V KK 544/20

WyrokIzba Karna2021-06-09

Skład orzekający: Marek Siwek, Antoni Bojańczyk, Igor Zgoliński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy orzeczenie kary ograniczenia wolności w wymiarze przekraczającym jeden miesiąc za zbieg wykroczeń, gdy kara ta jest zindywidualizowana do jednego miesiąca, stanowi rażące naruszenie przepisów prawa materialnego?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził, że orzeczenie kary ograniczenia wolności w wymiarze czterokrotnie przekraczającym ustawowe granice (jeden miesiąc) stanowi rażące naruszenie przepisów prawa materialnego, mające istotny wpływ na treść wyroku. Przepis art. 20 § 1 k.w. stanowi, że kara ograniczenia wolności trwa miesiąc, co jest karą bezwzględnie oznaczoną. Nawet przepis o zbiegu wykroczeń (art. 9 § 2 k.w.) nie pozwala na orzeczenie tej kary w innym wymiarze niż jeden miesiąc.
Stan faktyczny
A. K. został ukarany wyrokiem nakazowym Sądu Rejonowego za dwa wykroczenia: kradzież baterii (art. 119 § 1 k.w.) i wprowadzenie w błąd funkcjonariusza Policji co do tożsamości (art. 65 § 1 pkt 1 k.w.). Sąd Rejonowy orzekł łącznie karę 4 miesięcy ograniczenia wolności. Prokurator Generalny wniósł kasację, zarzucając rażące naruszenie prawa materialnego poprzez orzeczenie kary w wymiarze przekraczającym ustawowe granice.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej orzeczenia o karze i w tym zakresie przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu w K. do ponownego rozpoznania.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt V KK 544/20 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 9 czerwca 2021 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Marek Siwek (przewodniczący) SSN Antoni Bojańczyk SSN Igor Zgoliński (sprawozdawca) Protokolant Katarzyna Wełpa w sprawie A. K., ukaranego z art. 119 § 1 k.w. i art. 65 § 1 pkt 1 k.w., po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k. w dniu 9 czerwca 2021 r., kasacji, wniesionej na korzyść ukaranego przez Prokuratora Generalnego od wyroku Sądu Rejonowego w K. z dnia 19 lipca 2019 r., sygn. akt II W (…), uchyla zaskarżony wyrok w części dotyczącej orzeczenia o karze i w tym zakresie przekazuje sprawę Sądowi Rejonowemu w K. do ponownego rozpoznania. UZASADNIENIE Wyrokiem nakazowym Sądu Rejonowego w K. dnia 19 lipca 2019 r., sygn. akt II W (…), A. K. został ukarany za to, że: 1. w dniu 14 lutego 2019 r. około godziny 15:02 w miejscowości K., 2 województwo (…), powiat i gmina K., przy ul. (…) w sklepie K., dokonał kradzieży baterii F9 o wartości 14,99 zł, czym działał na szkodę K. Sp. z o.o., tj. za czyn z art. 119 § 1 k.w., 2. w miejscu i czasie jak w pkt pierwszym umyślnie wprowadził w błąd co do tożsamości własnej funkcjonariusza Policji upoważnionego z mocy ustawy do legitymowania, tj. o czyn z art. 65 § 1 pkt 1 k.w., za które to wykroczenia wymierzona została łącznie kara 4 miesięcy ograniczenia wolności, polegająca na obowiązku wykonywania nieodpłatnej, kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 30 godzin w stosunku miesięcznym; na podstawie art. 119 § 4 k.w. zasądzono od obwinionego na rzecz K. Sp. z o.o. z siedzibą w W. kwotę 14,99 zł tytułem obowiązku zapłaty równowartości skradzionego mienia; na podstawie art. 624 § 1 k.p.k. oraz art. 17 ust. 1 w zw. z art. 21 ustawy z dnia 23 czerwca 