III KKN 588/00
WyrokIzba Karna2001-05-14
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy poprzednie skazanie, które uległo zatarciu przed datą orzekania w sprawie o przestępstwo popełnione po wejściu w życie nowych przepisów, może stanowić podstawę do zastosowania instytucji powrotu do przestępstwa (recydywy)?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził, że poprzednie skazanie, nawet jeśli przestępstwo zostało popełnione przed upływem terminu do zatarcia, nie może uzasadniać zastosowania instytucji powrotu do przestępstwa, jeżeli w chwili orzekania w sprawie o nowe przestępstwo, skazanie to uległo już zatarciu. Sąd Okręgowy powinien był uwzględnić z urzędu fakt zatarcia skazania i dokonać stosownej zmiany wyroku w zakresie kwalifikacji prawnej czynu.Stan faktyczny
Oskarżony J. C. został skazany za czyn z art. 291 § 1 KK w zw. z art. 64 § 1 KK. Sąd Rejonowy uznał, że czyn został popełniony w warunkach powrotu do przestępstwa, opierając się na odbyciu przez oskarżonego kary pozbawienia wolności za wcześniejsze przestępstwo z art. 208 KK z 1969 r. Czyn ten, po wejściu w życie nowych przepisów, został przekwalifikowany na wykroczenie. Oskarżony zakończył odbywanie kary za to wykroczenie w czerwcu 1997 r., a termin zatarcia skazania upłynął w czerwcu 1999 r. Sąd Okręgowy utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego, nie uwzględniając faktu zatarcia skazania.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok Sądu Okręgowego i przekazał sprawę Sądowi Okręgowemu w B. do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym.Pełny tekst orzeczenia
Wyrok z dnia 14 maja 2001 r. III KKN 588/00 SN Andrzej Konopka (przewodniczący sprawozdawca) SN Józef Dołhy SN Przemysław Kalinowski Sąd Najwyższy po rozpoznaniu w dniu 14 maja 2001 r. sprawy J. C. oskarżonego z art. 291 § 1 KK w zw. z art. 64 § 1 KK z powodu kasacji, wniesionej przez Prokuratora Generalnego na korzyść oskarżonego (...) od wyroku Sądu Okręgowego w B. z dnia 24 czerwca 1999 r., sygn. akt (...) utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w T. z dnia 23 grudnia 1998 r., sygn. akt (...) uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje Sądowi Okręgowemu w B. do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym. Uzasadnienie Sąd Rejonowy w T., wyrokiem z dnia 23 grudnia 1998 r., sygn. akt (...) uznał J. C. za winnego popełnienia czynu z art. 291 § 1 KK w zw. z art. 64 § 1 KK i za to na podstawie art. 291 § 1 KK wymierzył mu karę 8 (ośmiu) miesięcy pozbawienia wolności. Zwolnił oskarżonego od uiszczenia opłaty i kosztami postępowania obciążył Skarb Państwa. Od powyższego wyroku oskarżony wniósł apelację do Sądu Okręgowego w B. Wyrokiem z dnia 24 czerwca 1999 r., sygn. akt (...) Sąd Okręgowy w B., po rozpoznaniu sprawy, utrzymał zaskarżony wyrok w mocy i zwolnił oskarżonego od ponoszenia kosztów sądowych postępowania odwoławczego. Od wyroku Sądu Okręgowego w B. kasację wniósł Prokurator Generalny, zarzucając mu rażące i mające wpływ na treść orzeczenia
naruszenie prawa materialnego - art. 64 § 1 KK polegające na zastosowaniu tego przepisu do czynu przypisanego oskarżonemu mimo braku przesłanek ku temu i wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w B. w postępowaniu odwoławczym. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Kasacja jest zasadna i podlega uwzględnieniu. Sąd Rejonowy w T. wyrokiem z dnia 23 grudnia 1998 r., sygn. akt (...) przyjął, że oskarżony J. C. popełnił zarzucany mu czyn w warunkach powrotu do przestępstwa. Założenie powyższe Sąd uzasadnił tym, że oskarżony w okresie od 6 września 1996 r. do 17 marca 1997 r. oraz od 13 kwietnia 1997 r. do 4 czerwca 1997 r. odbył karę pozbawienia wolności orzeczoną przez Sąd Rejonowy w T. wyrokiem z dnia 6 lutego 1996 r., sygn. akt (...) za czyn zakwalifikowany z art. 208 KK z 1969 r., polegający na dokonaniu, w sposób szczególnie zuchwały, kradzieży czapki basebollowej wartości 15 zł. W związku z wejściem w życie z dniem 1 września 1998 r. nowych kodyfikacji