III KK 189/22

WyrokIzba Karna2022-05-11

Skład orzekający: Barbara Skoczkowska, Jacek Błaszczyk, Andrzej Stępka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy orzeczenie kary ograniczenia wolności w wymiarze jednego miesiąca, na podstawie art. 37a § 1 k.k. w zw. z art. 207 § 1 k.k., jest zgodne z prawem, jeśli przepis ten wymaga wymierzenia kary nie niższej niż trzy miesiące?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że orzeczenie kary ograniczenia wolności w wymiarze jednego miesiąca na podstawie art. 37a § 1 k.k. w zw. z art. 207 § 1 k.k. stanowi rażące naruszenie prawa materialnego. Przepis ten jednoznacznie stanowi, że kara ograniczenia wolności wymierzana w miejsce kary pozbawienia wolności nie może być niższa niż trzy miesiące. Błędne orzeczenie kary skutkowało uchyleniem wyroku w zaskarżonej części i przekazaniem sprawy do ponownego rozpoznania.
Stan faktyczny
A. W. został skazany wyrokiem nakazowym za znęcanie się psychiczne nad rodziną (art. 207 § 1 k.k.). Sąd Rejonowy wymierzył mu karę jednego miesiąca ograniczenia wolności, stosując art. 37a § 1 k.k. Prokurator Generalny wniósł kasację, zarzucając naruszenie art. 37a § 1 k.k. poprzez orzeczenie kary niższej niż wymagane trzy miesiące.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej orzeczenia o karze i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania w tym zakresie.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt III KK 189/22 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 11 maja 2022 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Barbara Skoczkowska (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Jacek Błaszczyk SSN Andrzej Stępka Protokolant Katarzyna Gajewska po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k., w dniu 11 maja 2022 r. w sprawie A. W., skazanego z art. 207 § 1 k.k., kasacji, wniesionej przez Prokuratora Generalnego, na niekorzyść skazanego, od wyroku nakazowego Sądu Rejonowego w T., z dnia 27 kwietnia 2021 r., sygn. akt II K […] uchyla wyrok nakazowy w zaskarżonej części, a dotyczącej orzeczenia o karze i przekazuje sprawę w tym zakresie Sądowi Rejonowemu w T. do ponownego rozpoznania. UZASADNIENIE 2 A. W. został oskarżony o to, że: „w okresie od bliżej nieustalonego dnia i miesiąca 2019 r. do 26 lutego 2021 r. w T. woj. […], znęcał się psychicznie nad swoją żoną E. W. oraz dziećmi K. W. i X. W., z którymi wspólnie zamieszkuje w ten sposób, że będąc pod wpływem alkoholu wszczynał awantury, w trakcie których kierował pod ich adresem słowa wulgarne i powszechne uznawane za obelżywe, niepokoił, poniżał, krytykował oraz groził spowodowaniem uszczerbku na zdrowiu”, tj. o czyn z art. 207 § 1 k.k. Sąd Rejonowy w T., wyrokiem nakazowym z dnia 27 kwietnia 2021 r., sygn. akt II K […], uznał A. W. za winnego popełnienia zarzucanego mu czynu stanowiącego występek z art. 207 § 1 k.k. i za to na mocy tego przepisu, przy zastosowaniu art. 37a § 1 k.k. wymierzył mu karę miesiąca ograniczenia wolności, polegającą w myśl art. 34 § la pkt 1 k.k. i art. 35 § 1 k.k. na obowiązku wykonywania nieodpłatnej, kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 32 godzin w stosunku miesięcznym (pkt I wyroku). Sąd zobowiązał również oskarżonego, na mocy art. 34 § 3 k.k. w zw. z art. 72 § 1 pkt 2 k.k., do przeproszenia pokrzywdzonych (pkt II