IV KK 140/22

WyrokIzba Karna2022-11-16

Skład orzekający: Igor Zgoliński, Marek Siwek, Paweł Kołodziejski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy kara ograniczenia wolności orzeczona za zbieg wykroczeń, na podstawie art. 51 § 2 k.w. w zw. z art. 9 § 2 k.w., może przekroczyć ustawowy wymiar 1 miesiąca, określony w art. 20 § 1 k.w.?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził, że kara ograniczenia wolności za wykroczenie ma ściśle określony wymiar jednego miesiąca, zgodnie z art. 20 § 1 k.w. Nawet w przypadku zbiegu realnego wykroczeń, gdzie stosuje się art. 9 § 2 k.w., nie ma podstaw do orzeczenia kary ograniczenia wolności przekraczającej jeden miesiąc. Wymierzenie kary w wymiarze trzech miesięcy stanowi rażące naruszenie prawa materialnego.
Stan faktyczny
S. P. został obwiniony o popełnienie trzech wykroczeń: zakłócanie porządku publicznego (art. 51 § 2 k.w.), nie stosowanie się do poleceń funkcjonariusza Policji (art. 65a k.w.) oraz używanie słów nieprzyzwoitych (art. 141 k.w.). Sąd Rejonowy w Gliwicach wyrokiem nakazowym wymierzył mu karę 3 miesięcy ograniczenia wolności, polegającą na wykonywaniu nieodpłatnej, kontrolowanej pracy na cele społeczne. Prokurator Generalny wniósł kasację, zarzucając rażące naruszenie prawa materialnego poprzez orzeczenie kary przekraczającej ustawowy wymiar.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok nakazowy w części dotyczącej wymiaru kary i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu w Gliwicach do ponownego rozpoznania.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt IV KK 140/22 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 16 listopada 2022 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Igor Zgoliński (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Marek Siwek SSN Paweł Kołodziejski w sprawie S. P., ukaranego z art. 51 § 2 k.w. i in. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k. w dniu 16 listopada 2022 r., kasacji, wniesionej przez Prokuratora Generalnego na korzyść ukaranego od wyroku nakazowego Sądu Rejonowego w Gliwicach z dnia 9 grudnia 2021 r., sygn. akt III W 1141/21, uchyla wyrok w zaskarżonej części i przekazuje sprawę Sądowi Rejonowemu w Gliwicach do ponownego rozpoznania. UZASADNIENIE S. P. został obwiniony o to. że: 1. w dniu 29 lipca 2021 r. ok. godz. 1:50 w G. przy ul. […] będąc w stanie nietrzeźwości głośnym krzykiem zakłócił porządek publiczny, tj. o wykroczenie z art. 51 § 2 k.w., 2. w tym samym miejscu i czasie umyślnie nie stosował się do wydawanych mu przez funkcjonariusza Policji na podstawie prawa poleceń, czym istotnie 2 utrudniał wykonywanie czynności służbowych, tj. o wykroczenie z art. 65a k.w., 3. w tym samym miejscu i czasie używał słów nieprzyzwoitych, tj. o wykroczenie z art. 141 k.w. Sąd Rejonowy w Gliwicach wyrokiem nakazowym z dnia 9 grudnia 2021 r., sygn. akt III W 1141/21, uznał S. P. za winnego popełnienia zarzucanych mu czynów, uznając, że wyczerpał znamiona wykroczeń z art. 51 § 2 k.w., art. 65a § 1 k.w. oraz art. 141 k.w. i za to na mocy art. 51 § 2 k.w. w zw. z art. 9 § 2 k.w. wymierzył mu karę 3 miesięcy ograniczenia wolności, polegającą na wykonywaniu nieodpłatnej, kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 30 godzin miesięcznie. Powyższy wyrok nakazowy, wobec jego niezaskarżenia, uprawomocnił się w dniu 1 stycznia 2022 r. (k. 27). Kasację od tego wyroku, na korzyść ukaranego S. P., złożył w trybie art. 110 § 1 k.p.w. Prokurator Generalny. Zarzucił rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisów prawa materialnego, a mianowicie art. 20 § 1 k.w. i art. 9 § 2 k.w., polegające na orzeczeniu wobec S. P. na podstawie art. 51 § 2 k.w. w zw. z art. 9 § 2 k.w. kary 3 miesięcy ograniczenia wolności, podczas gdy zgodnie z brzmieniem wskazanych przepisów kara ograniczenia wolności mogła być orzeczona jedynie w wymiarze miesiąca. W konsekwencji Prokurator Generalny wniósł o uchylenie wyroku nakazowego w zaskarżonej części i przekazanie sprawy w tym zakresie Sądowi Rejonowemu w Gliwicach do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył co następuje. Kasacja okazała się oczywiście zasadna, stąd podlegała rozpoznaniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k. S. P. został uznany za winnego popełnienia wykroczeń, za które ustawodawca przewidział następujące kary: za czyny z art. 51 § 2 k.w. oraz z art. 65a k.w. - areszt, ograniczenie wolności albo grzywna, natomiast za czyn z art. 141 3 k.w. - ograniczenie wolności, grzywna do 1500 zł albo nagana. Kwestię wymiaru kary ograniczenia wolności reguluje art. 20 § 1 k.w., stanowiąc, że kara ta trwa 1 miesiąc. Jest to więc kara bezwzględnie oznaczona, co której sąd nie ma możliwości jej miarkowania w ramach określonych granic (zob. np. wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 9 czerwca 2021 r., sygn. akt V KK 544/20, LEX nr 3302420; z dnia 24 października 2018 r., sygn. akt V KK 473/18, LEX nr 2573402). Wymierzenie S. P. za przypisane mu wykroczenia z art. 51 § 2 k.w. i art. 65a k.w. (błędnie wskazano w wyroku art. 65 § 1 k.w.) i art. 141 k.w., na podstawie art. 51 § 2 k.w. w zw. z art. 9 § 2 k.w. kary 3 miesięcy ograniczenia wolności nastąpiło z przekroczeniem wymiaru kary określonego przez art. 20 § 1 k.w. Słusznie podniósł również skarżący, że braku prawnej możliwości orzeczenia kary ograniczenia wolności przekraczającej 1 miesiąc nie eliminował znajdujący w niniejszej sprawie zastosowanie przepis art. 9 § 2 k.w. Reguluje on kwestię wymiaru kary za dwa lub więcej wykroczeń poprzez ustanowienie, że w takiej sytuacji sąd wymierza jedną karę w granicach zagrożenia przewidzianego w przepisie przewidującym karę najsurowszą. Określa więc w sposób autonomiczny kształt kary w przypadku zbiegu realnego wykroczeń, nie daje jednak podstawy do orzeczenia kary ograniczenia wolności w wymiarze innym aniżeli niż 1 miesiąc (por. np. wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 20 sierpnia 2014 r., sygn. akt II KK 212/14, LEX nr 1496283; z dnia 12 marca 2008 r., sygn. akt II KK 14/08, LEX nr 609004). Powyższe uchybienie niewątpliwie cechowało się stopniem rażącym oraz miało istotny wpływ na treść wydanego orzeczenia, albowiem skutkowało wymierzeniem S. P. kary ograniczenia wolności w wymiarze przekraczającym ustawowe granice. Z tych względów orzeczono jak w sentencji wyroku. l.n,ał

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 51 § 2art. 535 § 5 KPKart. 65aart. 141art. 65a § 1art. 9 § 2art. 110 § 1 KPart. 20 § 1art. 535 § 3 KPKart. 65 § 1§ 2§ 5

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026. · PDF źródłowy