karnych czyn określony w art. 208 KK z 1969 r. zakwalifikowany został, jako wykroczenie (art. 119 KW). J. C. zakończył odbywanie kary pozbawienia wolności, za czyn o którym mowa wyżej, z dniem 4 czerwca 1997 r. (k. 22 verte). Autor kasacji podnosi wobec powyższego, że zgodnie z regulacją zawartą w art. 46 § 1 KW w zw. z art. 12 Ustawy z dnia 28 sierpnia 1998 r. o zmianie ustawy - Kodeks wykroczeń (Dz.U. z 1998 r. Nr 113, poz. 717) doszło z dniem 4 czerwca 1999 r. do zatarcia skazania. Przepisy powyższe normują zasady obliczania terminów zatarcia ukarania za czyny przekwalifikowane w wykroczenia, gdy do prawomocnego skazania za nie doszło, gdy jeszcze były przestępstwami i nakazują terminy owe liczyć według przepisów prawa wykroczeń, czyli art. 46 KW (por. T. Grzegorczyk „Nowela do
prawa wykroczeń - Komentarz”, Zakamycze 1999 r., str. 140), a na podstawie tego przepisu ukaranie uważa się za niebyłe po upływie 2 lat od wykonania, darowania lub przedawnienia wykonania kary. Sąd Okręgowy w B. po rozpoznaniu apelacji wniesionej przez oskarżonego, wydał wyrok w dniu 24 czerwca 1999 r., sygn. akt (...), a więc w dniu, w którym nie istniała już okoliczność faktyczna, jaką było uprzednie skazanie oskarżonego. Zgodnie zaś z ustalonym orzecznictwem Sądu Najwyższego (por. m.in. uchwała z dnia 15 grudnia 1987 r., sygn. VI KZP 839/97, OSNKW z 1988 r., z. 4 - 3, poz. 19) poprzednie skazanie, nawet wtedy, gdy kolejne przestępstwo zostało popełnione przed upływem terminu przewidzianego dla zatarcia skazania, nie może uzasadniać powrotności do przestępstwa, jeżeli w chwili orzekania uległo ono zatarciu. Sąd Okręgowy w B. orzekając w przedmiotowej sprawie powinien więc uwzględnić z urzędu fakt, że upłynął termin uzasadniający zakwalifikowanie czynu z art. 291 § 1 KK, jako popełnionego w warunkach powrotu do przestępstwa i dokonać, na podstawie art. 455 KPK, stosownej zmiany wyroku Sądu Rejonowego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu i przyjąć, że czyn, za który oskarżony skazany został wyrokiem z dnia 28 grudnia 1998 r., sygn. akt (...) nie został popełniony w warunkach recydywy. Uznanie ukarania za niebyłe oznacza, że nie wolno wobec osoby niegdyś ukaranej wyciągnąć żadnych prawnych konsekwencji zatartego ukarania (por. J. Wojciechowski „Kodeks Wykroczeń - Komentarz, Orzecznictwo”, Warszawa 1999 r., str. 63). Słusznie więc Prokurator Generalny podnosi w kasacji, iż Sąd Okręgowy w B. utrzymując wyrokiem z dnia 24 czerwca 1999 r., sygn. akt (...), wyrok Sądu Rejonowego w T. z dnia 28 grudnia 1998 r., dopuścił się rażącego naruszenia art. 64 § 1 KK. Z powyższych względów należało orzec jak w części dyspozytywnej niniejszego wyroku.
Powiązane orzeczenia
- VI KZP 12/80 1980-05-30Czy sprawcę można uznać za skazanego w warunkach powrotu do przestępstwa (art. 60 § 1 k.k.) w sytuacji, gdy prawomocny wyrok skazujący nie zawiera ustaleń co do popełnienia poprzedniego przestępstwa w tych warunkach, mim…
- VI KZP 39/87 1987-12-15Czy dla uznania działania sprawcy w warunkach powrotu do przestępstwa określonego w art. 60 § 1 k.k. ma znaczenie fakt, że orzekanie odbyło się w czasie, gdy z mocy prawa - zgodnie z art. 111 § 1 k.k. - nastąpiło zatarci…
- III KK 101/22 2022-04-06Czy zatarte skazanie może stanowić podstawę do zastosowania instytucji recydywy zwykłej (art. 64 § 1 k.k.)?
- III KK 317/12 2013-03-08Czy popełnienie przestępstwa w okresie, gdy wyrok skazujący za podobne przestępstwo nie jest jeszcze prawomocny, może stanowić podstawę do zastosowania art. 64 § 1 k.k. (recydywa specjalna podstawowa)?
- IV KK 327/15 2015-11-19Czy możliwe jest wydanie wyroku nakazowego w sytuacji, gdy istnieją wątpliwości co do kwalifikacji prawnej czynu, a w szczególności co do zaistnienia przesłanki recydywy z art. 178a § 4 k.k. w związku z zatartym skazanie…
Powołane przepisy
art. 291 § 1 KKart. 64 § 1 KKart. 208 KKart. 119art. 46 § 1art. 12art. 46art. 455 KPKart. 64 § 1 KK.§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 23.07.2026. · PDF źródłowy