III KO 103/12

Izba Karna2012-12-05

Skład orzekający: Krzysztof Cesarz, Roman Sądej, Dariusz Świecki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy dobro wymiaru sprawiedliwości, w tym realizacja podstawowych celów postępowania karnego, może przemawiać za przekazaniem sprawy innemu sądowi równorzędnemu, mimo zasady rozpoznania sprawy przez sąd ustawowo właściwy, gdy stan zdrowia oskarżonego uniemożliwia mu udział w rozprawie przed sądem właściwym miejscowo, ale umożliwia udział przed sądem położonym bliżej jego miejsca zamieszkania?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że dobro wymiaru sprawiedliwości, rozumiane jako realizacja podstawowych celów postępowania karnego, może stać ponad zasadą rozpoznania sprawy przez sąd ustawowo właściwy. W sytuacji, gdy stan zdrowia oskarżonego uniemożliwia mu udział w rozprawie przed sądem właściwym miejscowo, ale istnieje możliwość jego udziału przed sądem równorzędnym położonym bliżej jego miejsca zamieszkania, przekazanie sprawy innemu sądowi jest uzasadnione. Sąd Najwyższy podkreślił, że upływ czasu od wniesienia aktu oskarżenia oraz szczegółowo udokumentowany stan zdrowia oskarżonego, a także podjęte czynności procesowe zmierzające do ustalenia możliwości przeprowadzenia postępowania, przemawiają za takim rozstrzygnięciem.
Stan faktyczny
Sąd Rejonowy w L. wniósł o przekazanie sprawy karnej przeciwko E.R. innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości. Akt oskarżenia wniesiono w 2005 r., a postępowanie zawieszono w 2010 r. z powodu złego stanu zdrowia oskarżonego. Opinie biegłych wskazywały na przeciwwskazania do długich podróży, ale możliwość uczestnictwa w rozprawie w sądzie bliżej miejsca zamieszkania oskarżonego. Sąd Rejonowy w L. uznał, że wobec zamieszkiwania E.R. w W., zasadne jest przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu w B.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy przekazał sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w B., uznając wniosek Sądu Rejonowego w L. za uzasadniony ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt III KO 103/12 POSTANOWIENIE Dnia 5 grudnia 2012 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Krzysztof Cesarz (przewodniczący) SSN Roman Sądej (sprawozdawca) SSN Dariusz Świecki na posiedzeniu – bez udziału stron – w dniu 5 grudnia 2012r., po rozpoznaniu w sprawie E.R., oskarżonego o czyn z art. 297 § 1 k.k. i in., wystąpienia Sądu Rejonowego w L. z dnia 11 października 2012r. o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości (sygn. III K …), na podstawie art. 37 k.p.k. p o s t a n o w i ł : przekazać sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w B. UZASADNIENIE Inicjatywa Sądu Rejonowego była uzasadniona. Akt oskarżenia przeciwko E. R. wniesiony został w czerwcu 2005r. W listopadzie 2010 r. postępowanie przeciwko oskarżonemu zostało zawieszone, z uwagi na zły stan zdrowia, uniemożliwiający jego udział w rozprawie (k. 1673). Od tego czasu kilkakrotnie Sąd Rejonowy uzyskiwał opinie biegłych z zakresu medycyny, co do możliwości stawiennictwa oskarżonego na rozprawę. W opiniach tych formułowano wnioski o takiej możliwości, ale jednocześnie przeciwwskazania do odbywania przez oskarżonego długich podróży. W ostatniej opinii z dnia 10 września 2012 r., po wskazaniu licznych schorzeń, biegły wprost stwierdził, że „badany w obecnym stanie zdrowia nie jest zdolny do odbycia podróży do Sądu w L.; może natomiast uczestniczyć w rozprawie w Sądzie w B. ” 2 (1766 v). Taka opinia legła u podstaw wystąpienia Sądu miejscowo właściwego z niniejszą inicjatywą przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu. Biorąc pod uwagę upływ czasu od wniesienia aktu oskarżenia, szczegółowo udokumentowany stan zdrowia E. R. oraz podjęte przez Sąd Rejonowy czynności procesowe zmierzające do ustalenia możliwości przeprowadzenia postępowania jurysdykcyjnego należy uznać, że inicjatywa Sądu była uzasadniona. Zasadnie Sąd Rejonowy powołał liczne judykaty Sądu Najwyższego, przyjmujące za celowe wykorzystanie możliwości przewidzianych w art. 37 k.p.k. w sytuacjach analogicznych do przedmiotowej. Skoro w sądzie miejscowo właściwym brak realnych perspektyw rozpoznania sprawy, ale możliwość taka istnieje w przypadku przekazania jej do sądu położonego w pobliżu miejsca zamieszkania oskarżonego, to dobro wymiaru sprawiedliwości przemawia za takim rozstrzygnięciem. Dobro w postaci realizacji podstawowych celów postępowania karnego, określonych w art. 2 k.p.k., niewątpliwie stoi ponad zasadą rozpoznania sprawy przez sąd ustawowo właściwy. Sąd Rejonowy również zasadnie wskazał, co dostrzeżono także w opinii biegłego, że wobec zamieszkiwania przez E. R. w W., zasadne jest przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu w B. Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy orzekł jak w części dyspozytywnej postanowienia.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 297 § 1 KKart. 37 KPKart. 2 KPK§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 21.07.2026. · PDF źródłowy