III KK 51/17
WyrokIzba Karna2017-03-21
Skład orzekający: Kazimierz Klugiewicz, Jerzy Grubba, Zbigniew Puszkarski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy ponowne rozpoznanie i ukaranie obwinionego za te same wykroczenia, za które został już prawomocnie skazany, stanowi naruszenie prawa procesowego skutkujące uchyleniem wyroku i umorzeniem postępowania?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że ponowne przypisanie obwinionemu popełnienia wykroczeń, za które został już prawomocnie skazany, stanowi rażące naruszenie prawa procesowego. W takiej sytuacji, gdy orzeczenie dotknięte jest bezwzględną przesłanką odwoławczą res iudicata (art. 5 § 1 pkt 8 k.p.s.w.), zaskarżony wyrok należy uchylić, a postępowanie umorzyć.Stan faktyczny
Straż Miejska skierowała wniosek o ukaranie J.S. za trzy wykroczenia: parkowanie w strefie zamieszkania w miejscu niedozwolonym (art. 97 k.w.), używanie słów nieprzyzwoitych w miejscu publicznym (art. 141 k.w.) oraz prowadzenie pojazdu bez uprawnień (art. 94 § 1 k.w.). Sąd Rejonowy wyłączył sprawę o prowadzenie pojazdu bez uprawnień do odrębnego rozpoznania. Następnie, w wyroku nakazowym, J.S. został prawomocnie ukarany za wykroczenia z art. 97 k.w. i art. 141 k.w. Jednakże, w kolejnym wyroku, Sąd Rejonowy ponownie uznał J.S. za winnego popełnienia tych samych wykroczeń z art. 97 k.w. i art. 141 k.w., za które już został prawomocnie skazany.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok Sądu Rejonowego i umorzył postępowanie w zakresie czynów z art. 97 k.w. i art. 141 k.w., obciążając kosztami procesu Skarb Państwa.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt III KK 51/17 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 21 marca 2017 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Kazimierz Klugiewicz (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Jerzy Grubba SSN Zbigniew Puszkarski Protokolant Jolanta Włostowska w sprawie J. S., ukaranego z art. 97 k.w. i in., po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k., w dniu 21 marca 2017 r., kasacji, wniesionej przez Prokuratora Generalnego, na korzyść ukaranego, od wyroku Sądu Rejonowego w B., z dnia 27 kwietnia 2016 r., 1. uchyla zaskarżony wyrok i na podstawie art. 5 § 1 pkt 8 k.p.s.w. umarza postępowanie o czyny z art. 97 k.w. i z art. 141 k.w.; 2. kosztami procesu obciąża Skarb Państwa. UZASADNIENIE W dniu 28 stycznia 2016 r. Straż Miejska w B. skierowała do Sądu Rejonowego w B. wniosek o ukaranie J.S., obwinionego o to, że:
2 1) w dniu 9.11.2015 r. o godz. 10:25 na ul. P. w B. parkował pojazd samochodowy marki Mitsubishi w strefie zamieszkania w innym miejscu niż wyznaczone w tym celu, tj. o czyn z art. 97 k.w. w zw. z art. 49 ust. 2 pkt 4 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym, 2) w dniu 09.11.2015 r. o godz. 10:25 na ul. P. w B. używał słów nieprzyzwoitych w miejscu publicznym, tj. o czyn z art. 141 k.w.; 3) w dniu 9.11.2015 r. ok. godz.10:25 na ul. P. w B. prowadził na drodze publicznej pojazd samochodowy marki Mitsubishi nie mając do tego uprawnienia, tj. o czyn z art. 94 § 1 k.w. w zw. z art. 3 ust. 1, art. 4 ust. 1 i 3 oraz art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami. Postanowieniem z dnia 12 lutego 2016 r., Sąd Rejonowy w B. wyłączył do odrębnego rozpoznania sprawę o czyn opisany w pkt 3 wniosku o ukaranie tj. o czyn z art. 94 § 1 k.w. w zw. z art. 3 ust. 1, art. 4 ust. 1 i 3 oraz art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami. Po wyłączeniu do odrębnego rozpoznania sprawy o wskazany wyżej czyn z art. 94 § 1 k.w. w zw. z art. 3 ust. 1, art. 4 ust. 1 i 3 oraz art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami Sąd Rejonowy w B. w dniu 25 lutego 2016 r. wydał wyrok nakazowy pod sygn. akt XIV W …/16, mocą którego obwinionego J.S. uznał za winnego popełnienia zarzucanych mu czynów, tj. wykroczeń z art. 97 k.w. w zw. z art. 49 ust. 2 pkt 4 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym i art. 141 k.w. i za to, w myśl art. 9 § 2 k.k. na podstawie art. 141 k.w., wymierzył mu karę grzywny w kwocie 200 (dwustu) zł. Wyrok ten uprawomocnił się z dniem 26 marca 2016 r. (k. 32 akt o sygn. XIV W …/16). Z kolei sprawa o czyn z art. 94 § 1 k.w. w zw. z art. 3 ust. 1, art. 4 ust. 1 i 3 oraz art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (pkt 3 wniosku o ukaranie) została zarejestrowana pod sygn. akt XIV W .../16. Wyrokiem z dnia 27 kwietnia 2016 r., sygn. akt XIV W .../16, Sąd Rejonowy w B., obwinionego J.S. uznał za winnego popełnienia zarzucanych mu czynów, tj. wykroczeń z art. 97 k.w. w zw. z art. 49 ust. 2 pkt 4 ustawy z dnia 20 czerwca 1997
