III KK 235/22

WyrokIzba Karna2022-06-07

Skład orzekający: Tomasz Artymiuk, Barbara Skoczkowska, Paweł Wiliński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy orzeczenie środka karnego zakazu zbliżania się do pokrzywdzonej na okres krótszy niż rok, przy braku zastosowania art. 41a § 3 k.k., stanowi rażące naruszenie prawa materialnego, mające istotny wpływ na treść wyroku?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że orzeczenie środka karnego zakazu zbliżania się do pokrzywdzonej na okres 8 miesięcy, poniżej ustawowej dolnej granicy roku określonej w art. 43 § 1 k.k. (przy braku przesłanek z art. 41a § 3 k.k.), stanowi rażące naruszenie prawa materialnego. Takie naruszenie miało istotny wpływ na treść wyroku, ponieważ ukształtowało korzystniejszą dla oskarżonego sytuację niż przewidziana przez ustawodawcę.
Stan faktyczny
Sąd Rejonowy orzekł wobec skazanego M. R. środek karny w postaci zakazu zbliżania się do pokrzywdzonej na okres 8 miesięcy. Prokurator Generalny wniósł kasację, zarzucając rażące naruszenie prawa materialnego, polegające na orzeczeniu zakazu na okres krótszy niż minimalny ustawowy (1 rok). Sąd Najwyższy uwzględnił kasację.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił pkt II zaskarżonego wyroku w części dotyczącej orzeczenia środka karnego zakazu zbliżania się do pokrzywdzonej i w tym zakresie przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt III KK 235/22 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 7 czerwca 2022 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Tomasz Artymiuk (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Barbara Skoczkowska SSN Paweł Wiliński Protokolant Katarzyna Gajewska w sprawie M. R. skazanego z art. 207 § 1 k.k. i art. 157 § 2 k.k. w zw. art. 157 § 4 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k., po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k. w dniu 7 czerwca 2022 r., kasacji, wniesionej przez Prokuratora Generalnego, w zakresie rozstrzygnięcia o środku karnym, na niekorzyść skazanego, od prawomocnego wyroku nakazowego Sądu Rejonowego w O. z dnia 23 lutego 2022 r., sygn. akt II K […], uchyla pkt II zaskarżonego wyroku w części dotyczącej orzeczenia wobec oskarżonego środka karnego zakazu zbliżania się do pokrzywdzonej i w tym zakresie przekazuje sprawę Sądowi Rejonowemu w O. do ponownego rozpoznania. 2 UZASADNIENIE Wyrokiem nakazowym Sądu Rejonowego w O. z dnia 23 lutego 2022 r., sygn. akt II K […], M. R. został uznany w pkt. I wyroku za winnego popełnienia czynu z art. 207 § 1 k.k. i art. 157 § 2 k.k. w zw. art. 157 § 4 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. i za to, na podstawie przywołanych przepisów wymierzono mu karę 10 miesięcy ograniczenia wolności z obowiązkiem wykonywania nieodpłatnej, kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 30 godzin w stosunku miesięcznym. W pkt. II wskazanego wyroku na podstawie art. 41a § 1 i § 4 k.k. w zw. z art. 43 § 1 k.k. wobec oskarżonego M. R. orzeczono środek karny w postaci zakazu zbliżania się do pokrzywdzonej E. R. na odległość mniejszą niż 50 metrów, określając okres trwania tego środka na 8 miesięcy, a w pkt. III rozstrzygnięto o kosztach sądowych. Wobec niewniesienia sprzeciwu przez żadną ze stron powyższy wyrok uprawomocnił się w dniu 17 marca 2022 r. (k. 137). Od tego wyroku kasację „w zakresie orzeczenia o środku karnym z art. 41a § 1 k.k. (pkt II części dyspozytywnej)” w trybie art. 521 k.p.k. – na niekorzyść oskarżonego M. R. – wniósł w dniu 11 maja 2022 r. Prokurator Generalny. Autor kasacji zarzucił „rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisów prawa materialnego, a mianowicie art. 43 § 1 k.k. w zw. z art. 41a § 1 k.k. w zw. z art. 39 pkt 2b k.k., polegające na orzeczeniu wobec oskarżonego M. R. środka karnego w postaci zakazu zbliżania się do pokrzywdzonej E. R. na odległość mniejszą niż 50 metrów na okres 8 miesięcy, tj. poniżej dolnej granicy określonej treścią przepisu 43 § 1 k.k., stanowiącego, że zakazy wymienione w art. 39 pkt 2 - 2b k.k. orzeka się w latach, od roku do lat 15”. W konkluzji kasacji Prokurator Generalny wniósł o uchylenie wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy w tym zakresie Sądowi Rejonowemu w O. do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja Prokuratora Generalnego, wniesiona na niekorzyść skazanego, z zachowaniem terminu określonego w art. 524 § 3 k.p.k., jest oczywiście zasadna, co uprawniało do jej uwzględnienia na posiedzeniu bez udziału stron w trybie art. 535 § 5 k.p.k. 3 Jak trafnie podnosi skarżący o ile ustawa nie stanowi inaczej, z treści przepisu art. 43 § 1 k.k., wynika wyraźnie, że zakaz zbliżania się do określonych osób wymieniony w art. 39 pkt 2b k.k. orzeka się w latach od roku do 15 lat, z wyjątkiem sytuacji, o której mowa w art. 41a § 3 k.k., która w analizowanej sprawie nie wystąpiła. Lektura pkt. II sentencji zaskarżonego wyroku nie pozostawia wątpliwości co do tego, że Sąd Rejonowy w O., orzekając wobec skazanego M. R. środek karny zakazu zbliżania się do pokrzywdzonej E. R. z rażącym naruszeniem prawa karnego materialnego określił czas trwania tego środka, orzekając jego zastosowanie poniżej dolnej granicy ustanowionej treścią przepisu art. 43 § 1 k.k. Mając na względzie przytoczoną argumentację nie może budzić jakichkolwiek wątpliwości, że naruszenie przepisu prawa, jakim został dotknięty wyrok Sądu pierwszej instancji, w sposób nieuprawniony ukształtowało korzystną dla oskarżonego sytuację, w której czas obowiązywania środka karnego jest krótszy niż przewidziany przez samego ustawodawcę, co implikowało z kolei konieczność uchylenia zaskarżonego wyroku w części dotyczącej orzeczenia o środku karnym zakazu zbliżania się do pokrzywdzonej. Procedując ponownie w sprawie Sąd Rejonowy w O., uwzględniając zapatrywania prawne Sądu Najwyższego, rozstrzygnie w zakresie, w którym nastąpiło uchylenie, a więc co do zarzutu zawartego w kasacji Prokuratora Generalnego związanego z odpowiednim zastosowaniem przy orzekaniu o środku karnym wobec oskarżonego przepisu art. 43 § 1 k.k. Z tych względów orzeczono jak w części dyspozytywnej wyroku. [a.s.]

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 207 § 1 KKart. 157 § 2 KKart. 157 § 4 KKart. 11 § 2 KKart. 535 § 5 KPKart. 41a § 1art. 43 § 1 KKart. 41a § 1 KKart. 521 KPKart. 39 pkt 2art. 524 § 3 KPKart. 41a § 3 KK

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026. · PDF źródłowy