1973 r. o opłatach w sprawach karnych zwolnił obwinionego od zapłaty na rzecz Skarbu Państwa kosztów sądowych w całości, w tym odstąpił od wymierzenia mu opłaty. Powyższy wyrok uprawomocnił się w dniu 11 września 2019 r. (k. 17, 23). Od niniejszego wyroku kasację na korzyść ukaranego złożył Prokurator Generalny, zarzucając rażące i mające istotny wpływ na jego treść naruszenie przepisów prawa materialnego, a mianowicie art. 20 § 1 k.w. i art. 9 § 2 k.w., polegające na orzeczeniu wobec A.K. na podstawie art. 119 § 1 k.w. w zw. z art. 9 § 2 k.w. łącznie kary 4 miesięcy ograniczenia wolności, podczas gdy zgodnie z brzmieniem wskazanych przepisów kara ograniczenia wolności mogła być orzeczona jedynie w wymiarze miesiąca. W konsekwencji skarżący wniósł o uchylenie wyroku w zaskarżonej części i przekazanie w tym zakresie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w K. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja była oczywiście zasadna w rozumieniu art. 535 § 5 k.p.k. Słusznie podniósł jej autor, że zaskarżony wyrok został wydany z rażącym naruszeniem przepisów prawa materialnego wskazanych w zarzucie nadzwyczajnego środka zaskarżenia. 3 Wyrokiem Sądu Rejonowego w K. A. K. uznany został za winnego popełnia dwóch wkroczeń, zakwalifikowanych odpowiednio z art. 65 § 1 k.w. i art. 119 § 1 k.w. Przewidziane odpowiednio za te wykroczenia kary to: ograniczenie wolności albo grzywna. Kwestię wymiaru kary ograniczenia wolności reguluje art. 20 § 1 k.w., stanowiąc, że trwa miesiąc. Tym samym jest to kara bezwzględnie oznaczona, a zatem jej granice są sztywno określone i nie ma możliwości ich zmiany w ramach wymiaru kary (zob. np. wyrok SN z dnia 24 października 2018 r., sygn. akt V KK 473/18, LEX nr 2573402). W tym stanie rzeczy zasadnie podniósł Prokurator Generalny, że wymierzenie A. K. za przypisane wykroczenia z art. 65 § 1 k.w. i art. 119 k.w. § 1 k.w. - na podstawie art. 119 § 1 k.w. w zw. z art. 9 § 2 k.w. kary 4 miesięcy ograniczenia wolności nastąpiło z przekroczeniem jej maksymalnego i jedynego możliwego do orzeczenia wymiaru, wynikającego z przepisu art. 20 § 1 k.w. Braku prawnej możliwości orzeczenia kary ograniczenia wolności przekraczającej miesiąc nie eliminował także przepis art. 9 § 2 k.w., stanowiący, że wymierza się za dwa lub więcej wykroczeń jedną karę w granicach zagrożenia przewidzianego w przepisie przewidującym najsurowszą karę. Określa ona wprawdzie w sposób autonomiczny sposób wymierzenia kary w przypadku zbiegu realnego wykroczeń, nie daje jednak podstawy do orzeczenia kary ograniczenia w innym wymiarze niż jeden miesiąc (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 20 sierpnia 2014 r., sygn. akt II KK 212/14, LEX nr 1496283). Zaistniałe w ten sposób rażące naruszenie przepisów prawa materialnego miało oczywisty i istotny wpływ na treść wyroku, skoro skutkowało wymierzeniem sprawcy wykroczenia kary w wymiarze czterokrotnie przekraczającym jej ustawowe granice przewidziane w Kodeksie wykroczeń. Stwierdzenie tego uchybienia skutkować musiało wydaniem wyroku kasatoryjnego.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 119 § 1art. 65 § 1 pkt 1art. 535 § 5 KPKart. 119 § 4art. 624 § 1 KPKart. 17 ust. 1art. 21art. 20 § 1art. 9 § 2art. 65 § 1art. 119§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026. · PDF źródłowy