II KK 212/14

WyrokIzba Karna2014-08-20

Skład orzekający: Rafał Malarski, Andrzej Ryński, Jarosław Matras

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sąd może orzec karę ograniczenia wolności w wymiarze dwóch miesięcy za dwa wykroczenia z art. 121 § 1 k.w., stosując art. 9 § 2 k.w., jeśli art. 20 § 1 k.w. przewiduje karę ograniczenia wolności w wymiarze jednego miesiąca za wykroczenie?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że sąd pierwszej instancji rażąco naruszył przepis art. 20 § 1 k.w., orzekając karę dwóch miesięcy ograniczenia wolności za dwa wykroczenia z art. 121 § 1 k.w. Przepis art. 9 § 2 k.w. nie pozwala na orzeczenie kary ograniczenia wolności w innym wymiarze niż przewidziany w przepisie szczególnym, czyli w tym przypadku 1 miesiąc. Wymierzenie kary w takim wymiarze miało istotny wpływ na treść wyroku, ponieważ kara w takim wymiarze nie mogła zostać orzeczona.
Stan faktyczny
Sąd Rejonowy skazał B. C. za dwa wykroczenia z art. 121 § 1 k.w. (wyłudzenie przejazdu koleją) na karę 2 miesięcy ograniczenia wolności. Wyrok uprawomocnił się. Prokurator Generalny wniósł kasację na korzyść obwinionej, zarzucając rażące naruszenie prawa materialnego, polegające na wymierzeniu kary w wymiarze wyższym niż przewiduje ustawa. Sąd Najwyższy uwzględnił kasację.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok w zakresie orzeczenia o karze i przekazał sprawę w tej części do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt II KK 212/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 20 sierpnia 2014 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Rafał Malarski (przewodniczący) SSN Andrzej Ryński SSN Jarosław Matras (sprawozdawca) Protokolant Ewa Oziębła w sprawie B. C. ukaranej z art. 121 § 1 k.w. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 kpk w dniu 20 sierpnia 2014 r., kasacji, wniesionej przez Prokuratora Generalnego na korzyść od wyroku Sądu Rejonowego w W. z dnia 12 lutego 2014 r. uchyla zaskarżony wyrok w zakresie orzeczenia o karze i sprawę w tej części przekazuje do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu. 2 UZASADNIENIE Sąd Rejonowy w W. po rozpoznaniu sprawy w postępowaniu nakazowym, wyrokiem z dnia 12 lutego 2014 r. sygn. akt … 1414/13, uznał B. C. winną tego, że: I. w dniu 27 grudnia 2012 r. w W. na stacji PKP W. T., pomimo nieuiszczenia dwukrotnie nałożonej na nią kary pieniężnej określonej w taryfie, po raz trzeci w ciągu roku, bez zamiaru uiszczenia należności wyłudziła przejazd koleją PKP, jadąc pociągiem nr […] na trasie W. – L., na łączną kwotę 541,60 zł, na szkodę Koleje […] Sp. z. o.o., tj. o czyn z art. 121 § 1 k.w.; II. w dniu 13 lutego 2013 r. w W. na stacji PKP W. W., pomimo nieuiszczenia dwukrotnie nałożonej na nią kary pieniężnej określonej w taryfie, po raz trzeci w ciągu roku, bez zamiaru uiszczenia należności wyłudziła przejazd koleją PKP, jadąc pociągiem nr […] na trasie W. – S., na łączną kwotę 549,96 zł, na szkodę Koleje […] Sp. z. o.o., tj. o czyn z art. 121 § 1 k.w. i za to, na podstawie art. 121 § 1 k.w. w zw. z art. 9 § 2 k.w. skazał ją na karę 2 miesięcy ograniczenia wolności polegającego na wykonywaniu nieodpłatnej, kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 20 godzin miesięcznie. Wyrok, niezaskarżony przez strony, uprawomocnił się bez postępowania odwoławczego w dniu 28 lutego 2014 r. Kasację od tego wyroku na korzyść obwinionej w zakresie orzeczenia o karze wniósł Prokurator Generalny. Zarzucając wyrokowi rażące i mające istotny wpływ na treść orzeczenia naruszenie prawa materialnego, to jest art. 20 § 1 k.w., oraz art. 9 § 2 k.w. polegające na wymierzeniu obwinionej B. C. za popełnienie 2 wykroczeń z art. 121 § 1 k.w. na podstawie art. 9 § 2 k.w. kary 2 miesięcy ograniczenia wolności w postaci obowiązku wykonywania nieodpłatnej kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 20 godzin miesięcznie, pomimo tego, że w świetle art. 20 § 1 k.w. kara ograniczenia wolności wymierzona za wykroczenie trwa 1 miesiąc, wniósł o uchylenie wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w W. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja jako oczywiście zasadna podlegała uwzględnieniu w trybie określonym w art. 535 § 5 k.p.k. Kodeks wykroczeń w art. 20 § 1 k.w. przewiduje możliwość orzeczenia za wykroczenie kary ograniczenia wolności w wymiarze 1 miesiąca. Tak więc wydając wyrok 3 nakazowy za dwa wykroczenia z art. 121 § 1 k.w. sąd nie miał prawnej możliwości, także stosując art. 9 § 2 k.w., orzec kary dwóch miesięcy ograniczenia wolności. Przepis art. 9 § 2 k.w., który wskazuje, iż wymierza się za dwa lub więcej wykroczeń jedną karę w granicach zagrożenia przewidzianego w przepisie przewidującym najsurowszą karę, a więc w sposób autonomiczny określa sposób wymierzenia kary w przypadku zbiegu realnego wykroczeń, nie daje podstawy do orzeczenia kary ograniczenia w innym wymiarze niż 1 miesiąc. Wymierzając zatem karę dwóch miesięcy ograniczenia wolności Sąd Rejonowy w W. rażąco naruszył przepis art. 20 § 1 k.w., co miało istotny wpływ na treść zaskarżonego wyroku, albowiem doprowadziło do orzeczenia kary, która w takim wymiarze nie mogła zostać orzeczona. Z tych powodów konieczne było uchylenie wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania w zakresie orzeczonej kary. Orzekając karę sąd I instancji powinien mieć na uwadze, aby kara orzeczona za dwa wykroczenia uwzględniała to, iż uchylenie wyroku w tej części nastąpiło na skutek uwzględnienia kasacji na korzyść obwinionej.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 121 § 1art. 535 § 5 kpkart. 9 § 2art. 20 § 1§ 1§ 5§ 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026. · PDF źródłowy