wyroku), a na mocy art. 34 § 3 k.k. w zw. z art. 72 § 1 pkt 5 k.k., do powstrzymania się od nadużywania alkoholu w okresie wykonywania kary ograniczenia wolności (pkt III wyroku), natomiast na mocy art. 34 § 3 k.k. w zw. z art. 39 pkt 7 k.k. orzekł od oskarżonego na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej świadczenie pieniężne w kwocie 500 zł (pkt IV wyroku). , Orzeczenie to uprawomocniło się wobec oskarżonego A. W. w dniu 19 maja 2021 r. (k. 99 v.). Kasację od tego wyroku wniósł Prokurator Generalny, który zaskarżając wyrok w zakresie orzeczenia o karze, na niekorzyść A. W., zarzucił: „rażące i mające istotny wpływ na treść orzeczenia naruszenie przepisu prawa karnego materialnego, a mianowicie art. 37a § 1 k.k., polegające na wymierzeniu wobec oskarżonego A. W., na mocy art. 207 § 1 k.k. przy zastosowaniu art. 37a § 1 k.k. kary 1 (jednego) miesięcy ograniczenia 3 wolności (taka pisownia w wyroku oraz w kasacji), polegającej w myśl art. 34 § la pkt 1 k.k. i art. 35 § 1 k.k. na obowiązku wykonywania nieodpłatnejkontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 32 (trzydziestu dwóch) godzin w stosunku miesięcznym, podczas gdy zastosowanie art. 37a § 1 k.k. dawało podstawę do orzeczenia wobec oskarżonego kary ograniczenia wolności nie niższej niż 3 miesiące”, oraz wniósł o uchylenie wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy w tym zakresie Sądowi Rejonowemu w T. do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Kasacja Prokuratora Generalnego wniesiona na niekorzyść skazanego A. W., jako zasadna w stopniu oczywistym, podlegała uwzględnieniu na posiedzeniu bez udziału stron w trybie art. 535 § 5 k.p.k. Istotnie w przedmiotowej sprawie doszło do obrazy wskazanego w kasacji przepisu prawa materialnego. Skoro bowiem Sąd Rejonowy w T. zdecydował o orzeczeniu wobec A. W. kary ograniczenia wolności w miejsce kary pozbawienia wolności, którą zagrożone jest przestępstwo z art. 207 § 1 k.k., a do czego był uprawniony wobec treści art. 37a § 1 k.k., to był on obowiązany do jej wymierzenia w rozmiarze nie niższym niż 3 miesiące, co wynika jednoznacznie z tego przepisu. Błędem więc było orzeczenie przez Sąd Rejonowy w T. kary miesiąca ograniczenia wolności, co skutkować musiało uchyleniem zaskarżonego wyroku we wskazanej części i przekazaniem sprawy w tym zakresie do ponownego rozpoznania temu Sądowi. Z uwagi na zakres zaskarżenia i treść zarzutu kasacyjnego, poza przedmiotem rozważań Sądu Najwyższego pozostaje wskazywana przez skarżącego w uzasadnieniu nieudolna próba Sądu Rejonowego w T. naprawy tego orzeczenia w trybie art. 105 § 1 k.p.k. poprzez zastąpienie kary 1 miesiąca ograniczenia wolności - karą 1 roku ograniczenia wolności. Należy jedynie podkreślić, że tego rodzaju ingerencja w merytoryczną treść wyroku jest niedopuszczalna i słusznie zostało uwzględnione zażalenie prokuratora na 4 postanowienie Sądu Rejonowego w T. z dnia 24 marca 2022 r., wskazujące na obrazę art. 105 § 1 k.p.k. Mając na uwadze powyższe orzeczono, jak w sentencji orzeczenia. a.s.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 535 § 5 KPKart. 207 § 1 KKart. 37a § 1 KKart. 34art. 35 § 1 KKart. 34 § 3 KKart. 72 § 1 pkt 2 KKart. 72 § 1 pkt 5 KKart. 39 pkt 7 KKart. 105 § 1 KPK§ 5§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 22.07.2026. · PDF źródłowy