III KK 277/20
WyrokIzba Karna2020-10-07
Skład orzekający: Wiesław Kozielewicz, Piotr Mirek, Igor Zgoliński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy radca prawny może skutecznie powołać się na błędne pouczenie o terminie wniesienia środka odwoławczego jako okoliczność uzasadniającą przywrócenie terminu zawitego w postępowaniu w sprawach o wykroczenia?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził, że radca prawny, podobnie jak inne strony postępowania, może skutecznie powołać się na błędne pouczenie o terminie wniesienia środka odwoławczego jako okoliczność uzasadniającą przywrócenie terminu zawitego. Zasada lojalności procesowej i przepis art. 16 § 1 k.p.k. nakazują, aby mylne pouczenie nie wywoływało negatywnych skutków procesowych dla uczestnika postępowania, niezależnie od jego wykształcenia czy wykonywanego zawodu.Stan faktyczny
Sąd Rejonowy pozostawił apelację obwinionego M. J. od wyroku w sprawie o wykroczenie bez rozpoznania z powodu nieuzasadnionego przywrócenia terminu do jej wniesienia. Sąd Okręgowy utrzymał w mocy to postanowienie. Rzecznik Praw Obywatelskich wniósł kasację, zarzucając rażące naruszenie przepisów procesowych, w tym art. 126 § 1 k.p.k. w zw. z art. 38 § 1 k.p.s.w., wskazując na błędne pouczenie obwinionego o terminie wniesienia apelacji.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie Sądu Okręgowego oraz utrzymane nim w mocy postanowienie tegoż Sądu, otwierając drogę do rozpoznania apelacji obwinionego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt III KK 277/20 POSTANOWIENIE Dnia 7 października 2020 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Wiesław Kozielewicz (przewodniczący) SSN Piotr Mirek (sprawozdawca) SSN Igor Zgoliński po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 7 października 2020 r., na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k. w sprawie M. J. obwinionego z art. 97 k.w. z powodu kasacji wniesionej przez Rzecznika Praw Obywatelskich na korzyść od postanowienia Sądu Okręgowego w G. z dnia 29 listopada 2019 r., sygn. akt V Ka (…), utrzymującego w mocy postanowienie Sądu Okręgowego w G. z dnia 14 listopada 2019 r., sygn. akt V Ka (…), p o s t a n o w i ł uchylić zaskarżone postanowienie i utrzymane nim w mocy postanowienie Sądu Okręgowego w G. z dnia 14 listopada 2019 r. UZASADNIENIE Sąd Okręgowy w G., postanowieniem z dnia 14 listopada 2019 r., sygn. akt V Ka (…), na podstawie art. 109 § 2 k.p.s.w. w zw. z art. 430 § 1 k.p.k., pozostawił bez rozpoznania apelację wniesioną przez obwinionego M. J. od wyroku Sądu Rejonowego w S. z dnia 24 czerwca 2019 r., sygn. akt II W (…) Uznał bowiem, że przyjęcie apelacji nastąpiło na skutek nieuzasadnionego przywrócenia terminu do jej wniesienia.
