III KR 18/82

WyrokIzba Karna1982-03-19

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy dobrowolne zapobieżenie skutkowi śmiertelnemu czynu, polegające na wezwaniu pogotowia ratunkowego, wyłącza odpowiedzialność karną za usiłowanie zabójstwa, ale nie wyłącza odpowiedzialności za spowodowanie choroby zagrażającej życiu?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził, że zgodnie z art. 13 § 1 kk, oskarżona nie podlega karze za usiłowanie zabójstwa, ponieważ dobrowolnie zapobiegła skutkowi śmiertelnemu swojego czynu, wzywając pogotowie ratunkowe. Jednakże, mimo bezkarności za usiłowanie zabójstwa, oskarżona ponosi odpowiedzialność za przestępstwo z art. 155 § 1 pkt 2 kk, gdyż jej działanie wypełniło znamiona spowodowania choroby zazwyczaj zagrażającej życiu.
Stan faktyczny
Oskarżona uderzyła pokrzywdzonego młotkiem w głowę dwukrotnie, powodując obrażenia zagrażające życiu. Po spotkaniu swoich nieletnich dzieci, które poinformowały ją, że pokrzywdzony żyje i udają się po pomoc, oskarżona sama wezwała pogotowie ratunkowe. Pokrzywdzony został przewieziony do szpitala i poddany leczeniu. Oskarżona działała pod wpływem depresji reaktywnej i w stanie znacznego ograniczenia poczytalności.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy orzekł, że oskarżona nie podlega karze za usiłowanie zabójstwa, ale ponosi odpowiedzialność za przestępstwo z art. 155 § 1 pkt 2 kk, uwzględniając okoliczności łagodzące przy wymiarze kary.

Pełny tekst orzeczenia

Uzasadnienie faktyczneOkoliczność, że oskarżona spotkała w nocy swe nieletnie dzieci, które powiadomiły ją, że ojciec (pokrzywdzony) żyje oraz że udają się one do pogotowia po pomoc, nie odbiera opisanemu działaniu oskarżonej przymiotów, określonych w art. 13 § 1 kk, jak to mylnie określa sąd pierwszej instancji ("pójście po pogotowie było spowodowane spotkaniem dzieci").Zgodnie z treścią art. 13 § 1 kk oskarżona nie podlega karze za usiłowanie zabójstwa pokrzywdzonego, ponieważ dobrowolnie zapobiegła skutkowi śmiertelnemu swego czynu. Jednakowoż oskarżona czynem swym wypełniła nie tylko znamiona określone w art. 11 § 1 kk i art. 148 § 1 kk, co stało się bezkarne (art. 13 § 1 kk) ale również znamiona przestępstwa z art. 155 § 1 pkt 2 kk, za które ponosi odpowiedzialność (por. m.in. wyrok z 19 sierpnia 1974 r. - I KR 35/74 - OSNKW 1974, z. 12, poz. 225).Obrażenia, jakich doznał pokrzywdzony, przemawiały za tym, że nastąpiłby jego zgon, jeśliby oskarżona dobrowolnie nie zapobiegła skutkowi swego czynu. Oskarżona po dowiedzeniu się od swych (nieletnich) dzieci Katarzyny i Tomasza, że pokrzywdzony daje oznaki życia, poszła z synem (Tomaszem) wezwać pogotowie lekarskie. Pracownicy służby zdrowia jako świadkowie zeznali, że tylko oskarżona wezwała pogotowie lekarskie, dodając, iż "uczyniła to w sposób stanowczy, a nawet natarczywie pytała się czy szybko lekarz przyjedzie". Pogotowie lekarskie przewiozło pokrzywdzonego do szpitala, gdzie został poddany leczeniu szpitalnemu. Oskarżona dobrowolnie więc zapobiegła w "sposób pośredni" (przez służbę zdrowia) tragicznemu skutkowi swego czynu przestępnego.Okoliczność, że oskarżona spotkała w nocy swe nieletnie dzieci Katarzynę i Tomasza, które powiadomiły ją, iż ojciec (pokrzywdzony) żyje oraz że udają się one do pogotowia po pomoc, nie odbiera opisanemu działaniu oskarżonej przymiotów. określonych w art. 13 § 1 kk, jak to mylnie określa sąd pierwszej instancji - "pójście po pogotowie było spowodowane spotkaniem dzieci".Zgodnie z treścią art. 13 § 1 kk oskarżona nie podlega karze za usiłowanie zabójstwa pokrzywdzonego, ponieważ dobrowolnie zapobiegła skutkowi śmiertelnemu swego czynu. Jednakowoż oskarżona czynem swym wypełniła nie tylko znamiona określone w art. 11 § 1 i art. 148 § 1 kk (usiłowanie zabójstwa), co stało się bezkarne (art. 13 § 1 kk), ale również znamiona przestępstwa z art. 155 § 1 pkt 2 kk, za które ponosi odpowiedzialność (por. m.in. wyrok SN z 19 sierpnia 1974 r., OSNKW 1974 r., z. 12, poz. 225).Z zaświadczeń lekarskich oraz opinii lekarza wynika niewątpliwie, że oskarżona przez dwukrotne uderzenie młotkiem w głowę pokrzywdzonego spowodowała u niego chorobę zazwyczaj zagrażającą życiu, co wyczerpuje cechy przestępstwa z art. 155 § 1 pkt 2 kk.Orzekając o karze Sąd Najwyższy wziął pod uwagę dotychczasową niekaralność 43-letniej oskarżonej, jej dobrą opinię środowiskową, a także, iż działała w warunkach ograniczonej poczytalności w stopniu znacznym (art. 25 § 2 kk). Sąd uwzględnił także i to, że wprawdzie nie ma uprzywilejowanej postaci przestępstwa z art. 155 § 1 kk, popełnionego pod wpływem silnego wzburzenia usprawiedliwionego okolicznościami, to jednak dopuszczenie się przez oskarżoną przypisanego jej przestępstwa pod wpływem depresji reaktywnej należy potraktować jako okoliczność łagodzącą.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 13 § 1 kkart. 11 § 1 kkart. 148 § 1 kkart. 155 § 1 pkt 2 kkart. 11 § 1art. 155 § 1 pkt 2 kk.art. 25 § 2 kkart. 155 § 1 kk§ 1§ 1 pkt 2§ 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026.