III KO 104/23
Izba Karna2023-10-24
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy istnieją podstawy do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu w trybie art. 37 k.p.k. ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga przekazania sprawy innemu sądowi, gdy istnieją okoliczności mogące wywołać u stron lub w opinii społecznej przeświadczenie o braku warunków do bezstronnego rozpoznania sprawy. W analizowanej sprawie, fakt, że potencjalnymi sprawcami czynów byli prokurator i adwokaci związani zawodowo z Sądem Okręgowym w Koszalinie, uzasadniał przekazanie sprawy innemu sądowi w celu zapewnienia bezstronności.Stan faktyczny
Prokurator umorzył śledztwo w sprawie czynów kwalifikowanych z art. 278 § 1 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k., art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 230 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. oraz art. 286 § 1 k.k., których sprawcami mieli być prokurator i dwójka adwokatów. Pokrzywdzeni złożyli zażalenia, które zostały przekazane do Sądu Okręgowego w Koszalinie. Sąd Okręgowy w Koszalinie wystąpił z wnioskiem o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uwzględnił wniosek i przekazał sprawę Sądu Okręgowego w Koszalinie do rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Kaliszu.Pełny tekst orzeczenia
III KO 104/23 POSTANOWIENIE Dnia 24 października 2023 r. Sąd Najwyższy w składzie: SN Wiesław Kozielewicz w sprawie zażaleń pełnomocników pokrzywdzonych J. K. i S. D. po rozpoznaniu na posiedzeniu w dniu 24 października 2023 r. wniosku zawartego w postanowieniu Sądu Okręgowego w Koszalinie z dnia 28 sierpnia 2023 r., sygn. akt II Kp 460/23, o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu w trybie art. 37 k.p.k. p o s t a n o w i ł: uwzględnić wniosek i sprawę Sądu Okręgowego w Koszalinie, sygn. akt II Kp 460/23, przekazać do rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Kaliszu. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 1 czerwca 2023 r. prokurator Prokuratury Okręgowej w Gorzowie Wielkopolskim umorzył śledztwo w sprawie o czyny kwalifikowane z art. 278 § 1 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k.; z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 230 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k.; z art. 286 § 1 k.k., których to sprawcami mieli być ustaleni prokurator Prokuratury Rejonowej w K.: X. Y. oraz dwójka . adwokatów: D. P. i K. W. Z wydanym w sprawie postanowieniem nie zgodzili się J. K. i S. D., którzy - poprzez swoich pełnomocników - złożyli na nie zażalenia. Zażalenia te zostały przekazane przez Prokuraturę Okręgową w Gorzowie Wielkopolskim do Sądu Okręgowego w Koszalinie celem ich rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
III KO 104/23 2 Wniosek Sądu Okręgowego w Koszalinie jest zasadny. Przepis art. 37 k.p.k. pozwala na wyjęcie sprawy spod rozpoznania sądu miejscowo właściwego w razie zaistnienia przesłanki w nim wskazanej, to jest wtedy, kiedy w grę wchodzi dobro wymiaru sprawiedliwości. Co należy rozumieć pod tym pojęciem, ustawa nie wyjaśnia, niemniej w judykaturze ugruntowany jest pogląd, że chodzi tu o konieczność eliminowania sytuacji mogących wywołać u stron lub w opinii społecznej przeświadczenie o braku warunków do bezstronnego rozpoznania sprawy przez sąd właściwy (por. np. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 10 grudnia 1999 r., sygn. akt III KO 98/99, Prokuratura i Prawo 2000, nr 3, poz. 7). O zaistnieniu takich okoliczności można np. mówić wtedy, gdy stroną w postępowaniu jest osoba znana sędziom właściwego do rozpoznania sprawy sądu, z racji ścisłych, mających charakter bezpośredniej współpracy, kontaktów o charakterze zawodowym i takie okoliczności niewątpliwie istnieją w przedmiotowej sprawie. Jak wskazano we wniosku prokurator Prokuratury Okręgowej w Gorzowie Wielkopolskim umorzył śledztwo w sprawie o czyny, których sprawcami mogli być (stosownie do treści zeznań skarżących) prokurator Prokuratury Rejonowej w K. oraz dwójka . adwokatów. Faktem jest, że wskazany prokurator od wielu lat pozostaje zawieszony w czynnościach służbowych w związku toczącym się przeciwko niemu postępowaniem karnym (sprawa ta - z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości - przekazana została do Sądu Rejonowego Gdańsk - Południe w Gdańsku), jednak przedtem występował jako oskarżyciel publiczny w sprawach toczących się przed Sądem Okręgowym w K., Sądem Rejonowym w K. czy też okolicznymi sądami. Z kolei adwokaci, co do których odnoszą się zeznania J. K., mają swoje siedziby w K. i uczestniczą w wielu postępowaniach toczących się w wydziałach Sądu Okręgowego w Koszalinie. Nie bez znaczenie pozostaje również fakt, że postępowanie przygotowawcze prowadzone było od samego początku przez jednostkę inną niż wynikałoby to z właściwości miejscowej. Już na etapie postępowania przygotowawczego dostrzeżono bowiem, że nie powinno ono toczyć się w K. W tej sytuacji rozpoznanie niniejszej sprawy przez Sąd Okręgowy w Koszalinie mogłoby wywołać (nawet nieuzasadnione) wątpliwości, co do zdolności sędziów do zachowania bezstronności w sprawie.
III KO 104/23 3 Kierując się powyższym Sąd Najwyższy, na mocy art. 37 k.p.k., przekazał sprawę do rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Kaliszu. [ał]
Powiązane orzeczenia
- V KO 59/22 2022-07-14Czy istnieją podstawy do przekazania sprawy karnej innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości, gdy wśród pokrzywdzonych i uczestników postępowania znajdują się osoby powiązane zawodowo ze skł…
- V KO 93/23 2023-10-24Czy istnieją podstawy do przekazania sprawy karnej innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości, gdy pokrzywdzony wskazuje na bliskie relacje zawodowe między podejrzanym a sędziami sądu właściw…
- IV KO 142/19 2019-11-27Czy istnieją podstawy do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości, gdy pokrzywdzonym jest sędzia w stanie spoczynku, który w przeszłości pełnił funkcję Przewodniczącej Wy…
- V KO 137/24 2024-11-26Czy istnieją podstawy do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości, gdy powiązania zawodowe uczestników postępowania z sędziami sądu miejscowo właściwego mogą budzić wątpl…
- II KO 26/19 2019-03-26Czy istnieją podstawy do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu w trybie art. 37 k.p.k. ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości?
Powołane przepisy
art. 37 KPKart. 278 § 1 KKart. 294 § 1 KKart. 11 § 2 KKart. 286 § 1 KKart. 230 § 1 KK§ 1§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 13.07.2026. · PDF źródłowy