III KK 209/16

Sygn. akt III KK 209/16 POSTANOWIENIE Dnia 30 czerwca 2016 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Andrzej Ryński Na posiedzeniu bez udziału stron Po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 30 czerwca 2016 r., sprawy P. N. skazanego z art. 284 § 2 k.k. z urzędu, kwestii dopuszczalności kasacji pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego od wyroku Sądu Okręgowego w O. z dnia 21 stycznia 2016 r., zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego w P. z dnia 23 września 2015 r., na podstawie art. 531 § 1 k.p.k. w zw. z art. 530 § 2 k.p.k. p o s t a n o w i ł 1. pozostawić bez rozpoznania kasację pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego R. – Leasing Polska S. A. w W. 2. obciążyć oskarżyciela posiłkowego R. – Leasing Polska S. A. w W. kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE Sąd Rejonowy w P.wyrokiem z dnia 23 września 2015 r., uznał oskarżonego P. N. za winnego tego, że w okresie między 4 grudnia 2007 r., a 1 czerwca 2011 r. w W., przywłaszczył sobie uszkodzony ciągnik siodłowy Mercedes Actros, o wartości 79.434,43 złotych, należący do R. Leasing Polska S.A. i powierzony mu na podstawie umowy leasingu finansowego z dnia 29 stycznia 2007 roku, nr 072/LF/2007 i czyn ten zakwalifikował jako występek z art. 284 § 2 k.k. oraz na 2 podstawie tego przepisu skazał oskarżonego na karę 6 miesięcy pozbawienia wolności, której wykonanie na podstawie art. 69 § 1 k.k. w zw. z art. 70§ 1 k.k. warunkowo zawiesił na okres próby 2 lat. Jednocześnie na podstawie art. 46 § 1 k.k. orzekł wobec oskarżonego środek kompensacyjny w postaci obowiązku naprawienia wyrządzonej szkody poprzez zapłatę kwoty 79.434,43 zł na rzecz R. Leasing Polska S.A. Poza tym na podstawie art. 230 § 2 k.p.k. zarządził zwrot na rzecz R. Leasing Polska S.A. dowodów rzeczowych i rozstrzygnął w przedmiocie kosztów sądowych obciążając nimi oskarżonego. Na skutek apelacji wniesionej przez obrońcę oskarżonego Sąd Okręgowy w O. wyrokiem z dnia 21 stycznia 2016 r., zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że na podstawie art. 46 § 1 k.k. orzekł wobec oskarżonego P. N. obowiązek naprawienia w części szkody wyrządzonej przestępstwem poprzez zapłatę na rzecz R. Leasing Polska S.A. kwoty 900 zł, a w pozostałym zakresie utrzymał go w mocy, obciążając skazanego kosztami procesu. Od powyższego orzeczenia kasację wywiódł pełnomocnik oskarżyciela posiłkowego, w części dotyczącej orzeczenia o środku kompensacyjnym z art. 46 § 1 k.k. (punkt 1 części dyspozytywnej). Na zasadzie art. 523 k.p.k. zaskarżonemu wyrokowi zarzucił rażące naruszenie prawa mające istotny wpływ na treść wyroku, a mianowicie: 1. art. 46 § 1 k.k. w zw. z art. 2 § 1 pkt 3 k.p.k., art. 7 k.p.k. i art. 92 k.p.k. oraz art. 361 § 2 k.c., przez przyznanie pokrzywdzonemu kwoty 900 zł, która wobec rzeczywistej wartości utraconego mienia, stanowi symboliczne odszkodowanie, zamiast rzeczywistej rekompensaty doznanej szkody zasądzonej wyrokiem Sądu Rejonowego w P. w wysokości 79.434,43 zł, a tym samym orzeczenie o odszkodowaniu z naruszeniem prawnie chronionego interesu majątkowego pokrzywdzonego, 2. art. 415 § 1 k.p.k. w zw. z art. 410 k.p.k. oraz art. 457 § 3 k.p.k. polegające na tym, że podstawy wyroku nie stanowi całokształt - mających znaczenie dla rozstrzygnięcia, okoliczności ujawnionych w postępowaniu, który to zarzut należy postawić w odniesieniu do zaskarżonego wyroku sądu odwoławczego, którym zmieniono orzeczenie sądu pierwszej instancji, z powołaniem się na brak niezwłocznego dokonania rozliczenia należności wynikających z umowy, tj. na 3 okoliczność, która nie ma żadnego znaczenia zarówno dla ustalenia oczywistego faktu powstania szkody, jak i dla określenia jej wartości, a tym samym oparcie wyroku - w zaskarżonej części, na błędnej ocenie stanu faktycznego (nie dokonując nowych ustaleń faktycznych), sformułowaniu