V KK 161/20
WyrokIzba Karna2020-12-15
Skład orzekający: Kazimierz Klugiewicz, Piotr Mirek, Igor Zgoliński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy kara ograniczenia wolności orzeczona w wymiarze przekraczającym jeden miesiąc, w sytuacji zbiegu realnego dwóch wykroczeń, stanowi rażące naruszenie prawa materialnego mające istotny wpływ na treść wyroku?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że wymierzenie kary 4 miesięcy ograniczenia wolności, mimo że maksymalny wymiar tej kary wynosi miesiąc zgodnie z art. 20 § 1 k.w., stanowi rażące naruszenie prawa materialnego. Nawet w przypadku zbiegu realnego dwóch wykroczeń, kara łączna musi mieścić się w granicach ustawowego zagrożenia. Orzeczenie kary przekraczającej dopuszczalną górną granicę ustawową miało istotny wpływ na treść wyroku.Stan faktyczny
Sąd Rejonowy w K. uznał obwinionego S. M. za winnego popełnienia dwóch wykroczeń: wykrzykiwania słów obelżywych w miejscu publicznym (art. 141 k.w.) oraz podania fałszywych danych funkcjonariuszom (art. 65 § 1 k.w.). Sąd wymierzył łącznie karę 4 miesięcy ograniczenia wolności. Prokurator Generalny wniósł kasację, zarzucając rażące naruszenie art. 20 § 1 k.w. poprzez orzeczenie kary przekraczającej maksymalny dopuszczalny wymiar.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej orzeczenia o karze i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu w K. do ponownego rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt V KK 161/20 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 15 grudnia 2020 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Kazimierz Klugiewicz (przewodniczący) SSN Piotr Mirek SSN Igor Zgoliński (sprawozdawca) Protokolant Klaudia Binienda w sprawie S. M., ukaranego z art. 141 k.w. i art. 65 § 1 k.w., po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k. w dniu 15 grudnia 2020 r., kasacji, wniesionej przez Prokuratora Generalnego na korzyść skazanego od wyroku Sądu Rejonowego w K. z dnia 28 czerwca 2019 r., sygn. akt II W (…) uchyla zaskarżony wyrok w części dotyczącej orzeczenia o karze i sprawę w tym zakresie przekazuje Sądowi Rejonowemu w K. do ponownego rozpoznania. UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 28 czerwca 2019 r., sygn. II W (…) Sąd Rejonowy w K. uznał obwinionego S. M. za winnego, tego, że:
2 1. w dniu 17 lutego 2019 r. około godz. 19:05 w miejscowości K., woj. (…), na ul. S. wykrzykiwał w miejscu publicznym słowa uznawane za obelżywe i nieprzyzwoite, tj. popełnienia czynu art. 141 k.w.; 2. w dniu 17 lutego 2019 r., około godz. 19.20 w miejscowości K. woj. (…) na ul. L., działając umyślnie, wprowadził w błąd funkcjonariuszy co do własnej tożsamości podając fałszywe dane, tj. popełnienia czynu z art. 65 § 1 k.w. Sąd ten wymierzył obwinionemu łącznie karę 4 miesięcy ograniczenia wolności, polegającą na obowiązku wykonywania nieodpłatnej, kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 30 godzin w stosunku miesięcznym. Orzeczenie zawiera również rozstrzygnięcie w przedmiocie kosztów sądowych. Wobec nie złożenia sprzeciwu od wyroku, orzeczenie niniejsze uprawomocniło się w dniu 11 stycznia 2020 r. (k. 17, 29, 31). Kasację od tego wyroku, na korzyść obwinionego w części dotyczącej orzeczenia o karze, na podstawie art. 110 § 1 k.p.s.w. wniósł Prokurator Generalny. Zarzucił rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisu prawa materialnego, a mianowicie art. 20 § 1 k.w., polegające na wymierzeniu obwinionemu kary 4 miesięcy ograniczenia wolności mimo, że maksymalny wymiar kary tego rodzaju, zgodnie z art. 20 § 1 k.w., wynosi