III KK 327/24

III KK 327/24 POSTANOWIENIE Dnia 19 września 2024 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Stanisław Stankiewicz w sprawie M. G. skazanego z art. 310 § 3 k.k. i in. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 19 września 2024 r., wniosku obrońcy skazanego o wstrzymanie wykonania zaskarżonego kasacją wyroku Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z dnia 15 lutego 2024 r., sygn. akt II AKa 276/23, zmieniającego wyrok Sądu Okręgowego w Szczecinie z dnia 20 września 2023 r., sygn. akt III K 379/22, na podstawie art. 532 § 1 i 3 k.p.k. p o s t a n o w i ł : nie uwzględnić wniosku. UZASADNIENIE W kasacji wniesionej przez obrońcę skazanego M. G., niezależnie od podniesionych zarzutów rażącego naruszenia przepisów prawa procesowego (w tym wadliwej kontroli instancyjnej), zawarty został również wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego orzeczenia. W przekonaniu autora skargi nieodwracalny charakter skutków, jakie spowoduje natychmiastowe osadzenie skazanego w zakładzie karnym, przemawia za potrzebą wstrzymania wykonania zaskarżonego orzeczenia do czasu rozpoznania kasacji. III KK 327/24 2 Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Wniosek obrońcy skazanego M. G. nie jest zasadny. Na wstępie przypomnieć należy, że zgodnie z treścią art. 532 § 1 k.p.k., w razie wniesienia kasacji Sąd Najwyższy może wstrzymać wykonanie zaskarżonego orzeczenia, jak i innego orzeczenia, którego wykonanie zależy od rozstrzygnięcia kasacji. Wstrzymanie wykonania orzeczenia ma niewątpliwie charakter wyjątkowy, wprowadza bowiem odstępstwo od zasady niezwłocznej wykonalności prawomocnych orzeczeń (vide art. 9 k.k.w.), a wobec tego nie podlega wykładni rozszerzającej, zaś samo wniesienie kasacji nie stanowi dostatecznej podstawy do zastosowania tej szczególnej instytucji. Łączy się to bowiem z faktem, że kasacja przysługuje od prawomocnego wyroku, a więc orzeczenia objętego prawnym domniemaniem prawidłowości zawartych w nim rozstrzygnięć. Wprawdzie przepis art. 532 § 1 k.p.k. nie formułuje przesłanek przemawiających za podjęciem takiej decyzji, jednakże w orzecznictwie Sądu Najwyższego od dawna utrwalone jest stanowisko, że zastosowanie instytucji wstrzymania wykonania orzeczenia winno być uzasadnione szczególnymi i jednoznacznymi w swej wymowie okolicznościami prowadzącymi do wniosku, że wykonywanie lub wykonanie orzeczenia, przed rozpoznaniem skargi kasacyjnej spowodowałoby dla osoby skazanej wyjątkowo dolegliwe skutki. Do owych szczególnych okoliczności należy zaliczyć rangę i charakter postawionych zarzutów kasacyjnych i ich widoczną już prima facie zasadność oraz w związku z tym wysokie prawdopodobieństwo uwzględnienia wniesionej skargi, gdyż w takiej sytuacji wykonanie orzeczenia przed rozpoznaniem kasacji, zwłaszcza w zakresie kary, spowodowałoby dla skazanego poważne i nieodwracalne następstwa (zob. postanowienia SN z 30 września 1997 r., II KKN 329/97, OSNPP 5/1998, poz. 12; z 25 marca 1998 r., II KKN 461/97, OSNPP 9/1998, poz. 14; z 6 czerwca 2000 r., II KKN 74/99, LEX nr 50206; z 18 listopada 2003 r., IV KK 347/03, OSNwSK 2003, poz. 2465; z 22 lutego 2007 r., WO 4/07, OSNwSK 2007, poz. 493; z 15 stycznia 2018 r., II KK 23/18, LEX nr 2449778; z 22 stycznia 2020 r., III KK 5/20, LEX nr 