III KKN 459/99
WyrokIzba Karna2001-01-30
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sąd odwoławczy prawidłowo zastosował przepisy prawa materialnego, w szczególności art. 4 § 1 k.k., oraz czy nie naruszył przepisów prawa procesowego dotyczących obowiązku zapewnienia obrońcy z urzędu w sytuacji, gdy oskarżony ustanowił obrońcę z wyboru w dalszym toku postępowania?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok, uznając, że sąd odwoławczy nie zastosował prawidłowo art. 4 § 1 k.k., który nakazuje stosowanie względniejszej ustawy, jeśli w czasie orzekania obowiązuje inna niż w czasie popełnienia przestępstwa. Ponadto, Sąd Najwyższy stwierdził, że zarzut naruszenia przepisów procesowych dotyczących obowiązku zapewnienia obrońcy z urzędu był słuszny, ponieważ ustanowienie obrońcy z wyboru w dalszym toku postępowania nie wyklucza konieczności zapewnienia obrońcy z urzędu w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji, jeśli sytuacja materialna oskarżonego na to wskazuje.Stan faktyczny
Oskarżony W. B. został skazany za napad rabunkowy. Sąd Okręgowy utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego. Obrońca skazanego wniósł kasację, zarzucając rażące naruszenie przepisów prawa karnego procesowego i materialnego, w tym niezastosowanie art. 4 § 1 k.k. oraz niezapewnienie obrońcy z urzędu. Sąd Najwyższy uznał kasację za słuszną w części dotyczącej naruszenia prawa materialnego i procesowego.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi Okręgowemu w S. do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym oraz zarządził zwrot skazanemu opłaty od kasacji.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt III KKN 459/99 W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 30 stycznia 2001 r. Sąd Najwyższy w Warszawie - Izba Karna na rozprawie w składzie następującym: Przewodniczący: SSN - Ewa Gaberle Sędziowie: SN - Wiesław Kozielewicz SN - Józef Musioł (spr.) przy udziale prokuratora Prokuratury Krajowej Stefana Szustakiewicza po rozpoznaniu w dniu 30 stycznia 2001 r. sprawy W. B. skazanego z art. 210 § 1 d.kk z powodu kasacji, wniesionej przez obrońcę skazanego od wyroku Sądu Okręgowego w S. z dnia 24 lutego 1999 r., sygn. II Ka (...) utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w P. z dnia 25 czerwca 1998 r., sygn. II K (...) I. uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje Sądowi Okręgowemu w S. do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym.
2 II. zarządza zwrot skazanemu 450 zł z tytułu uiszczonej przez niego opłaty od kasacji. U Z A S A D N I E N I E Sąd Okręgowy w S. wyrokiem z dnia 24 lutego 1999 r. sygn. akt II Ka (...) utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego w P. z dnia 25 czerwca 1999 r. sygn. akt II K (...) mocą, którego oskarżeni, w tym, W. B., uznani zostali za winnych tego, że „w dniu 30 czerwca 1996 r., w miejscowości B. działając wspólnie i w porozumieniu (...) osobami dokonali „napadu rabunkowego na osobę Z. W. w ten sposób, że używając gwałtu na osobie, polegającego na biciu i kopaniu w głowę i inne części ciała doprowadzili go do stanu bezbronności, a następnie zabrali w celu przywłaszczenia pieniądze, zegarek i srebrny sygnet o łącznej wartości 219 zł” i za to na podstawie art. 210 § 1 d.kk i 36 § 2 i 3 d.kk W. B. skazany został na karę 3 (trzech) lat pozbawienia wolności i 1000 zł grzywny. Powyższy wyrok Sądu Okręgowego zaskarżył kasacją obrońca W. B., który zarzucił: „1. rażące naruszenie przepisów prawa karnego procesowego, a mianowicie: art. 9, 69, 85 kpk z 1969 r. przez nie wyznaczenie oskarżonemu obrońcy z urzędu. 2. rażące naruszenie przepisów prawa karnego procesowego , a mianowicie art. 3 § 1 i art. 313 § 1 kpk z 1969 roku przez nie wyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy oraz zupełne nie zajmowanie się okolicznościami przemawiającymi na korzyść oskarżonej. 3. rażące naruszenie przepisów prawa karnego procesowego, a mianowicie art. 3 § 3, 357, 372 § 1, 406 § 1 kpk z 1969 roku przez skazanie oskarżonego na