2 Postanowienie Sądu Okręgowego zostało zaskarżone przez obwinionego do innego równorzędnego składu Sądu odwoławczego, w trybie art. 430 § 2 k.p.k. w zw. z art. art. 109 § 2 k.p.s.w. Postanowieniem z dnia 29 listopada 2019 r., sygn. akt V Ka (…), Sąd Okręgowy w G. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Kasację od tego postanowienia wniósł na korzyść obwinionego Rzecznik Praw Obywatelskich i zaskarżając je w całości, zarzucił rażące i mające istotny wpływ na treść orzeczenia naruszenie przepisów prawa procesowego, to jest art. 126 § 1 k.p.k. w zw. z art. 38 § 1 k.p.s.w. polegające na uznaniu, że niedotrzymanie przez M. J. terminu zawitego do złożenia apelacji od wyroku Sądu Rejonowego w S. z dnia 24 czerwca 2019 r., sygn. akt II W (…), nie nastąpiło z przyczyn od niego niezależnych, czego następstwem było pozostawienie przyjętej apelacji bez rozpoznania w trybie art. 430 § 1 k.p.k., pomimo tego, że obwiniony został mylnie pouczony przez Sąd Rejonowy o terminie zawitym do wniesienia apelacji w postępowaniu w sprawach o wykroczenia. W konkluzji kasacji Rzecznik Praw Obywatelskich wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu w G. do rozpoznania w postępowaniu odwoławczym. Sąd Najwyższy stwierdził, co następuje. Kasacja jest oczywiście zasadna. Z treści obydw uchylonych postanowień Sądu Okręgowego w G. wynika, że opierają się one na założeniu, iż obwiniony, z racji wykonywania zawodu radcy prawnego, nie może skutecznie powołać się na błędne pouczenie o terminie wniesienia środka odwoławczego jako okoliczność uzasadniającą przywrócenie terminu zawitego. Przyjęcie takiego założenia nie zasługuje na aprobatę. W przypadku pouczenia o terminie i sposobie wniesienia środka odwoławczego (art. 100 § 8 k.p.k. w zw. z art. 38 § 1 k.p.s.w.) zasada lojalności procesowej realizuje się w formule bezwzględnego obowiązku informacyjnego, a przepis art. 16 § 1 k.p.k. w żaden sposób nie różnicuje konsekwencji jego naruszenia. W tym zakresie treść wymienionego przepisu jest jednoznaczna i wynika z niej, że mylne pouczenie nie może wywoływać ujemnych skutków procesowych dla uczestnika postępowania lub
3 innej osoby, której to dotyczy. Nie ma zatem normatywnych podstaw, aby z kręgu podmiotów chronionych działaniem zasady lojalności procesowej wyłączyć stronę, która z racji posiadanego wykształcenia i wykonywanego zawodu powinna dysponować odpowiednią wiedzą prawniczą. Zauważyć zresztą trzeba, że sam fakt wykonywania przez obwinionego zawodu radcy prawnego nie uzasadnia oceniania podejmowanych przez niego czynności procesowych przez pryzmat standardów działania profesjonalnego przedstawiciela procesowego. Skoro zatem obwiniony został błędnie pouczony o terminie do wniesienia apelacji, to – wbrew stanowisku Sądu odwoławczego – Sąd Rejonowy słusznie przywrócił mu termin do wniesienia apelacji. Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie i utrzymane nim w mocy postanowienie Sądu Okręgowego w G. z dnia 14 listopada 2019 r., co w konsekwencji otwiera drogę do rozpoznania apelacji obwinionego.
Powiązane orzeczenia
- II KZ 35/16 2016-10-26Czy błędne pouczenie skazanego przez obrońcę o terminie do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku może stanowić przyczynę niezależną od skazanego, uzasadniającą przywrócenie terminu zawitego?
- IV KZ 3/18 2018-02-28Czy błędne pouczenie co do możliwości i terminu wniesienia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku sądu odwoławczego, nawet przy wątpliwościach co do jego udzielenia, stanowi przyczynę obiektywną uzasadni…
- II DO 30/21 2021-06-08Czy radca prawny, który wniósł skargę po terminie, powołując się na błąd co do prawa, może skutecznie zaskarżyć zarządzenie o odmowie jej przyjęcia, a także czy można przywrócić termin do wniesienia skargi w takiej sytua…
- III KZ 33/13 2013-07-16Czy błędne pouczenie o terminie do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku może stanowić podstawę do przywrócenia terminu?
- III KZ 64/13 2013-10-28Czy błędne pouczenie o sposobie liczenia terminu zawitego do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku może stanowić podstawę do przywrócenia tego terminu?
Powołane przepisy
art. 535 § 5 KPKart. 97art. 109 § 2 KPart. 430 § 1 KPKart. 430 § 2 KPKart. 126 § 1 KPKart. 38 § 1 KPart. 100 § 8 KPKart. 16 § 1 KPK§ 5§ 2§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 22.07.2026. · PDF źródłowy