3176621). Oceniając niniejszy wniosek przez pryzmat powyższych reguł, stwierdzić należy, że na obecnym, wstępnym etapie postępowania kasacyjnego, nie przesądzając oczywiście ostatecznego rozstrzygnięcia, nie zachodzą III KK 327/24 3 wystarczające przesłanki do zastosowania wyjątkowej instytucji z art. 532 § 1 k.p.k. Jako podstawę swego wniosku obrońca wskazał na okoliczność, że natychmiastowe osadzenie skazanego w zakładzie karnym doprowadzi do pogorszenia się jego stanu zdrowia oraz sytuacji materialnej jego najbliższych, gdyż „od wielu lat skazany pomagał (i nadal pomaga) swojej małżonce w prowadzeniu działalności gospodarczej”. Powodem wstrzymania wykonania prawomocnego orzeczenia, w omawianym trybie, nie może być jednak sama dolegliwość dla skazanego związana z koniecznością odbywania określonej kary, czy też stosowania środka karnego. Odwołanie się do tej okoliczności nie przyniosło oczekiwanego przez obrońcę rezultatu, skoro tego rodzaju przesłanki mogą być ewentualnie rozważane w płaszczyźnie zastosowania instytucji prawa karnego wykonawczego (odroczenia wykonania kary lub przerwy), co nie leży w gestii Sądu kasacyjnego. Za wstrzymaniem wykonania orzeczenia nie przemawia też ogólnikowe odwołanie się przez obrońcę do słuszności zarzutów afirmowanych w złożonej skardze. W orzecznictwie od dawna utrwalone jest stanowisko, że to sam skarżący powinien odrębnie, w powiązaniu z formułowanymi w kasacji zarzutami przedstawić dodatkową argumentację i wykazać właśnie szczególnymi okolicznościami, wysokie prawdopodobieństwo uwzględnienia tych zarzutów, a tym samym i nieodwracalnych skutków wykonania już obecnie prawomocnie orzeczonej kary. Podobnie jak i przy innych zarzutach, tak i w odniesieniu do uchybienia sugerującego nieprawidłową kontrolę instancyjną wyroku (art. 433 § 2 w zw. z art. 457 § 3 k.p.k.), należy wskazać, że dla uwzględnienia wniosku o wstrzymanie wykonania prawomocnego wyroku prawdopodobieństwo uwzględnienia kasacji (konkretnego zarzutu) musiałoby być nieomal zbliżone do pewności, oczywistości (por. postanowienia SN z 22 kwietnia 2021 r., V KK 129/21, LEX nr 3329386; z 15 maja 2024 r., I KK 125/24, LEX nr 3714385; z 28 czerwca 2024 r., I KK 163/24). Taka sytuacja w tej sprawie nie występuje, a wskazywana przez skarżącego możliwość zaistnienia rażących naruszeń prawa, wymaga przeprowadzenia pogłębionej analizy zarzutów na rozprawie kasacyjnej. Rzecz jasna takiej gruntownej oceny nie można dokonywać na przedpolu merytorycznego rozpoznania kasacji, w sytuacji, gdy omawiana skarga nie podnosi tego rodzaju III KK 327/24 4 uchybień oraz argumentów, które w sposób wręcz oczywisty, a więc bez potrzeby głębszego wnikania w całokształt materiałów sprawy, wskazywałyby na niebudzącą wątpliwości ich zasadność. Dostrzec należy, że w pisemnej odpowiedzi na tę skargę prokurator wniósł o jej oddalenie jako oczywiście bezzasadnej. W tym stanie rzeczy, nie przesądzając w żadnym stopniu przyszłego rozstrzygnięcia, które zapadnie po merytorycznym rozpoznaniu kasacji, Sąd Najwyższy doszedł do przekonania, że nie zachodzą wystarczające podstawy przemawiające za zastosowaniem wyjątkowej instytucji wstrzymania wykonania zaskarżonego orzeczenia przewidzianej w art. 532 § 1 k.p.k. Mając powyższe względy na uwadze, orzeczono jak w sentencji. [J.J.] [ms]