III KB 23/23

Izba Karna2024-11-13

Skład orzekający: Małgorzata Bednarek, Pawła Księżaka, Antoniego Bojańczyka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy żądanie wyłączenia sędziego od udziału w sprawie, oparte wyłącznie na wadliwości trybu powołania sędziego, powinno zostać pozostawione bez rozpoznania?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy pozostawił żądanie wyłączenia sędziego od udziału w sprawie bez rozpoznania, uznając, że jedyną możliwością kwestionowania bezstronności sędziego z uwagi na okoliczności towarzyszące powołaniu jest procedura przewidziana w art. 29 ustawy o Sądzie Najwyższym. Wniosek o wyłączenie nie może mieć charakteru abstrakcyjnego i odnosić się do całej grupy powołanych sędziów.
Stan faktyczny
Sędzia Sądu Najwyższego złożył żądanie wyłączenia od udziału w sprawie, której przedmiotem jest wniosek obrońcy o zbadanie spełnienia przez innego sędziego SN wymogów niezawisłości i bezstronności. Żądanie to opierało się na wadliwości trybu powołania sędziego. Sąd Najwyższy rozpoznał to żądanie na posiedzeniu.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił pozostawić żądanie SSN Pawła Księżaka wyłączenia od udziału w sprawie III KB 23/23 - bez rozpoznania.

Pełny tekst orzeczenia

III KB 23/23 POSTANOWIENIE Dnia 13 listopada 2024 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Małgorzata Bednarek w sprawie L. G. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 13 listopada 2024 r. żądania SSN Pawła Księżaka na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. a contrario w zw. z art. 29 § 4 ustawy z 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym (tj. z 2 kwietnia 2024 r. – Dz.U. z 2024 r. poz. 622) postanowił: pozostawić żądanie SSN Pawła Księżaka wyłączenia od udziału w sprawie III KB 23/23 - bez rozpoznania UZASADNIENIE Żądanie SSN Pawła Księżaka wyłączenia od udziału w spawie, której przedmiotem jest wniosek obrońcy L. G. o zbadanie spełnienia przez SSN Antoniego Bojańczyka wymogów niezawisłości i bezstronności w sprawie III KK 473/23 Sąd Najwyższy postanowił pozostawić bez rozpoznania. Na gruncie bowiem obecnie obowiązujących przepisów, jedyną możliwością kwestionowania bezstronności sędziego z uwagi na okoliczności towarzyszące powołaniu sędziego przewiduje procedura przewidziana w art. 29 ustawy o Sądzie III KB 23/23 2 Najwyższym, przy czym do zainicjowania tej kontroli koniecznym jest kumulatywne przytoczenie okoliczności związanych z powołaniem, a także dotyczących postępowania sędziego po powołaniu, a także wykazania ich wpływu na naruszenie standardu niezawisłości i bezstronności, mającego wpływ na wynik danej sprawy. Wniosek taki nadto może być złożony w określonej kategorii spraw (art. 29 § 6 u.SN). Wynika to bowiem pośrednio z treści wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 4 marca 2020 r, w sprawie o sygn. P 22/19, w którym orzekł, że art. 41 § 1 w związku z art. 42 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 30), stosowany odpowiednio na podstawie art. 741 pkt 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (Dz. U. z 2020 r. poz. 75) w zakresie, w jakim dopuszcza rozpoznanie wniosku o wyłączenie sędziego z powodu wadliwości powołania sędziego przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa, w skład której wchodzą sędziowie wybrani na podstawie art. 9 a ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o Krajowej Radzie Sądownictwa (Dz. U. z 2019 r. poz. 84, 609, 730 i 914 oraz z 2020 r. poz. 190), jest niezgodny z art. 179 w związku z art. 144 ust. 3 pkt 17 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Przyjęcie innej wykładni, a więc dopuszczenie badania bezstronności sędziego w trybie art. 41 k.p.k. z uwagi jedynie na uwarunkowania prawne związane z trybem i sposobem powołania sędziego – do czego de facto zmierza przywołane na wstępie żądanie sędziego - prowadziłoby do obejścia przepisów dotyczących trybu, terminu oraz składu rozpoznającego dany rodzaj wniosku (zob. art. 29 § 5 - § 25 u.SN). Żądanie wyłączenia od udziału w sprawie nie może mieć nadto charakteru abstrakcyjnego i odnosić się de facto do całej grupy powołanych sędziów, a z taką sytuacją mielibyśmy do czynienia, gdyby żądanie SSN Pawła Księżaka zostało uwzględnione (zob. m.in. postanowienie SN z dnia 21 czerwca 2023 r., IV KK 460/19, LEX nr 3598209; postanowienie SN z dnia 31 października 2023 r., V KK 358/23, LEX nr 3621120). Z tych też względów Sąd Najwyższy orzekł jak w części dyspozytywnej niniejszego postanowienia. [J.J.] III KB 23/23 3 r.g.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 41 § 1 KPKart. 29 § 4art. 29art. 29 § 6art. 41 § 1art. 42 § 1art. 741 pkt 1art. 9art. 179art. 144 ust. 3art. 41 KPKart. 29 § 5

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 24.07.2026. · PDF źródłowy