III KKN 96/01
WyrokIzba Karna2001-09-07
Skład orzekający: Henryk Gradzik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zachowanie polegające na przywłaszczeniu znalezionej torebki z zawartością, która następnie została dobrowolnie zwrócona, może być kwalifikowane jako przestępstwo przywłaszczenia (art. 284 § 1 kk) oraz przestępstwo niszczenia lub ukrywania dokumentów (art. 275 § 1 kk i art. 276 kk)?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uchylił wyrok skazujący, uznając kasację Prokuratora Generalnego za oczywiście zasadną. Stwierdzono, że z ujawnionych okoliczności nie wynikał zamiar przywłaszczenia mienia, a wręcz przeciwnie – szereg faktów, takich jak niezwłoczne powiadomienie właścicielki o znalezieniu torebki i jej dobrowolne odniesienie na policję, wskazywało na brak takiego zamiaru. Podobnie brak było podstaw do przyjęcia zamiaru przywłaszczenia lub niszczenia dokumentów.Stan faktyczny
Oskarżona została skazana za przywłaszczenie torebki wraz z zawartością (pieniądze, dokumenty) oraz za przestępstwa dotyczące dokumentów. Kluczowe dla sprawy było zachowanie oskarżonej po znalezieniu torebki – niezwłoczne powiadomienie właścicielki i dobrowolne odniesienie torebki na policję. Brak pisemnego uzasadnienia wyroku pierwszej instancji utrudniał kontrolę, ale Sąd Najwyższy uznał, że ujawnione okoliczności nie potwierdzają zamiaru popełnienia przypisanych przestępstw.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu w Z. do ponownego rozpoznania w celu wyjaśnienia strony podmiotowej przypisanego oskarżonej czynu.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt III KKN 96/01 W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 7 września 2001 r. Sąd Najwyższy w Warszawie - Izba Karna na posiedzeniu w składzie następującym: Przewodniczący: SSN Henryk Gradzik Sędziowie: SN Przemysław Kalinowski Zygmunt Stefaniak (spr.) po rozpoznaniu w dniu 7 września 2001 r. sprawy K. H. skazanej z art. 284 § 1 kk, art. 275 § 1 kk i art. 276 kk w zw. z art. 11 § 2 kk z powodu kasacji, na korzyść wniesionej przez Prokuratora Generalnego od wyroku Sądu Rejonowego w Z. z dnia 30 października 2000 r., sygn. II K (...) uznając kasację za oczywiście zasadną w trybie art. 535 § 3 kpk uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Sądowi Rejonowemu w Z. do ponownego rozpoznania U Z A S A D N I E N I E Wyrokiem Sądu Rejonowego w Z. z dnia 30 października 2000 r., sygn. akt II K (...) K. H. została uznana za winną tego, że „w dniu 6 kwietnia 2000 r.
