III KK 644/24

WyrokIzba Karna2025-03-20

Skład orzekający: Dariusz Kala

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sędzia Sądu Najwyższego, który ma rozpoznać wniosek o wyłączenie innego sędziego, powinien zostać wyłączony od udziału w sprawie, jeśli dotyczy go ta sama podstawa faktyczna, która uzasadnia wniosek o wyłączenie pierwszego sędziego?
Ratio decidendi
Sędzia Sądu Najwyższego ulega wyłączeniu od udziału w sprawie, gdy istnieje okoliczność mogąca wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności. Sytuacja, w której sędzia wyznaczony do rozpoznania wniosku o wyłączenie innego sędziego, sam podlega tej samej podstawie faktycznej, która uzasadnia wniosek o wyłączenie, rodzi uzasadnione wątpliwości co do jego bezstronności i pozostaje w kolizji z zakazem orzekania we własnej sprawie (nemo iudex in causa sua). Wzgląd na konieczność urzeczywistnienia standardów bezstronności nakazuje uwzględnienie takiego wniosku.
Stan faktyczny
Obrońca skazanych wniósł o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego S.S. od rozpoznania sprawy kasacyjnej. Wniosek ten został zarejestrowany i przydzielony do rozpoznania sędziemu A.D. Następnie obrońca wniósł o wyłączenie sędziego A.D. od rozpoznania wniosku o wyłączenie sędziego S.S. Ten wniosek został zarejestrowany i przydzielony do rozpoznania sędziemu P.K. Następnie obrońca wniósł o wyłączenie sędziego P.K. od rozpoznania wniosku o wyłączenie sędziego A.D., wskazując, że dotyczy go ta sama wada nominacyjna, która była podstawą wniosków o wyłączenie sędziów S.S. i A.D.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił wyłączyć sędziego Sądu Najwyższego P.K. od udziału w sprawie zainicjowanej wnioskiem o wyłączenie SSN A.D. od udziału w sprawie zainicjowanej wnioskiem o wyłączenie SSN S.S. od udziału w sprawie III KK 644/24.

Pełny tekst orzeczenia

III KK 644/24 POSTANOWIENIE Dnia 20 marca 2025 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Dariusz Kala w sprawie M.B. i R.P. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 20 marca 2025 r. wniosku obrońcy skazanych o wyłączenie SSN P.K. od udziału w sprawie zainicjowanej wnioskiem o wyłączenie SSN A.D. od udziału w sprawie zainicjowanej wnioskiem o wyłączenie SSN S.S. od udziału w sprawie III KK 644/24 na podstawie art. 41a k.p.k. postanowił wyłączyć sędziego Sądu Najwyższego P.K. od udziału w sprawie zainicjowanej wnioskiem o wyłączenie SSN A.D. od udziału w sprawie zainicjowanej wnioskiem o wyłączenie SSN S.S. od udziału w sprawie III KK 644/24. UZASADNIENIE Pismem z dnia 9 stycznia 2025 r. (data sporządzenia pisma) obrońca skazanych R.P. oraz M.B., na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. w zw. z art. 42 § 1 k.p.k., wniósł o wyłączenie SSN S.S. od rozpoznania sprawy wywołanej kasacją skazanych R.P. oraz M.B., toczącej się przed Sądem Najwyższym pod sygnaturą III KK 644/24. Sprawa o wyłączenie ww. sędziego została zarejestrowana w kontrolce KRI pod numerem 748 i przydzielona do rozpoznania SSN A.D. (k. 116 – 124, 133). W późniejszym czasie wnioski o wyłączenie SSN S.S. od udziału w sprawie III KK III KK 644/24 2 644/24 złożyli również pozostali obrońcy – adw. P.K. i adw. J.J. Wnioski te zostały dołączone do sprawy KRI 748 w celu ich łącznego rozpoznania (k. 146 – 163, 183 – 193). Pismem z dnia 28 stycznia 2025 r. (data sporządzenia pisma) obrońca R.P. i M.B. – adwokat J.M., na podstawie art. 41 § 1 w zw. z art. 42 § 1 k.p.k., wniósł o wyłączenie SSN A.D. od rozpoznania wniosku o wyłącznie SSN S.S. od rozpoznania sprawy wywołanej kasacją skazanych R.P. oraz M.B., toczącej się przed Sądem Najwyższym pod sygnaturą III KK 644/24. Sprawa zainicjowana tymże wnioskiem została zarejestrowana w kontrolce KRI pod numerem 791 i przydzielona do rozpoznania SSN P.K. (k. 136 – 144, 166). Pismem z dnia 6 lutego 2025 r. (data sporządzenia pisma) obrońca R.P. i M.B. – adwokat J.M., na podstawie art. 41 § 1 w zw. z art. 42 § 1 k.p.k., wniósł o wyłączenie SSN P.K. od rozpoznania wniosku o wyłącznie SSN A.D. od rozpoznania wniosku o wyłączenie SNN S.S. od rozpoznania sprawy wywołanej kasacją skazanych R.P. oraz M.B., toczącej się przed Sądem Najwyższym pod sygnaturą III KK 644/24. Sprawa zainicjowana tymże wnioskiem została zarejestrowana w kontrolce KRI pod numerem 813. We wniosku o wyłączenie wskazano m.in., że SSN P.K., który został powołany na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r., poz. 3), dotyczy ta sama wada nominacyjna, którą eksponowano jako podstawę wyłączenia we wniosku o wyłączenie SSN S.S. i SSN A.D. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek zasługiwał na uwzględnienie Przepis art. 41 § 1 k.p.k. stanowi, iż sędzia ulega wyłączeniu, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Bez wątpienia sytuacja, w której sędziego Sądu Najwyższego, wyznaczonego do rozpoznania wniosku o wyłączenie sędziego, dotyczyłaby ta sama okoliczność, która została przywołana jako uzasadniająca III KK 644/24 3 wyłączenie sędziego we wniosku, który ma rozpoznawać, nie tylko mogłaby wywołać tak u stron, jak i w odbiorze społecznym, uzasadnione wątpliwości co do bezstronności Sądu Najwyższego, ale nadto pozostawałaby w kolizji z zakazem nemo iudex in causa sua. Taki pogląd należy uznać za ugruntowany w dotychczasowym orzecznictwie Sądu Najwyższego (zob. m.in. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 5 lutego 2025 r., IV KK 130/24 oraz z dnia 3 lipca 2024 r., III KO 61/24). Wzgląd na konieczność urzeczywistnienia standardów bezstronności w aspekcie obiektywnym, nakazywał zatem uwzględnienie wniosku. Z uwagi na powyższe, Sąd Najwyższy orzekł jak w części dyspozytywnej postanowienia. [WB] [r.g.]

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 41a KPKart. 41 § 1 KPKart. 42 § 1 KPKart. 41 § 1§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 23.07.2026. · PDF źródłowy