III KK 223/20
WyrokIzba Karna2020-09-29
Skład orzekający: Małgorzata Gierszon
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy naruszenie art. 439 § 1 pkt 8 k.p.k. w postaci prowadzenia postępowania karnego w tej samej sprawie i o ten sam czyn, który był już przedmiotem prawomocnego orzeczenia, stanowi podstawę do uchylenia wyroku sądu drugiej instancji, jeśli kasacja została wniesiona od wyroku skazującego na karę grzywny?Ratio decidendi
Kasacja wniesiona od wyroku skazującego na karę grzywny może być oparta wyłącznie na przesłankach określonych w art. 439 k.p.k. W sytuacji, gdy zarzut naruszenia art. 439 § 1 pkt 8 k.p.k. dotyczy sytuacji, w której postępowanie karne nie dotyczyło tego samego czynu, co czyn będący przedmiotem prawomocnego orzeczenia, zarzut ten jest bezzasadny. Zachowanie polegające na posłużeniu się nierzetelną fakturą stanowi odrębne zachowanie od zaniechania realizacji obowiązku zapłaty podatku akcyzowego.Stan faktyczny
Skazany A. K. został oskarżony o posłużenie się nierzetelnymi fakturami i zaliczenie ich do kosztów działalności oraz odliczenie podatku naliczonego, co stanowiło przestępstwo skarbowe z art. 62 § 2a k.k.s. Sąd pierwszej instancji skazał go na karę grzywny. Sąd drugiej instancji utrzymał wyrok w mocy. Obrońca skazanego wniósł kasację, zarzucając m.in. naruszenie art. 439 § 1 pkt 8 k.p.k. z powodu prowadzenia postępowania w tej samej sprawie i o ten sam czyn, który był już przedmiotem prawomocnego orzeczenia. Sąd Najwyższy oddalił kasację.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił kasację jako oczywiście bezzasadną i obciążył skazanego kosztami postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt III KK 223/20 POSTANOWIENIE Dnia 29 września 2020 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Małgorzata Gierszon na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 29 września 2020 r., sprawy A. K. skazanego z art. 62 § 2a k.k.s. z powodu kasacji wniesionej przez obrońcę skazanego, od wyroku Sądu Okręgowego w E. z dnia 11 października 2019 r., sygn. akt VI Ka (…), utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w O., Wydział VII Zamiejscowy w M. z dnia 7 maja 2019 r., sygn. akt VII K (…), p o s t a n o w i ł 1) oddalić kasację jako oczywiście bezzasadną; 2) obciążyć skazanego A. K. kosztami postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE A. K. został oskarżony o to, że prowadząc w 2012 i 2013 roku działalność gospodarczą „Usługi Ogólnobudowlane A. K.” z siedzibą w M., w okresie od marca 2012 r. do grudnia 2012 r. posłużył się wymienionymi szczegółowo w zarzucie nierzetelnymi fakturami nieodzwierciedlającymi rzeczywiście dokonanych czynności przez ich wystawcę i zaliczył te faktury do kosztów działalności oraz odliczył w deklaracji VAT-7 podatek naliczony wynikający z tych faktur o łącznej
2 wartości 76.905,35 zł., co stanowi naruszenie art. 86 ust. 1 i 2 pkt. 1 lit. A, art. 88 ust. 3a pkt. 4 lit. A, art. 99 ust. 12 oraz art. 109 ust. 3 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług, tj. o popełnienie przestępstwa skarbowego z art. 62 § 2a k.k.s. w zw. z art. 6 § 2 k.k.s. Sąd Rejonowy w O. VII Zamiejscowy Wydział Karny w M. wyrokiem z dnia 7 maja 2019 r., wydanym w sprawie VII K (…), uznał oskarżonego A. K. za winnego popełnienia czynu zarzucanego mu aktem oskarżenia zakwalifikowanego z art. 62 § 2a k.k.s. w zw. z art. 6 § 2 k.k.s. i za to na podstawie tych przepisów wymierzył mu karę grzywny w wysokości 100 stawek dziennych przy ustaleniu wysokości jednej stawki na kwotę 100 złotych. Na podstawie art. 627 k.p.k. w zw. z art. 113 § 1 k.k.s. obciążył oskarżonego A. K. kosztami postępowania w całości, w tym opłatą sądową w kwocie 1000 złotych. Apelację od powyższego wyroku wywiódł obrońca oskarżonego. Zaskarżył wyrok w całości i zarzucił: 1. