V KK 544/20
WyrokIzba Karna2021-06-09
Skład orzekający: Marek Siwek, Antoni Bojańczyk, Igor Zgoliński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy orzeczenie kary ograniczenia wolności w wymiarze przekraczającym jeden miesiąc za zbieg wykroczeń, gdy kara ta jest zindywidualizowana do jednego miesiąca, stanowi rażące naruszenie przepisów prawa materialnego?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził, że orzeczenie kary ograniczenia wolności w wymiarze czterokrotnie przekraczającym ustawowe granice (jeden miesiąc) stanowi rażące naruszenie przepisów prawa materialnego, mające istotny wpływ na treść wyroku. Przepis art. 20 § 1 k.w. stanowi, że kara ograniczenia wolności trwa miesiąc, co jest karą bezwzględnie oznaczoną. Nawet przepis o zbiegu wykroczeń (art. 9 § 2 k.w.) nie pozwala na orzeczenie tej kary w innym wymiarze niż jeden miesiąc.Stan faktyczny
A. K. został ukarany wyrokiem nakazowym Sądu Rejonowego za dwa wykroczenia: kradzież baterii (art. 119 § 1 k.w.) i wprowadzenie w błąd funkcjonariusza Policji co do tożsamości (art. 65 § 1 pkt 1 k.w.). Sąd Rejonowy orzekł łącznie karę 4 miesięcy ograniczenia wolności. Prokurator Generalny wniósł kasację, zarzucając rażące naruszenie prawa materialnego poprzez orzeczenie kary w wymiarze przekraczającym ustawowe granice.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej orzeczenia o karze i w tym zakresie przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu w K. do ponownego rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt V KK 544/20 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 9 czerwca 2021 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Marek Siwek (przewodniczący) SSN Antoni Bojańczyk SSN Igor Zgoliński (sprawozdawca) Protokolant Katarzyna Wełpa w sprawie A. K., ukaranego z art. 119 § 1 k.w. i art. 65 § 1 pkt 1 k.w., po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k. w dniu 9 czerwca 2021 r., kasacji, wniesionej na korzyść ukaranego przez Prokuratora Generalnego od wyroku Sądu Rejonowego w K. z dnia 19 lipca 2019 r., sygn. akt II W (…), uchyla zaskarżony wyrok w części dotyczącej orzeczenia o karze i w tym zakresie przekazuje sprawę Sądowi Rejonowemu w K. do ponownego rozpoznania. UZASADNIENIE Wyrokiem nakazowym Sądu Rejonowego w K. dnia 19 lipca 2019 r., sygn. akt II W (…), A. K. został ukarany za to, że: 1. w dniu 14 lutego 2019 r. około godziny 15:02 w miejscowości K.,
2 województwo (…), powiat i gmina K., przy ul. (…) w sklepie K., dokonał kradzieży baterii F9 o wartości 14,99 zł, czym działał na szkodę K. Sp. z o.o., tj. za czyn z art. 119 § 1 k.w., 2. w miejscu i czasie jak w pkt pierwszym umyślnie wprowadził w błąd co do tożsamości własnej funkcjonariusza Policji upoważnionego z mocy ustawy do legitymowania, tj. o czyn z art. 65 § 1 pkt 1 k.w., za które to wykroczenia wymierzona została łącznie kara 4 miesięcy ograniczenia wolności, polegająca na obowiązku wykonywania nieodpłatnej, kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 30 godzin w stosunku miesięcznym; na podstawie art. 119 § 4 k.w. zasądzono od obwinionego na rzecz K. Sp. z o.o. z siedzibą w W. kwotę 14,99 zł tytułem obowiązku zapłaty równowartości skradzionego mienia; na podstawie art. 624 § 1 k.p.k. oraz art. 17 ust. 1 w zw. z art. 21 ustawy z dnia 23 czerwca 1973 r. o opłatach w sprawach karnych zwolnił obwinionego od zapłaty na rzecz Skarbu Państwa kosztów sądowych w całości, w tym odstąpił od wymierzenia mu opłaty. Powyższy wyrok uprawomocnił się w dniu 11 września 2019 r. (k. 17, 23). Od niniejszego wyroku kasację na korzyść ukaranego złożył Prokurator Generalny, zarzucając rażące i mające istotny wpływ na jego treść naruszenie przepisów prawa materialnego, a mianowicie art. 20 § 1 k.w. i art. 9 § 2 k.w., polegające na orzeczeniu wobec A.K. na podstawie art. 119 § 1 k.w. w zw. z art. 9 § 2 k.w. łącznie kary 4 miesięcy ograniczenia wolności, podczas gdy zgodnie z brzmieniem wskazanych przepisów kara ograniczenia wolności mogła być orzeczona jedynie w wymiarze miesiąca. W konsekwencji skarżący wniósł o uchylenie wyroku w zaskarżonej części i przekazanie w tym zakresie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w K. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja była oczywiście zasadna w rozumieniu art. 535 § 5 k.p.k. Słusznie podniósł jej autor, że zaskarżony wyrok został wydany z rażącym naruszeniem przepisów prawa materialnego wskazanych w zarzucie nadzwyczajnego środka zaskarżenia.