3 r. i art. 141 k.w. i za to, w myśl art. 9 § 2 k.w., wymierzył mu karę grzywny w kwocie 100 (stu) zł. Kasację od wyroku Sądu Rejonowego w B. z dnia 27 kwietnia 2016 r., sygn. akt XIV W .../16, wniósł Prokurator Generalny, zarzucając rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisu prawa procesowego, tj. art. 5 § 1 pkt 8 k.p.w., polegające na rozpoznaniu sprawy i wydaniu wyroku pomimo tego, że prawomocnym wyrokiem nakazowym Sądu Rejonowego w B. z dnia 25 lutego 2016 r. o sygn. akt XI V W …/16 J. S. ukarany został już za popełnienie tych samych wykroczeń, co stanowi bezwzględną przyczynę uchylenia orzeczenia, określoną w art. 104 § 1 pkt 7 k.p.s.w. Sąd Najwyższy rozważył, co następuje. Kasacja Prokuratora Generalnego jest oczywiście zasadna w rozumieniu art. 535 § 5 k.p.k. i podlega uwzględnieniu. Nie ulega bowiem wątpliwości, że J. S. ponownie przypisano popełnienie wykroczeń z art. 97 k.w. w zw. z art. 49 ust. 2 pkt 4 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym oraz z art. 141 k.w., za które został już prawomocnie skazany w sprawie Sądu Rejonowego w B. o sygn. akt XIV W …/16. Procedując w oparciu o materiały wyłączone ze sprawy o sygn. akt XIV W …/16, Sąd Rejonowy w B. uczynił jednak przedmiotem rozpoznania nie czyn z art. 94 § 1 k.w., co do którego nastąpiło wyłączenie, ale ponownie czyny z art. 97 k.w. i z art. 141 k.w., po czym wydał w dniu 27 kwietnia 2016 r. wyrok, na mocy którego uznał J.S. za winnego ich popełnienia, mimo iż prawomocnym wyrokiem nakazowym z dnia 25 lutego 2016 r., wydanym w sprawie o sygn. akt XIV W …/16, J. S. został już za nie ukarany. Zaznaczyć przy tym należy, że obydwa ww. wyroki, jak również postanowienie o wyłączeniu do odrębnego rozpoznania sprawy o czyn z art. 94 § 1 k.w., wydał ten sam Sąd w tym samym składzie. W tej zaś sytuacji zaskarżony wyrok należało uchylić, a skoro zaskarżone orzeczenie dotknięte jest bezwzględną przesłanką odwoławczą wymienioną w art. 5 § 1 pkt 8 k.p.s. w. – res iudicata – postępowanie o czyny z art. 97 k.w. i art. 141 k.w. należało jednocześnie umorzyć. Niezależnie od powyższego wyeksponować należy – co trafnie podniósł w kasacji Prokurator Generalny – konieczność podjęcia przez Sąd Rejonowy w B.
4 stosownych czynności celem rozpoznania wniosku o ukaranie J.S. o czyn z art. 94 § 1 k.w. W tym zaś zakresie przypomnieć chociażby należy, że w aktach sprawy znajduje się zarządzenie o przedłożeniu akt sędziemu celem wydania postanowienia w przedmiocie umorzenia postępowania. Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł, jak na wstępie. kc
Powiązane orzeczenia
- III KK 420/24 2025-02-20Czy ponowne skazanie za to samo wykroczenie, które było już przedmiotem prawomocnego wyroku nakazowego, stanowi rażące naruszenie prawa procesowego skutkujące koniecznością uchylenia zaskarżonego wyroku i umorzenia postę…
- II KK 88/24 2024-05-22Czy ponowne ukaranie obwinionego za czyn, który był już przedmiotem prawomocnie zakończonego postępowania, stanowi rażące naruszenie prawa procesowego, skutkujące koniecznością uchylenia zaskarżonego wyroku i umorzenia p…
- IV KK 403/23 2023-10-30Czy ponowne skazanie za to samo wykroczenie, w sytuacji gdy postępowanie w tej sprawie zostało już prawomocnie zakończone, stanowi rażące naruszenie prawa procesowego, skutkujące koniecznością uchylenia zaskarżonego wyro…
- II KK 7/22 2022-02-02Czy ponowne skazanie za ten sam czyn wyrokiem nakazowym, po uprawomocnieniu się pierwszego wyroku nakazowego za ten sam czyn, stanowi bezwzględną przyczynę uchylenia orzeczenia i umorzenia postępowania?
- I KK 185/25 2025-10-03Czy postępowanie w sprawie o wykroczenie powinno zostać umorzone, jeśli sprawca został już prawomocnie skazany za ten sam czyn?
Powołane przepisy
art. 97art. 535 § 5 KPKart. 5 § 1 pkt 8 KPart. 141art. 49 ust. 2art. 94 § 1art. 3 ust. 1art. 4 ust. 1art. 6 ust. 1art. 9 § 2 KKart. 9 § 2art. 104 § 1 pkt 7 KP
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 24.07.2026. · PDF źródłowy