III KO 11/17

Izba Karna2017-02-28

Skład orzekający: Eugeniusz Wildowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy okoliczność, że sąd właściwy do rozpoznania sprawy posiada status pokrzywdzonego czynem zarzucanym oskarżonym, może stanowić podstawę do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k.?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że sytuacja, w której sąd właściwy do rozpoznania apelacji posiada status pokrzywdzonego czynem zarzucanym oskarżonym, może rodzić wątpliwości co do obiektywizmu i bezstronności orzekania. Nawet jeśli sędziowska niezawisłość chroni sferę orzeczniczą, taka zależność może prowadzić do powstania w opinii publicznej przeświadczenia o braku warunków do rozpoznania sprawy w sposób wolny od pozaprocesowych wpływów, co z kolei rodzi ryzyko negatywnej oceny i kwestionowania prawidłowości orzeczenia. Wzgląd na dobro wymiaru sprawiedliwości przemawia za przekazaniem sprawy innemu sądowi równorzędnemu.
Stan faktyczny
Sąd Okręgowy w R. wystąpił do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy karnej przeciwko Z. W., M. Ż. i E. J. P. innemu sądowi równorzędnemu. Jako uzasadnienie wskazano, że sąd ten posiada status pokrzywdzonego czynem zarzucanym oskarżonym, a także ze względu na charakter zarzutu i uprzednie zatrudnienie jednej z oskarżonych w tym sądzie, mogłoby to wzbudzić wątpliwości co do bezstronności sądu.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy przekazał sprawę sygn. akt V Ka (…) przeciwko Z. W., M. Ż. i E. J. P. do rozpoznania Sądowi Okręgowemu w K.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt III KO 11/17 POSTANOWIENIE Dnia 28 lutego 2017 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Eugeniusz Wildowicz w sprawie Z. W. i in. oskarżonych z art. 231 § 1 i 2 k.k. w zb. z art. 271 § 1 i 3 k.k. w zb. z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. po rozpoznaniu wniosku Sądu Okręgowego w R. z dnia 25 stycznia 2017 r. o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. p o s t a n o w i ł przekazać sprawę sygn. akt V Ka (…) przeciwko Z. W., M. Ż. i E. J. P. do rozpoznania Sądowi Okręgowemu w K.. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 25 stycznia 2017 r. Sąd Okręgowy w R. wystąpił do Sądu Najwyższego z inicjatywą przekazania – na podstawie art. 37 k.p.k. – innemu sądowi równorzędnemu sprawy Z. W., M. Ż. i E. J. P. oskarżonych o czyny z art. 231 § 1 i 2 k.k. w zb. z art. 271 § 1 i 3 k.k. w zb. z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że orzekanie w sprawie przez sąd właściwy, wobec faktu posiadania przez Sąd Okręgowy w R. statusu pokrzywdzonego czynem zarzucanym oskarżonym, jak też z uwagi na charakter zarzutu postawionego oskarżonej E. P., a także jej uprzednie zatrudnienie na stanowisku Kierownika Oddziału Inwestycji i Remontów w sądzie miejscowo właściwym, mogłoby wzbudzić w opinii publicznej wątpliwości, co do bezstronności tego sądu. 2 Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek zasługuje na uwzględnienie. Instytucja tzw. właściwości z delegacji, określona w art. 37 k.p.k., ma charakter wyjątkowy; zasadą jest rozpoznawanie sprawy przez sąd miejscowo właściwy. Przepis ten, jako wprowadzający wyjątek od zasady kodeksowej, nie może być interpretowany rozszerzająco. Odstąpienie od reguły rozpoznania sprawy przez sąd właściwy miejscowo może zatem nastąpić tylko w razie zaistnienia sytuacji jednoznacznie świadczącej o tym, że pozostawieniu sprawy w gestii tego sądu sprzeciwiałoby się dobru wymiaru sprawiedliwości. W istocie więc, skorzystanie z instytucji określonej w art. 37 k.p.k., możliwe jest tylko w razie zaistnienia okoliczności, dających podstawę do racjonalnego twierdzenia, że w odbiorze powszechnym powstają wątpliwości, co do zdolności sądu właściwego do rozpoznania sprawy w sposób obiektywny i bezstronny (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 13 lipca 1995 r., III KO 34/95, OSNKW 1995, z. 9-10, poz. 68; z dnia 26 lutego 2007 r., IV KO 11/07, LEX nr 568451). Takie okoliczności zaistniały w niniejszej sprawie. Nie ulega bowiem wątpliwości, że sytuacja, w której właściwym do rozpoznania apelacji jest sąd, który jednocześnie posiada status pokrzywdzonego czynem zarzucanym oskarżonym w postępowaniu będącym przedmiotem kontroli apelacyjnej, może rodzić wątpliwości co do obiektywizmu i bezstronności orzekania. Wprawdzie sferę orzeczniczą chroni zasada sędziowskiej niezawisłości, ale nawet taka zależność może być powodem powstania w opinii publicznej i odbiorze społecznym przeświadczenia o braku warunków do rozpoznania sprawy w sposób wolny od jakichkolwiek pozaprocesowych wpływów, a to z kolei rodzi ryzyko negatywnej oceny i kwestionowania prawidłowości wydanego orzeczenia. Mając na uwadze powyższe okoliczności stwierdzić zatem należy, że wzgląd na dobro wymiaru sprawiedliwości przemawia za przekazaniem niniejszej sprawy innemu sądowi równorzędnemu, czyli w tym wypadku - Sądowi Okręgowemu w K., jako najbliżej położonemu. Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy postanowił jak na wstępie. 3 l.n

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 231 § 1art. 271 § 1art. 286 § 1 KKart. 11 § 2 KKart. 37 KPK§ 1§ 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026. · PDF źródłowy