru dopuścił do jego użytkowania. Czyny miały miejsce w latach 1951-1956. Ściganie wszczęto w 1959 r., po wybuchu innego urządzenia.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok w części skazującej oskarżonych Franciszka W. i Leona W. oraz umorzył postępowanie karne wobec tych oskarżonych.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia Z. Kapitaniak (sprawozdawca).Sędziowie: M. Dźbikowski, W. Dąbrowski.Prokurator: I. Druski.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Franciszka W. i Leona W., oskarżonych z art. 215 § 1 i § 2 k.k., po rozpoznaniu założonej przez oskarżonych rewizji od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Gdańsku z dnia 18 lutego 1960 r., na podstawie art. 375, 383 pkt 4 oraz 3 k.p.k.uchylił zaskarżony wyrok w części skazującej oskarżonego Franciszka W. i Leona W. i postępowanie karne co do tych oskarżonych umorzył.Wyrokiem Sądu Wojewódzkiego w Gdańsku z dnia 18 lutego 1960 r. skazani zostali: Franciszek W. z art. 215 k.k. na 8 miesięcy aresztu za to, że w okresie od 1951 r. do lipca 1956 r. w E. jako majster robót sanitarnych Miejskiego Przedsiębiorstwa Remontowo-Budowlanego, przez podjęcie się kierownictwa robót instalacyjnych, a w szczególności urządzenia do ogrzewania wody w budynku internatu szkolnego mimo nieposiadania ku temu odpowiednich kwalifikacji zawodowych, wadliwie zainstalował to urządzenie, sprowadzając tym samym niebezpieczeństwo wybuchu, przy czym działał nieumyślnie, oraz Leon W. z art. 215 § 1 k.k. na 1 rok więzienia za to, że w okresie od 1951 r. do lipca 1956 r. w E. jako inspektor nadzoru odbudowy internatu szkolnego, przez dopuszczenie do użytkowania wadliwie zainstalowanego urządzenia do ogrzewania wody, sprowadził niebezpieczeństwo wybuchu tegoż urządzenia.Od tego wyroku założyli rewizje obaj oskarżeni.Rewizja oskarżonego Franciszka W. zarzuca:1) obrazę prawa materialnego, a mianowicie art. 86 lit. c) k.k. oraz art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 1956 r. o amnestii (Dz. U. Nr 11, poz. 57), przez skazanie oskarżonego, pomimo że nastąpiło przedawnienie ścigania czynu popełnionego w 1951 r.,2) błędną ocenę okoliczności faktycznych przyjętych za podstawę wyroku przez nierozważenie obrony oskarżonego, że w 1951 r. zainstalował prawidłowo bojler wieloczerpalny ciśnieniowy, posiadający należyte zabezpieczenie.Rewizja oskarżonego Leona W. zarzuca:1) obrazę prawa materialnego, a mianowicie art. 215 § 1 k.k., przez skazanie oskarżonego z tego przepisu karnego oraz błędne uznanie tak przypisanego mu przestępstwa za przestępstwo trwałe oraz obrazę przepisu o amnestii z dnia 22 czerwca1952 r., która powinna mieć w sprawie niniejszej zastosowanie,2) błędną ocenę okoliczności faktycznych przyjętych za podstawę wyroku przez pominięcie, że bojler, którego instalację miał nadzorować oskarżony, został zdjęty w 1952 r. i wymieniony w 1956 r. na inny, przy czym nowy bojler zainstalowany w 1956 r. był innego rodzaju niż bojler zainstalowany w 1951 r.Uzasadnienie faktyczneSąd Najwyższy wyraził następujący pogląd prawny: Słuszny jest pierwszy zarzut rewizji oskarżonego Franciszka W. Przestępstwo z art. 215 k.k. nie jest przestępstwem trwałym, które polega