miesiąc. Podnosząc powyższy zarzut autor kasacji wniósł o uchylenie wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy w powyższym zakresie Sądowi Rejonowemu w K. do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja była oczywiście zasadna, podlegała zatem rozpoznaniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k. Trafnie dostrzegł autor kasacji, że maksymalny wymiar kary ograniczenia wolności, zgodnie z art. 20 § 1 k.w., wynosi miesiąc i żaden przepis prawa materialnego nie uprawnia do przekroczenia tego wymiaru. Nie zmienia tego fakt, że zaskarżonym wyrokiem przypisano obwinionemu dwa czyny, pozostające w zbiegu realnym, za które została wymierzona kara stosownie do art. 9 § 2 k.p.s.w. Przepis ten w przypadku ukarania za dwa lub więcej wykroczeń przewiduje orzeczenie jednej kary, która łącznie musi się mieścić w granicach zagrożenia określonych w przepisie przewidującym karę najsurowszą. Zarówno za czyn z art. 141 k.w. jak i art. 65 § 1 k.w. przewidziana została kara
3 ograniczenia wolności, której rozmiar reguluje przepis art. 20 § 1 k.w. stanowiący, że kara ograniczenia wolności trwa 1 miesiąc. Wedle art. 20 § 2 pkt 2 k.w. kara tego rodzaju polegać może m. in. na nieodpłatnej kontrolowanej pracy na cele społeczne. Rozmiar pracy tzn. ilość godzin, które ukarany winien odpracować również nie może być określany w sposób dowolny, lecz w granicach wytyczonych treścią art. 21 § 1 k.w., tj. od 20 do 40 godzin. Wymierzając zaskarżonym wyrokiem karę 4 miesięcy ograniczenia z obowiązkiem nieodpłatnej kontrolowanej pracy na cele społeczne w stosunku miesięcznym Sąd meriti dopuścił się zatem rażącej obrazy przepisu art. 20 § 1 k.w., orzekł bowiem karę powyżej dopuszczalnej górnej granicy ustawowego zagrożenia. Powyższe uchybienie miało charakter rażący w rozumieniu art. 523 § 1 k.p.k. i wywarło niekwestionowany wpływ na treść orzeczenia. W konsekwencji należało uchylic zaskarżony wyrok w części dotyczącej orzeczenia o karze i przekazać sprawę w tym zakresie Sądowi Rejonowemu w K. do ponownego rozpoznania. Sąd ten w dalszym toku postępowania winien wydać rozstrzygnięcie o karze zgodne z przepisami prawa materialnego.
Powiązane orzeczenia
- V KK 544/20 2021-06-09Czy orzeczenie kary ograniczenia wolności w wymiarze przekraczającym jeden miesiąc za zbieg wykroczeń, gdy kara ta jest zindywidualizowana do jednego miesiąca, stanowi rażące naruszenie przepisów prawa materialnego?
- II KK 293/14 2015-03-05Czy kara ograniczenia wolności orzeczona za wykroczenie w wymiarze przekraczającym jeden miesiąc, w sytuacji gdy doszło do przedawnienia karalności czynu, uzasadnia uchylenie zaskarżonego wyroku i umorzenie postępowania?
- II KK 134/13 2013-06-14Czy wymierzenie kary ograniczenia wolności w wymiarze 4 miesięcy za wykroczenie, podczas gdy przepis art. 20 § 1 k.w. stanowi, że kara ta trwa 1 miesiąc, stanowi rażące naruszenie prawa materialnego?
- V KK 116/22 2022-04-06Czy kara ograniczenia wolności orzeczona za wykroczenie może przekraczać ustawową granicę jednego miesiąca, a jeśli tak, to czy jej wymierzenie w wyroku nakazowym, który następnie uprawomocnił się, może być podstawą do u…
- IV KK 140/22 2022-11-16Czy kara ograniczenia wolności orzeczona za zbieg wykroczeń, na podstawie art. 51 § 2 k.w. w zw. z art. 9 § 2 k.w., może przekroczyć ustawowy wymiar 1 miesiąca, określony w art. 20 § 1 k.w.?
Powołane przepisy
art. 141art. 65 § 1art. 535 § 5 KPKart. 110 § 1 KPart. 20 § 1art. 9 § 2 KPart. 20 § 2 pkt 2art. 21 § 1art. 523 § 1 KPK§ 1§ 5§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 20.07.2026. · PDF źródłowy