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 92 k.p.k. w zw. z art. 410 k.p.k. w zw. z art. 7 k.p.k. polegające na braku wyjaśnienia kwestii dotyczących faktury „K.”, mimo iż również ona była objęta niniejszym wyrokiem, a także na niezasadnym pominięciu zeznań świadków T. K. oraz Z. M. i danie wiary świadkom A., K., W. w sytuacji, gdy ich zeznania były nieprecyzyjne i niespójne z zeznaniami składanymi w toku postępowań podatkowych konsekwencją czego są nieuprawnione ustalenia faktyczne odnośnie tego, że wskazane w wyroku faktury nie dokumentowały rzeczywistych zdarzeń gospodarczych;
3 2. rażące mające istotny wpływ na wynik sprawy naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 17 § 1 pkt. 7 k.p.k., polegające na tym, że odnośnie do tego samego stanu faktycznego i skutków podatkowych związanych z kwestią nabycia paliwa toczyło się postępowanie przed Sądem Rejonowym w E., w sprawie VIII K (…); 3. naruszenie prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 62 § 2a k.k.s. do zdarzeń, które miały miejsce w czasie gdy przepis ten nie obowiązywał. Podnosząc powyższe zarzuty obrońca wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i uniewinnienie oskarżonego. Wyrokiem z dnia 11 października 2019 r., sygn. akt VI Ka (…), Sąd Okręgowy w E. utrzymał w mocy zaskarżony wyrok. Kasację od wyroku Sądu II instancji wniósł obrońca skazanego. Zaskarżył on wyrok Sądu II instancji w całości i sformułował następujące zarzuty: 1. naruszenia art. 439 § 1 pkt 8 k.p.k., gdyż odnośnie do tej samej osoby i tego samego stanu faktycznego, tj. skutków podatkowych związanych z kwestią nabycia paliwa w kwietniu 2012 r., toczyło się postępowanie karne zakończone prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w E. z dnia 4 lipca 2019 r., sygn. akt VI Ka (…); 2. naruszenia prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 62 § 2a k.k.s. do zdarzeń, które miały miejsce w czasie, gdy przepis ten nie obowiązywał.
4 W związku z tymi zarzutami obrońca wniósł o uchylenie wyroku Sądu Okręgowego i przekazanie temu Sądowi sprawy do ponownego rozpoznania. W odpowiedzi na kasację Naczelnik Urzędu Skarbowego w O. wniósł o jej oddalenie jako oczywiście bezzasadnej. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja jest oczywiście bezzasadna. Na wstępie przede wszystkim zauważyć należy , że zaistniały w sprawie układ procesowy determinowany faktem wymierzenia skazanemu jedynie kary grzywny , sprawia , iż – zgodnie z treścią art. 523 § 2 i § 4 pkt 1 k.p.k. – mógł on wnieść kasację wyłącznie z powodu uchybień wymienionych w art. 439 k.p.k. Stąd też , drugi z podniesionych w kasacji obrońcy skazanego A. K. zarzutów jest niedopuszczalny z mocy prawa i jako taki nie podlega rozpoznaniu. Sam bowiem fakt sformułowania w kasacji, od wyroku nieskazującego oskarżonego za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe na karę pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia jej wykonania, zarzutu przywołującego uchybienie z art. 439 k.p.k. nie niweczy owej ustawowej regulacji dotyczącej ograniczeń we wnoszeniu kasacji, wskazanych w przywołanym przepisie art. 523 § 2 k.p.k. Odnosząc się natomiast do pierwszego zarzutu kasacyjnego, to wbrew twierdzeniom obrońcy niniejsze postępowanie karne nie dotyczy tego samego czynu, który był przedmiotem rozpoznania w postępowaniu zakończonym prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w E. z dnia 4 lipca 2019 r., sygn. akt VI Ka (…). Nie doszło tym samym do naruszenia art. 439 § 1 pkt 8 k.p.k., gdyż czyn
