Rw 285/78

WyrokIzba Cywilna1978-08-04

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy przywłaszczenie pieniędzy znalezionych w skradzionej teczce powinno być kwalifikowane jako kradzież (art. 203 § 1 k.k.), czy jako przywłaszczenie (art. 204 § 1 k.k.), jeśli sprawca wszedł w posiadanie pieniędzy w sposób bezprawny poprzez kradzież teczki?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że przywłaszczenie pieniędzy znalezionych w skradzionej teczce powinno być kwalifikowane jako kradzież (art. 203 § 1 k.k.), a nie przywłaszczenie (art. 204 § 1 k.k.). Kluczowa różnica między tymi przestępstwami polega na sposobie wejścia w posiadanie mienia: przy kradzieży sprawca zabiera cudze mienie z posiadania innej osoby w celu przywłaszczenia, natomiast przy przywłaszczeniu mienie znajduje się już w legalnym posiadaniu sprawcy. W analizowanym przypadku oskarżony wszedł w posiadanie pieniędzy w sposób bezprawny poprzez kradzież teczki, co wyczerpuje znamiona kradzieży.
Stan faktyczny
Oskarżony ukradł teczkę z samochodu pokrzywdzonego. Po przeszukaniu teczki znalazł w niej dowód osobisty z banknotem 1.000 zł. Przywłaszczył sobie 800 zł z tego banknotu, a pozostałe 200 zł, teczkę i dokumenty postanowił zwrócić przy najbliższej okazji. Sąd pierwszej instancji zakwalifikował czyn jako przywłaszczenie (art. 204 § 1 k.k.). Prokurator wniósł rewizję, domagając się zmiany kwalifikacji na kradzież (art. 203 § 1 k.k.).
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy zmienił zaskarżony wyrok przez poprawienie kwalifikacji prawnej czynu oskarżonego z art. 204 § 1 k.k. na art. 203 § 1 k.k. i przyjął art. 203 § 1 k.k. jako podstawę wymiaru kary.

Pełny tekst orzeczenia

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia płk C. Bakalarski. Sędziowie: płk W. Sieracki (sprawozdawca), ppłk E. Zawiłowski.Prokurator Naczelnej Prokuratury Wojskowej: ppłk J. Rulewski.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu w dniu 4 sierpnia 1978 r. na rozprawie sprawy Janusza Ch., skazanego nieprawomocnie za przestępstwo określone w art. 204 § 1 k.k. na karę 1 roku pozbawienia wolności i 1.500 zł grzywny, z powodu rewizji wniesionej przez wiceprokuratora Wojskowej Prokuratury Okręgowej w N. od wyroku Wojskowego Sądu Okręgowego w N. z dnia 3 lipca 1978 r.,uwzględniając rewizję prokuratora, zmienił zaskarżony wyrok przez:a) poprawienie kwalifikacji prawnej czynu oskarżonego z art. 204 § 1 k.k. na art. 203 § 1 k.k. i ustalenie, że czyn ten polegał na tym, iż oskarżony w dniu 27 maja 1978 r. w N., opuszczając samochód Józefa M., zabrał w celu przywłaszczenia na jego szkodę teczkę wartości 64 zł, nieco bilonu i 1.000 zł,b) przyjęcie art. 203 § 1 k.k. jako prawnej podstawy wymiaru kary.Uzasadnienie faktyczne(...) Wyrok ten zaskarżony został rewizją prokuratora. Skarżący wnosił o zmianę zaskarżonego wyroku przez poprawienie kwalifikacji prawnej czynu oskarżonego z art. 204 § 1 k.k. na art. 203 § 1 k.k.(...) Zawarty w rewizji prokuratora wniosek o poprawienie kwalifikacji prawnej czynu oskarżonego jest zasadny.Przede wszystkim stwierdzić należy, że z poczynionych w zaskarżonym wyroku ustaleń faktycznych wynika, iż oskarżony zabrał w celu przywłaszczenia z samochodu Józefa M. teczkę, a następnie po jej przeszukaniu i stwierdzeniu, że wśród znajdujących się w niej dokumentów pokrzywdzonego jest jego dowód osobisty, a w nim złożony banknot 1.000 zł, zabrał z tej teczki i przywłaszczył sobie "drobną ilość bilonu (...) oraz kwotę 800 zł, pozostałe zaś 200 zł, teczkę i dokumenty postanowił zwrócić Józefowi M. przy najbliższej okazji" (cyt. z zaskarżonego wyroku).Przyjmując kwalifikację prawną czynu oskarżonego z art. 204 § 1 k.k., a nie (jak to zaproponowano w konkluzji aktu oskarżenia) z art. 203 § 1 k.k., sąd pierwszej instancji przedstawił następujące rozumowanie: "Zachowanie się oskarżonego, polegające na przywłaszczeniu 800 zł ze znalezionego w dowodzie osobistym banknotu 1.000-złotowego, wyczerpało znamiona przestępstwa określonego w art. 204 § 1 k.k. Istotą tego przestępstwa jest przywłaszczenie cudzego mienia znajdującego się w posiadaniu sprawcy. Oskarżony bezprawnie rozporządził cudzym mieniem, pozbawił bowiem pokrzywdzonego własności 800 zł". Przytoczona argumentacja jest wadliwa, a przyjęta kwalifikacja prawna czynu oskarżonego z art. 204 § 1 k.k. błędna. Przede wszystkim należy podkreślić, że różnica między przestępstwem kradzieży (art. 203 § 1 k.k.) a przestępstwem przywłaszczenia (art. 204 § 1 k.k.) polegana tym, że sprawca kradzieży zabiera z posiadania innej osoby cudze mienie ruchome w celu przywłaszczenia, natomiast sprawca przestępstwa określonego w art. 204 § 1 k.k. przywłaszcza sobie cudze mienie ruchome, które (najczęściej przypadkowo) znajduje się już w jego legalnym, a nie bezprawnym, posiadaniu. Na tle ustalonego w zaskarżonym wyroku stanu faktycznego nie ulega wątpliwości, że oskarżony, dokonując kradzieży wspomnianej teczki, wszedł w sposób bezprawny w posiadanie zarówno samej teczki, jak i znajdującego się w niej cudzego mienia ruchomego (pieniędzy). Nie ulega także wątpliwości, że oskarżony po przeszukaniu skradzionej teczki zabrał z niej w celu przywłaszczenia znajdujące się w niej pieniądze i w ten sposób (tzn. bezprawny zabór cudzego mienia ruchomego dokonany w celu przywłaszczenia) objął to mienie (a więc zarówno teczkę, jak i znajdujące się w niej pieniądze) we własne władanie, pozbawiając tym samym właściciela władztwa nad tym mieniem.W tym stanie rzeczy przestępne działanie oskarżonego należało zakwalifikować z art. 203 § 1 k.k., a nie z art. 204 § 1 k.k. (...).

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 204 § 1 KKart. 203 § 1 KK§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 19.07.2026.