nieprawidłowych wniosków i odwołanie się w toku kontroli instancyjnej, do przesłanek, które nie mają wpływu na zasadność roszczenia odszkodowawczego, z pominięciem faktu, że wartość ciągnika po wypadku wynosiła 79.434,43 zł, oraz faktu, iż pokrzywdzony ciągnika tego nie odzyskał, i rzekoma utrata jego wartości o prawie 99% (do kwoty 900,00 zł) nawet jeżeli miała miejsce, to stanowiła wyłącznie efekt jego bezprawnego użytkowania przez oskarżonego, 3. art. 46 § 2 k.k. - poprzez jego niezastosowanie jako podstawy do zasądzenia na rzecz pokrzywdzonego nawiązki, w sytuacji kiedy orzeczenie obowiązku naprawienia szkody okazało się znacznie utrudnione, ze względu na brak danych wskazujących przyczyny zmniejszenia wartości przywłaszczonej rzeczy o prawie 99%, w okresie jej bezprawnego użytkowania przez oskarżonego. Powołując się na powyższe skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w części dotyczącej rozstrzygnięcia w przedmiocie środka kompensacyjnego z art. 46 § 1 k.k. i przekazanie sprawy w tym zakresie Sądowi Okręgowemu do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym. W odpowiedzi na kasację prokurator wniósł o jej oddalenie jako oczywiście bezzasadnej podobnie jak obrońca skazanego, który alternatywnie wniósł o jej pozostawienie bez rozpoznania, z uwagi na jej niedopuszczalność. Sąd Najwyższy zważył, co następuje Kasacja pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego jest niedopuszczalna z mocy ustawy z uwagi na przedstawioną wyżej konfigurację procesową. Na wstępie należy przypomnieć, że strony mogą wnosić kasację tylko od prawomocnego wyroku sądu odwoławczego kończącego postępowanie, z ograniczeniami podmiotowymi i przedmiotowymi wynikającymi z przepisów art. 520 § 2, art. 522 i 523 k.p.k. Kasacja jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia, którego nie można traktować jako kolejnej skargi zmierzającej do przeprowadzenia zwykłej kontroli instancyjnej, tym razem, orzeczenia sądu odwoławczego, lecz ma ona charakter stricte formalny, wyrażający się m.in. w istnieniu precyzyjnego 4 katalogu wymogów, których spełnienie umożliwia jej przyjęcie i rozpoznanie. Zgodnie z art. 523 § 3 i 4 k.p.k. w brzmieniu obowiązującym do dnia 15 kwietnia 2016 r., który w tym kształcie z mocy art. 25 ust. 3 ustawy z dnia 11 marca 2016 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2016 r. poz. 437) ma zastosowanie do niniejszego postępowania, kasację na niekorzyść skazanego można wnieść jedynie w razie uniewinnienia oskarżonego albo umorzenia postępowania z przyczyn wskazanych w art. 17 § 1 pkt 3 i 4 k.p.k. oraz z powodu niepoczytalności sprawcy. Ograniczenia te nie dotyczą kasacji strony wniesionej z powodu uchybień wymienionych w art. 439 k.p.k. Odnosząc tę regulację do sprawy niniejszej należy stwierdzić, że P. N. prawomocnie skazano za przestępstwo z art. 284 § 2 k.k. i wymierzono mu karę pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania. Tymczasem zarzuty kasacji pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego wywiedzionej na niekorzyść skazanego nie zawierają żadnych uchybień wymienionych w art. 439 k.p.k., które mieściłyby się w katalogu podstaw kasacyjnych wymienionych w art. 523 k.p.k. W związku z tym kasacja ta nie spełniła wymogów koniecznych do jej przyjęcia i rozpoznania, a zatem jest niedopuszczalna z mocy ustawy procesowej. Z tych powodów, skoro kasacja sporządzona przez pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego została niezasadnie przyjęta przez prezesa sądu, za pośrednictwem, którego została ona wniesiona, Sąd Najwyższy na podstawie art. 531 § 1 k.p.k. pozostawił tę kasację bez rozpoznania, albowiem jest ona niedopuszczalna z mocy wskazanego wyżej przepisu art. 523 k.p.k. Jednocześnie na podstawie art. 637 § 1 k.p.k. w zw. z art. 637a k.p.k. obciążył oskarżyciela posiłkowego kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego. kc