3 podstawie wyjaśnień A. B. bez przeprowadzenia porównania jej wyjaśnień z innymi dowodami. 4. rażące naruszenie prawa materialnego, a mianowicie art. 4 § 1 kk przez niezastosowanie tegoż przepisu”. Podnosząc te zarzuty autor kasacji wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i utrzymanego nim wyroku Sądu Rejonowego i skierowanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Kasacji trudno odmówić słuszności szczególnie w części dotyczącej rażącego naruszenia prawa materialnego, a mianowicie art. 4 § 1 kk. Zgodnie z art. 4 § 1 kk jeżeli w czasie orzekania obowiązuje ustawa inna niż w czasie popełnienia przestępstwa stosuje się ustawę nową, chyba że poprzednia ustawa jest względniejsza dla sprawcy. Nie ma żadnej wątpliwości, iż ustawa (art. 210 § 1 kk) obowiązująca w chwili popełnienia przypisanego przez Sąd I instancji, czynu oskarżonemu była surowsza niż w nowym unormowaniu, dotyczącym rozboju obowiązującym w chwili orzekania przez Sąd Okręgowy. Mimo tego Sąd Okręgowy nie uczynił zadość wymogowi przepisu art. 4 § 1 nowego kodeksu karnego. Dlatego, że uchybienie to mogło mieć wpływ na treść orzeczenia zachodziła konieczność uchylenia wyroku Sądu Okręgowego i przekazanie sprawy temu Sądowi do ponownego rozpoznania. Jeżeli chodzi o pozostałe zarzuty dotyczące naruszenia przepisów prawa procesowego to zauważyć należy, iż autor kasacji błędnie cytował przepisy kpk z 1969 r. podczas gdy wyrok Sądu Odwoławczego zapadł pod rządami nowego kodeksu postępowania karnego z 1997 r. Nie wnikając w zasadność dokonanych zarzutów kasacji należy podnieść jedynie, iż ta część kasacji, która podważa prawidłowość ustaleń faktycznych
4 dokonanych w oparciu o przeprowadzone dowody którym Sąd dał wiarę – nie może odnieść pozytywnego skutku. Natomiast zarzut podniesiony w pkt 1 kasacji jest słuszny. Błędny jest pogląd, iż w sytuacji gdy oskarżony ustanowił obrońcę z wyboru, „który występował podczas rozprawy apelacyjnej” to stać go było również na ustanowienie obrońcy w toku postępowania w czasie postępowania przed Sądem Rejonowym. Fakt ustanowienia przez oskarżonego obrońcy z wyboru w toku postępowania międzyinstancyjnego nie może być równoznaczny z tym, iż oskarżony był w stanie ponieść koszty obrony bez uszczerbku (art. 69 d.kpk, obecnie art. 78 § 1 kpk) w postępowaniu przed Sądem I instancji. Sytuacja materialna i możliwości finansowe oskarżonego mogły się bowiem zmienić, tak jak to miało miejsce w tej sprawie. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd Odwoławczy rozważy sprawę zarówno pod kątem treści art. 4 § 1 kpk oraz słuszność zarzutu dotyczącego naruszenia przez Sąd I instancji art. 69 d.kpk. Z powyższych względów, Sąd Najwyższy orzekł jak w wyroku.
Powiązane orzeczenia
- II KKN 1/00 2001-07-10Czy sąd odwoławczy, stosując nowy kodeks karny, prawidłowo zakwalifikował czyny przypisane oskarżonym i czy rozważył zastosowanie instytucji nadzwyczajnego złagodzenia kary?
- I KK 329/24 2024-10-07Czy sąd odwoławczy rażąco naruszył przepisy prawa procesowego, w szczególności art. 7 k.p.k. w zw. z art. 410 k.p.k., poprzez poprzestanie na ustaleniach faktycznych sądu pierwszej instancji i brak ponownej oceny materia…
- III KK 235/21 2022-01-10Czy sąd odwoławczy, uniewinniając oskarżonego, prawidłowo ocenił materiał dowodowy i zarzuty apelacji, czy też jego ocena była dowolna i naruszała zasady postępowania karnego?
- IV KK 81/18 2019-09-12Czy naruszenie prawa oskarżonego do obrony poprzez pozbawienie go możliwości korzystania z pomocy obrońcy z wyboru na rozprawie apelacyjnej, w sytuacji gdy obrońca usprawiedliwił swoje niestawiennictwo, może stanowić pod…
- IV KR 107/81 1981-12-06Czy Sąd Najwyższy powinien uchylić wyrok uniewinniający oskarżoną od zarzutów popełnienia przestępstw gospodarczych i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania z powodu naruszenia przepisów prawa procesowego?
Powołane przepisy
art. 210 § 1art. 9art. 3 § 1art. 313 § 1 kpkart. 3 § 3art. 4 § 1 kkart. 4 § 1 kk.art. 210 § 1 kkart. 4 § 1art. 69art. 78 § 1 kpkart. 4 § 1 kpk
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 24.07.2026. · PDF źródłowy