2 w B. dokonała przywłaszczenia torebki I. N. wraz z portfelem, kalkulatorem, portmonetką z pieniędzmi w kwocie 120 zł o łącznej wartości 320 zł oraz dokumentów z dowodem osobistym, paszportem, legitymacją studencką i świadczeń zdrowotnych na szkodę I. N. oraz prawa jazdy jej nieżyjącego ojca S. D. tj. przestępstwa z art. 284 § 1 kk, art. 275 § 1 kk i art. 276 kk w zw. z art. 11 § 2 kk i za to skazana została na karę 1 roku pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem wykonania kary na okres próby lat 3 (trzech), grzywnę w wysokości 60 (sześćdziesięciu) stawek dziennych przy przyjęciu wartości jednej stawki na kwotę 10 (dziesięciu) złotych oraz 200 (dwieście) złotych tytułem naprawienia szkody. Wyrok ten uprawomocnił się w pierwszej instancji i nie sporządzono jego uzasadnienia. Od orzeczenia tego kasację na korzyść złożył Prokurator Generalny zarzucając, rażące i mające wpływ na treść wyroku naruszenie prawa materialnego a polegające na błędnym przyjęciu, że zachowanie oskarżonej wyczerpuje znamiona przestępstwa z art. 284 § 1, art. 275 § 1 i art. 276 kk i dlatego też, wniósł o uchylenie tego zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu w Z. do ponownego rozpoznania. W związku z powyższym Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Kasacja jest oczywiście zasadna. Brak pisemnego uzasadnienia utrudnia, lecz nie uniemożliwia dokonania kontroli rozumowania Sądu, w aspekcie wymogów określonych przepisem art. 410 kpk – tj.: że „podstawę wyroku może stanowić tylko całokształt okoliczności ujawnionych w toku rozprawy głównej”. Tymczasem z tych ujawnionych okoliczności w najmniejszym stopniu nie wynika, by po stronie K. H. zaistniał zamiar przywłaszczenia mienia I. N. Wręcz przeciwnie, szereg okoliczności wskazuje na ewidentny brak takiego zamiaru, a to, że oskarżona niezwłocznie powiadomiła właścicielkę i to, za pośrednictwem osoby trzeciej, iż jest w posiadaniu jej torebki (którą ta przez roztargnienie zostawiła w
3 autobusie) i że rzecz tę, może odebrać w jej domu o godz. 20oo, a ponadto, gdy nie doszło do odbioru torebki, oskarżona sama dobrowolnie odniosła ją na posterunek policji. Z okoliczności tych, jak również z innych dowodów ujawnionych na rozprawie nie wynika także zamiar oskarżonej przywłaszczenia znajdujących się w torebce dokumentów, a tym bardziej, ich niszczenia, uszkodzenia, ukrycia, usunięcia , uczynienia bezużytecznymi. W świetle powyższego, rację ma skarżący, że w istniejącym stanie brak jest dostatecznego uzasadnienia dla przyjętej przez Sąd Rejonowy w Z. kwalifikacji prawnej czynu oskarżonej z art. 284 § 1, z art. 275 § 1 oraz z art. 276 kk. Dlatego też nie przesądzając żadnego ostatecznego merytorycznego rozstrzygnięcia, koniecznym jest wyjaśnienie – strony podmiotowej przypisanego oskarżonej czynu. Z tych względów należało orzec jak wyżej.
Powiązane orzeczenia
- SNO 51/10 2011-01-12Czy zachowanie sędziego, polegające na nieświadomym zabraniu cudzej torebki, zorientowaniu się w posiadaniu jej, powrocie do budynku i pozostawieniu jej tam, wypełnia znamiona przestępstwa przywłaszczenia z art. 284 § 1…
- IV KK 96/14 2014-04-29Czy do znamion przestępstwa przywłaszczenia z art. 284 § 2 k.k. konieczne jest definitywne ustalenie, co stało się z mieniem, które miało zostać przywłaszczone?
- Rw 285/78 1978-08-04Czy przywłaszczenie pieniędzy znalezionych w skradzionej teczce powinno być kwalifikowane jako kradzież (art. 203 § 1 k.k.), czy jako przywłaszczenie (art. 204 § 1 k.k.), jeśli sprawca wszedł w posiadanie pieniędzy w spo…
- SNO 32/11 2011-07-20Czy zachowanie sędziego polegające na zabraniu cudzej torebki i następnie jej porzuceniu w budynku, bez zamiaru trwałego pozbawienia właściciela, wyczerpuje znamiona przestępstwa przywłaszczenia z art. 284 § 1 k.k. w kon…
- V K 1030/59 1959-11-26Czy czyn polegający na próbie wywiezienia mienia społecznego z terenu przedsiębiorstwa w celu przekazania go innym osobom, które miały wykonać prace zlecone przez pokrzywdzoną wytwórnię, stanowi przestępstwo przywłaszcze…
Powołane przepisy
art. 284 § 1 kkart. 275 § 1 kkart. 276 kkart. 11 § 2 kkart. 535 § 3 kpkart. 284 § 1art. 275 § 1art. 410 kpkart. 276 kk.§ 1§ 2§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026. · PDF źródłowy