5 polegający na posłużeniu się nierzetelnymi fakturami ma charakter odrębny od czynu polegającego na zaniechaniu wykonania obowiązku zapłaty podatku akcyzowego z tytułu zakupy paliwa. Kluczowe znaczenie miało stwierdzenie, że faktura dotycząca zakupu paliwa, była fakturą nierzetelną. Z samym faktem zakupu paliwa łączył się obowiązek zapłaty akcyzy i właśnie czynu polegającego na zaniechaniu realizacji tego obowiązku dotyczyło postępowanie zakończone prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w E. z dnia 4 lipca 2019 r., sygn. akt VI Ka (…). Nadto w sytuacji w której ten zakup został udokumentowany nierzetelną fakturą, bo dotyczącą transakcji z innym podmiotem niż rzeczywisty zbywca paliwa, to dodatkowo możliwe jest pociągnięcie sprawcy takiego czynu do odpowiedzialności karnej z tytułu wystawienia nierzetelnej faktury albo też i innej osoby z tytułu posłużenia się taką fakturą. Zachowanie polegające na wystawieniu nierzetelnej faktury albo na posłużeniu się taką fakturą stanowi odrębne zachowanie od zaniechania realizacji obowiązku polegającego na zapłacie podatku akcyzowego z tytułu zakupu paliwa. Niezależnie od zaprezentowanych na wstępie uwag dotyczących niedopuszczalności drugiego zarzutu kasacji to nawet gdyby podniesienie w niej zarzutu naruszenia prawa materialnego było dopuszczalne, należałoby stwierdzić jego oczywistą bezzasadność. Nadmieniony w tym zarzucie przepis art. 62 § 2a k.k.s. został dodany ustawą z dnia 1 grudnia 2016 r. o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2016 poz. 2024). Nowelizacja weszła w życie w dniu 1 stycznia 2017 r. jako przepis zawierający znamiona uprzywilejowanego typu przestępstwa w stosunku do typu ogólnego z art. 62 § 2 k.k.s. Tym samym, czyn
6 zabroniony opisany obecnie w art. 62 § 2a k.k.s. mieścił się wcześniej w zakresie art. 62 § 2 k.k.s., czyli obecnego typu ogólnego. Z kolei zgodnie z art. 2 § 2 k.k.s., jeżeli w czasie orzekania obowiązuje ustawa inna niż w czasie popełnienia przestępstwa skarbowego lub wykroczenia skarbowego, sąd z zasady powinien stosować ustawę nową, chyba że obowiązująca poprzednio jest względniejsza dla sprawcy. Stosując art. 62 § 2a k.k.s. Sąd postąpił zgodnie z art. 2 § 2 k.k.s., co było dla A. K. korzystniejsze. Dodać również należy, że zarzuty kasacyjne pokrywają z zarzutami apelacyjnymi, które Sąd II instancji rozpoznał w prawidłowy sposób i wyczerpująco odniósł się do nich w uzasadnieniu wyroku. Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji. Na podstawie art. 636 § 1 k.p.k. w zw. z art. 637a k.p.k. Sąd Najwyższy obciążył skazanego kosztami postępowania kasacyjnego. Z tych wszystkich względów orzeczono jak wyżej.
Powiązane orzeczenia
- V KK 76/21 2021-03-17Czy kasacja wniesiona od wyroku skazującego na karę grzywny, która nie wskazuje na wystąpienie bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 k.p.k., podlega merytorycznemu rozpoznaniu w zakresie zarzutów innych niż te do…
- V KK 476/19 2020-08-28Czy kasacja wniesiona od wyroku skazującego na karę grzywny, zarzucająca naruszenie przepisów dotyczących kwalifikacji prawnej czynu, może być oparta na podstawie art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k. w zw. z art. 17 § 1 pkt 11 k.p.…
- III KK 417/22 2022-11-16Czy kasacja wniesiona na korzyść skazanego na karę grzywny za przestępstwo skarbowe, która nie powołuje się na uchybienia wymienione w art. 439 k.p.k., jest dopuszczalna?
- IV KK 367/21 2021-10-27Czy kasacja wniesiona na korzyść skazanego wyrokiem grzywny, oparta na zarzutach innych niż te wymienione w art. 439 k.p.k., podlega rozpoznaniu przez Sąd Najwyższy?
- II KK 295/13 2013-11-15Czy kasacja obrońcy skazanego za przestępstwa skarbowe, oparta na zarzutach naruszenia zasady skargowości (art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k. w zw. z art. 17 § 1 pkt 9 k.p.k.) oraz przedawnienia karalności (art. 439 § 1 pkt 9 k.p…
Powołane przepisy
art. 535 § 3 KPKart. 62 § 2art. 86 ust. 1art. 88 ust. 3art. 99 ust. 12art. 109 ust. 3art. 6 § 2 KKart. 627 KPKart. 113 § 1 KKart. 92 KPKart. 410 KPKart. 7 KPK
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 24.07.2026. · PDF źródłowy