III KK 187/22

WyrokIzba Karna2022-10-12

Skład orzekający: Kazimierz Klugiewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sędzia Sądu Najwyższego powinien zostać wyłączony od udziału w sprawie kasacyjnej, jeśli jego sytuacja prawna jest analogiczna do sytuacji sędziego sądu drugiej instancji, którego sposób powołania budzi wątpliwości co do bezstronności?
Ratio decidendi
Sędzia Sądu Najwyższego podlega wyłączeniu od udziału w sprawie, jeżeli istnieją okoliczności mogące wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności. Dotyczy to sytuacji, gdy procedura powołania sędziego, w której uczestniczyła Krajowa Rada Sądownictwa ukształtowana w trybie ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r., może być postrzegana jako naruszenie zasady nemo iudex in causa sua, prowadząc do wątpliwości co do bezstronności sędziego wyznaczonego do rozpoznania kasacji.
Stan faktyczny
Sędzia Sądu Najwyższego Adam Roch złożył oświadczenie o wyłączenie od udziału w sprawie kasacyjnej. Powodem było to, że zarzut kasacji dotyczył nienależytej obsady sądu drugiej instancji, wynikającej z procedury powołania sędziego z udziałem Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie ustawy z 2017 r. Sędzia uznał, że jego sytuacja jest analogiczna do sytuacji sędziego sądu drugiej instancji, co może budzić wątpliwości co do jego bezstronności.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił wyłączyć sędziego Sądu Najwyższego Adama Rocha od udziału w sprawie kasacyjnej.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt III KK 187/22 POSTANOWIENIE Dnia 12 października 2022 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Kazimierz Klugiewicz w sprawie A. P. i in., skazanych z art. 217 § 1 k.k. i in., po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu, w dniu 12 października 2022 r. oświadczenia sędziego Sądu Najwyższego Adama Rocha o wyłączenie od udziału w sprawie o sygn. akt III KK 187/22, na podstawie art. 42 § 4 zd. I k.p.k. w zw. z art. 41 § 1 k.p.k., p o s t a n o w i ł: wyłączyć sędziego Sądu Najwyższego Adama Rocha od udziału w sprawie kasacyjnej o sygn. akt III KK 187/22. UZASADNIENIE Sędzia Sądu Najwyższego Adam Roch pismem z dnia 20 września 2022 r. (k. 50 akt SN) złożył oświadczenie, w którym wskazał, że podniesiony w kasacji obrońcy skazanych zarzut wystąpienia w sprawie bezwzględnej przyczyny odwoławczej, polegającej na nienależytej obsadzie Sądu drugiej instancji – Sądu Okręgowego w Szczecinie, dotyczy procedury powoływania sędziego tego Sądu, w której uczestniczyła Krajowa Rada Sądownictwa w składzie ukształtowanym w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2018 r., poz. 3 ze zm.). Stwierdził, że sytuacja prawna ww. sędziego jest co do zasady analogiczna jak jego, co w odbiorze społecznym, jak i przez strony postępowania 2 może być postrzegane jako naruszenie zasady nemo iudex in causa sua, powodując uzasadnione wątpliwości co do bezstronności sędziego wyznaczonego do rozpoznania kasacji. Sąd Najwyższy rozważył, co następuje. Złożone przez sędziego Sądu Najwyższego Adama Rocha żądanie wyłączenia od udziału w sprawie jest zasadne. Przepis art. 41 § 1 k.p.k. stanowi, że sędzia ulega wyłączeniu, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Uwzględniając powyższe realia procesowe należy stwierdzić, że taka sytuacja występuje w niniejszej sprawie. Warto ponadto dodać, że w orzecznictwie Sądu Najwyższego powszechnie akcentuje się, że „sędzia ulega wyłączeniu, nie tylko wówczas, gdy istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie (art. 41 § 1 k.k.), ale również w sytuacji, gdy orzekanie przez sędziego w danej sprawie mogłoby prowadzić do naruszenia standardu z art. 6 ust. 1 EKPC i uznania, że taki skład orzekający w ogóle nie stanowi niezależnego i bezstronnego sądu ustanowionego ustawą” (postanowienia SN: z dnia 6 lipca 2022 r., IV KO 66/22; z dnia 13 października 2021 r., II KO 30/21; z dnia 28 kwietnia 2022 r., IV KO 32/22; z dnia 17 marca 2022 r., II KO 12/22). Niewątpliwie problematyka związana z procedurą powołania sędziów ściśle powiązana jest z prawem do rzetelnego procesu sądowego, co tym bardziej uzasadnia wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego Adama Rocha. Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł jak w postanowieniu. [as]

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 217 § 1 KKart. 42 § 4art. 41 § 1 KPKart. 41 § 1 KKart. 6 ust. 1§ 1§ 4

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 20.07.2026. · PDF źródłowy