3 Wyrokiem Sądu Rejonowego w K. A. K. uznany został za winnego popełnia dwóch wkroczeń, zakwalifikowanych odpowiednio z art. 65 § 1 k.w. i art. 119 § 1 k.w. Przewidziane odpowiednio za te wykroczenia kary to: ograniczenie wolności albo grzywna. Kwestię wymiaru kary ograniczenia wolności reguluje art. 20 § 1 k.w., stanowiąc, że trwa miesiąc. Tym samym jest to kara bezwzględnie oznaczona, a zatem jej granice są sztywno określone i nie ma możliwości ich zmiany w ramach wymiaru kary (zob. np. wyrok SN z dnia 24 października 2018 r., sygn. akt V KK 473/18, LEX nr 2573402). W tym stanie rzeczy zasadnie podniósł Prokurator Generalny, że wymierzenie A. K. za przypisane wykroczenia z art. 65 § 1 k.w. i art. 119 k.w. § 1 k.w. - na podstawie art. 119 § 1 k.w. w zw. z art. 9 § 2 k.w. kary 4 miesięcy ograniczenia wolności nastąpiło z przekroczeniem jej maksymalnego i jedynego możliwego do orzeczenia wymiaru, wynikającego z przepisu art. 20 § 1 k.w. Braku prawnej możliwości orzeczenia kary ograniczenia wolności przekraczającej miesiąc nie eliminował także przepis art. 9 § 2 k.w., stanowiący, że wymierza się za dwa lub więcej wykroczeń jedną karę w granicach zagrożenia przewidzianego w przepisie przewidującym najsurowszą karę. Określa ona wprawdzie w sposób autonomiczny sposób wymierzenia kary w przypadku zbiegu realnego wykroczeń, nie daje jednak podstawy do orzeczenia kary ograniczenia w innym wymiarze niż jeden miesiąc (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 20 sierpnia 2014 r., sygn. akt II KK 212/14, LEX nr 1496283). Zaistniałe w ten sposób rażące naruszenie przepisów prawa materialnego miało oczywisty i istotny wpływ na treść wyroku, skoro skutkowało wymierzeniem sprawcy wykroczenia kary w wymiarze czterokrotnie przekraczającym jej ustawowe granice przewidziane w Kodeksie wykroczeń. Stwierdzenie tego uchybienia skutkować musiało wydaniem wyroku kasatoryjnego.
Powiązane orzeczenia
- V KK 161/20 2020-12-15Czy kara ograniczenia wolności orzeczona w wymiarze przekraczającym jeden miesiąc, w sytuacji zbiegu realnego dwóch wykroczeń, stanowi rażące naruszenie prawa materialnego mające istotny wpływ na treść wyroku?
- V KK 473/18 2018-10-24Czy orzeczenie kary ograniczenia wolności w wymiarze dwóch miesięcy za wykroczenie z art. 119 § 1 k.w. stanowi rażące naruszenie prawa materialnego, jeśli art. 20 § 1 k.w. stanowi, że kara ta trwa jeden miesiąc?
- IV KK 140/22 2022-11-16Czy kara ograniczenia wolności orzeczona za zbieg wykroczeń, na podstawie art. 51 § 2 k.w. w zw. z art. 9 § 2 k.w., może przekroczyć ustawowy wymiar 1 miesiąca, określony w art. 20 § 1 k.w.?
- II KK 134/13 2013-06-14Czy wymierzenie kary ograniczenia wolności w wymiarze 4 miesięcy za wykroczenie, podczas gdy przepis art. 20 § 1 k.w. stanowi, że kara ta trwa 1 miesiąc, stanowi rażące naruszenie prawa materialnego?
- III KK 174/22 2022-05-17Czy orzeczenie kary ograniczenia wolności w wymiarze dwóch miesięcy za wykroczenie z art. 119 § 1 k.w. jest zgodne z prawem, jeśli art. 20 § 1 k.w. stanowi, że kara ta trwa jeden miesiąc?
Powołane przepisy
art. 119 § 1art. 65 § 1 pkt 1art. 535 § 5 KPKart. 119 § 4art. 624 § 1 KPKart. 17 ust. 1art. 21art. 20 § 1art. 9 § 2art. 65 § 1art. 119§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026. · PDF źródłowy