III KK 412/22

WyrokIzba Karna2023-12-01

Skład orzekający: Małgorzata Wąsek-Wiaderek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy uniewinnionemu oskarżonemu, którego kasacja prokuratora została oddalona, przysługuje zwrot kosztów obrony ustanowionej w postępowaniu kasacyjnym, i od kogo te koszty powinny być zasądzone?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy zasądził od Skarbu Państwa na rzecz uniewinnionego oskarżonego zwrot uzasadnionych wydatków poniesionych na ustanowienie obrońcy w postępowaniu kasacyjnym oraz wniesienie przez obrońcę odpowiedzi na kasację, w sytuacji gdy kasacja prokuratora została oddalona. Koszty te obciążają Skarb Państwa na podstawie przepisów Kodeksu postępowania karnego dotyczących kosztów procesu w przypadku nieuwzględnienia środka odwoławczego wniesionego wyłącznie przez oskarżyciela publicznego.
Stan faktyczny
Prokurator wniósł kasację na niekorzyść prawomocnie uniewinnionego oskarżonego E.K. Obrońca oskarżonego złożył odpowiedź na kasację, wnosząc o zasądzenie kosztów zastępstwa prawnego. Sąd Najwyższy oddalił kasację prokuratora. Następnie obrońca złożył ponowny wniosek o zasądzenie kosztów obrony na rzecz E.K., wyjaśniając omyłkę pisarską w pierwotnym wniosku.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy zasądził od Skarbu Państwa na rzecz E.K. kwotę 720 złotych tytułem zwrotu uzasadnionego wydatku w postaci ustanowienia obrońcy w postępowaniu kasacyjnym i wniesienia przez obrońcę odpowiedzi na kasację.

Pełny tekst orzeczenia

III KK 412/22 POSTANOWIENIE Dnia 1 grudnia 2023 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Małgorzata Wąsek-Wiaderek w sprawie E.K., po rozpoznaniu wniosku obrońcy uniewinnionego, w przedmiocie kosztów obrony, na posiedzeniu w Izbie Karnej w dniu 1 grudnia 2023 r. p o s t a n o w i ł zasądzić od Skarbu Państwa na rzecz E.K. kwotę 720 (siedemset dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu uzasadnionego wydatku w postaci ustanowienia obrońcy w postępowaniu kasacyjnym i wniesienia przez obrońcę odpowiedzi na kasację. UZASADNIENIE W sprawie E.K. prokurator wniósł kasację na niekorzyść prawomocnie uniewinnionego oskarżonego. Pisemną odpowiedź na kasację złożył obrońca oskarżonego, adw. J.Ż., który zawarł tam również wniosek o „zasądzenie od oskarżonego na rzecz oskarżycielki posiłkowej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego przed Sądem Najwyższym, według norm przepisanych”. Postanowieniem z dnia 28 czerwca 2023 r., sygn. akt III KK 412/22, Sąd Najwyższy oddalił kasację prokuratora jak oczywiście bezzasadną, a kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego obciążył Skarb Państwa. Pismem, które wpłynęło do Sądu Najwyższego w dniu 16 listopada 2023 r., obrońca E.K. zwrócił się z „ponownym wnioskiem” o zasądzeniem kosztów, tym razem wnosząc o „zasądzenie na rzecz uniewinnionego E.K. zwrotu kosztów III KK 412/22 2 obrony, w tym zastępstwa adwokackiego w postępowaniu kasacyjnym, według norm przepisanych”. Jednocześnie w swoim piśmie oświadczył, że w pierwotnym wniosku o koszty doszło do oczywistej omyłki pisarskiej i dotyczył on zasądzenia kosztów na rzecz a nie od oskarżonego. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek obrońcy uniewinnionego, złożony pismem z dnia 20 października 2023 r. (data wpływu do Sądu Najwyższego – 16 listopada 2023 r.), zasługiwał na uwzględnienie. Adwokat J.Ż. reprezentował uniewinnionego oskarżonego E.K. w postępowaniu kasacyjnym i złożył pisemną odpowiedź na kasację. Z uwagi na oddalenie kasacji prokuratora wniesionej na niekorzyść oskarżonego, należało zasądzić od Skarbu Państwa na rzecz E.K. kwotę 720 złotych tytułem zwrotu uzasadnionego wydatku w postaci ustanowienia obrońcy w postępowaniu kasacyjnym i wniesienia przez obrońcę odpowiedzi na kasację. Z uwagi na brak określenia stawki wynagrodzenia za sporządzenie odpowiedzi na kasację, respektując brzmienie § 20 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (t.j. Dz. U. 2023, poz. 1964), należy stosować przepis § 11 ust. 4 pkt 2 tego rozporządzenia, określający stawki minimalne przewidziane dla czynności m.in. sporządzenia opinii o braku podstaw do wniesienia kasacji, jako odnoszący się do czynności o najbardziej zbliżonym charakterze (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 19 sierpnia 2022 r., IV KK 735/21). Jednocześnie Sąd Najwyższy zasądził ww. kwotę na rzecz E.K. od Skarbu Państwa, a nie od oskarżycielki posiłkowej, o co wnosił obrońca w pierwotnym wniosku zawartym w odpowiedzi na kasację. Z mocy art. 637a k.p.k. w postępowaniu kasacyjnym znajduje odpowiednie zastosowanie art. 636 § 1 k.p.k. Jak wynika z tego przepisu, w sprawach z oskarżenia publicznego w razie nieuwzględnienia środka odwoławczego wniesionego wyłącznie przez oskarżyciela publicznego, koszty procesu za postępowanie odwoławcze ponosi Skarb Państwa. W tej sprawie kasację od wyroku uniewinniającego wniósł wyłącznie prokurator, co uzasadnia zasądzenie kosztów od Skarbu Państwa. Zgodnie z art. 616 § 1 pkt 2 III KK 412/22 3 k.p.k., koszty procesu niewątpliwie obejmują wydatki z tytułu ustanowienia w sprawie jednego obrońcy. Mając na uwadze powyższe, należało orzec jak w części dyspozytywnej niniejszego postanowienia. (TM) [ał]

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 637a KPKart. 636 § 1 KPKart. 616 § 1 pkt 2§ 20§ 11 ust. 4§ 1§ 1 pkt 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 20.07.2026. · PDF źródłowy