III K 980/57

WyrokIzba Karna1958-12-05

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zaniechanie felczerki polegające na nieprzekazaniu pacjenta do szpitala, mimo podejrzenia uszkodzenia organów wewnętrznych i śmierci pacjenta w wyniku tego zaniechania, może stanowić podstawę przypisania odpowiedzialności za występek narażenia życia człowieka na niebezpieczeństwo z art. 242 § 3 k.k.?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że zaniechanie felczerki, polegające na nieprzekazaniu pacjenta do szpitala mimo istnienia podejrzenia uszkodzenia organów wewnętrznych i śmierci pacjenta w wyniku tego zaniechania, może stanowić podstawę przypisania odpowiedzialności za występek narażenia życia człowieka na niebezpieczeństwo z art. 242 § 3 k.k. Sąd podkreślił, że czynu tego można dopuścić się także przez zaniechanie, a nie tylko przez pozytywne działanie.
Stan faktyczny
Oskarżona, felczerka Urszula P., nie przekazała pacjenta Stanisława K. do szpitala na obserwację lekarską, mimo podejrzenia uszkodzenia organów wewnętrznych po kopnięciu przez konia. Pacjent zmarł w wyniku ropnego zapalenia otrzewnej spowodowanego pęknięciem jelita cienkiego. Sąd Wojewódzki skazał ją za nieumyślne narażenie życia człowieka na niebezpieczeństwo. Oskarżona wniosła rewizję, kwestionując możliwość przypisania jej winy w oparciu o zaniechanie oraz swoje kwalifikacje zawodowe.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy utrzymał w mocy zaskarżony wyrok Sądu Wojewódzkiego i zwolnił oskarżoną od kosztów postępowania rewizyjnego oraz opłaty sądowej za drugą instancję.

Pełny tekst orzeczenia

SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Urszuli P., oskarżonej z art. 242 § 3 k.k., po rozpoznaniu założonej przez oskarżoną rewizji od wyroku Sądu Wojewódzkiego w P. z dnia 17 września 1957 r. na podstawie art. 375 i 459 k.p.k. i art. 4 dekretu o o.k.s., zaskarżony wyrok utrzymał w mocy i zwolnił oskarżoną od kosztów postępowania rewizyjnego i opłaty sądowej za drugą instancję.Uzasadnienie faktyczneSąd Wojewódzki w P. wyrokiem z dnia 17 września 1957 r. IV K 182/57 skazał oskarżoną Urszulę P. z art. 242 § 1 i 3 k.k. na karę 6 miesięcy aresztu z warunkowym zawieszeniem wykonania tej kary na okres lat dwóch - ustalając, że oskarżona działając jako felczerka w dniu 27 marca 1957 r. w Ch. nieumyślnie naraziła życie człowieka na niebezpieczeństwo, przez to, że mimo istnienia podejrzenia uszkodzenia organów wewnętrznych u Stanisława K., kopniętego przez konia w okolicę prawego podbrzusza, nie przekazała go natychmiast na obserwację lekarską do szpitala, w wyniku czego, wzrastające ropne zapalenie otrzewnej, jako następstwo pęknięcia jelita cienkiego, spowodowało jego śmierć.Od tego wyroku założyła rewizję oskarżona z wnioskiem o uchylenie zaskarżonego wyroku oraz o uniewinnienie jej względnie o przekazanie sprawy Sądowi Wojewódzkiemu do ponownego rozpoznania.Rewizja zarzuca, że Sąd Wojewódzki pominął okoliczność, iż oskarżona przy uwzględnieniu jej fachowych kwalifikacji nie była w stanie ocenić należycie grożącego K. niebezpieczeństwa, oraz że w działaniu oskarżonej nie mogą się mieścić znamiona występku z art. 242 k.k., gdyż przy tej kwalifikacji konieczne jest pozytywne działanie oskarżonego. Nadto rewizja powołuje się na to, że oskarżona w granicach swych wiadomości dołożyła należytej staranności w opiece nad poszkodowanym, oraz że ma opinię ofiarnego pracownika służby zdrowia, a w swej trudnej pracy nie miała należytej opieki ze strony władz przełożonych, a w szczególności wydziału zdrowia.Wniosek ewentualny o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania nie został bliżej sprecyzowany, w szczególności rewizja nie wskazuje, jakie okoliczności zdaniem oskarżonej wymagałyby dodatkowego wyświetlenia.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Rewizja nie jest zasadna. Sąd Wojewódzki w oparciu o zebrany materiał w sposób wyczerpujący i przekonywający ustalił, że wina oskarżonej polega na tym, iż nie skierowała poszkodowanego Stanisława K. natychmiast do szpitala i że uczyniła to dopiero po 3 dniach, podczas gdy z orzeczenia lekarskiego wynika, że natychmiastowy zabieg operacyjny mógłby uratować życie poszkodowanemu.Okoliczność, że oskarżona w swej praktyce nie spotkała się dotychczas z podobnym przypadkiem, oraz przy uwzględnieniu jej fachowych wiadomości nie była w stanie ocenić należycie grożącego Stanisławowi K. niebezpieczeństwa, nie usprawiedliwia oskarżonej, gdyż fakt, że Stanisław K. kopnięty został przez konia, że nie mógł o własnych siłach przybyć do punktu felczerskiego, że świadek M., przełożony Stanisława K., widząc jego stan, prosił ją o skierowanie poszkodowanego do szpitala, nakazywał oskarżonej, jak to słusznie ustalił Sąd Wojewódzki w oparciu o orzeczenie Zakładu Medycyny Sądowej i biegłego Ch., skierowanie Stanisława K. do szpitala.Błędne jest rozumowanie rewizji, że do przyjęcia występku z art. 242 k.k. konieczne jest ustalenie pozytywnego działania, powodującego narażenie życia ludzkiego na bezpośrednie niebezpieczeństwo, gdyż czynu tego może sprawca dopuścić się także przez zaniechanie, a takie zachowanie Sąd Wojewódzki słusznie oskarżonej przypisał.Pozostałe okoliczności podkreślone w rewizji, mogą mieć tylko wpływ na wymiar kary, a skoro Sąd Wojewódzki momenty te uwzględnił i wymierzył oskarżonej karę łagodną, należało orzec jak w sentencji.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 242 § 3 KKart. 375art. 4art. 242 § 1art. 242 KK§ 3§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 21.07.2026.