przecież nie tylko na spowodowaniu czynem pewnego stanu, lecz i na utrzymywaniu w ten sposób wytworzonego stanu przestępnego (np. art. 248 k.k.). Skoro przypisane oskarżonemu Franciszkowi W. przestępstwo zostało popełnione w 1951 r., to - stosownie do art. 86 lit. c) k.k. - w 1956 r. nastąpiło przedawnienie ścigania tego przestępstwa. W sprawie niniejszej zaś ściganie wszczęto dopiero w 1959 r., tj. wtedy, kiedy nastąpił wybuch bojlera innego niż ten, który zainstalowali oskarżeni Franciszek W. i Leon W. Zbędne staje się wobec tego rozpoznawanie dalszych zarzutów rewizji oskarżonego Franciszka W.Jeśli chodzi o oskarżonego Leona W., to - zdaniem Sądu Najwyższego - oskarżonemu temu błędnie został przypisany czyn z art. 215 § 1 k.k., gdyż w materiale dowodowym sprawy brak podstaw do przypisania temu oskarżonemu winy umyślnej sprowadzenia niebezpieczeństwa katastrofy. Stanowisko Sądu Wojewódzkiego co do winy tego oskarżonego jest następujące: "(...) jako człowiek wykształcony z dużą praktyką budowlaną przewidywał, że powinien nadzorować ze znajomością rzeczy wykonanie prac związanych z urządzeniem do ciepłej wody, gdyż poleganie na innych pracownikach może spowodować wadliwe założenie tych urządzeń, w rezultacie spowodować niebezpieczeństwo wybuchu kotła, i godził się na to". To nie dość jasne stanowisko narzuca w istocie oskarżonemu obowiązek przewidywania skutku przestępnego, a więc postać winy nieumyślnej. Winy nieumyślnej oskarżonego Leona W. można by się dopatrzyć jedynie w zakresie działania na szkodę interesu publicznego i prywatnego przez niedopełnienie obowiązku nadzoru, a więc w zakresie przestępstwa z art. 286 k.k. W tym wypadku jednak też mamy do czynienia z przedawnieniem ścigania na podstawie art. 86 lit. c) k.k.Z przytoczonych wyżej względów postępowanie karne co do oskarżonego Franciszka W. i Leona W. należało umorzyć.
Powiązane orzeczenia
- Rw 226/67 1967-10-04Czy sąd prawidłowo ocenił stronę podmiotową przestępstwa z art. 215 § 1 k.k. i czy wymierzona kara była współmierna do popełnionego czynu?
- V K 773/64 1964-12-17Czy naruszenie zasad pierwszeństwa przejazdu, które doprowadziło do katastrofy w ruchu lądowym, powinno być kwalifikowane jako przestępstwo z art. 215 § 1 k.k. (wymuszenie pierwszeństwa przejazdu) czy art. 215 § 2 k.k. (…
- II KK 116/17 2017-04-20Czy czyn kwalifikowany jako znieważenie (art. 216 § 1 k.k.) popełniony w krótkich odstępach czasu i w wykonaniu z góry powziętego zamiaru (art. 12 k.k.) ulega przedawnieniu, jeśli postępowanie karne zostało wszczęte po u…
- II KK 437/17 2018-01-24Czy wszczęcie postępowania przygotowawczego w sprawie o czyn z art. 158 § 1 k.k. (ścigany z oskarżenia publicznego) przedłuża karalność czynu, który ostatecznie został zakwalifikowany jako przestępstwo z art. 217 § 1 k.k…
- I KR 130/70 1970-10-14Czy kierowca, który spowodował katastrofę w ruchu lądowym, naruszając przepisy o ruchu drogowym i dopuszczając się czynu w warunkach recydywy, może być uznany za winnego popełnienia przestępstwa z art. 215 § 1 w związku…
Powołane przepisy
art. 215 § 1art. 375art. 215 KKart. 215 § 1 KKart. 86art. 2 pkt 1art. 248 KKart. 286 KK§ 1§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026.