III KO 125/22

Izba Karna2023-01-30

Skład orzekający: Igor Zgoliński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w sytuacji, gdy zarzuty oskarżonego dotyczą sędziego sądu właściwego miejscowo oraz prokuratora ściśle z nim związanego zawodowo, a postępowanie od początku napotyka na przeszkody formalno-procesowe związane z wnioskami o wyłączenie sędziów, zachodzi podstawa do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał inicjatywę przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu za zasadną, powołując się na przesłankę dobra wymiaru sprawiedliwości (art. 37 k.p.k.). Stwierdzono, że okoliczności, w których zarzuty dotyczą sędziego sądu właściwego miejscowo i prokuratora, a postępowanie napotyka na przeszkody formalne, mogą prowadzić do negatywnego odbioru społecznego działalności orzeczniczej i zagrozić sprawnej realizacji wymiaru sprawiedliwości. W takich sytuacjach przekazanie sprawy jest koniecznym instrumentem zapobiegającym negatywnym implikacjom.
Stan faktyczny
Sąd Rejonowy dla Krakowa – Śródmieścia w Krakowie wystąpił z inicjatywą przekazania sprawy karnej innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości. Zarzuty oskarżonego dotyczyły sędziego tego sądu oraz asesora Prokuratury Rejonowej. Od początku postępowania (od 2018 r.) podejmowane były czynności formalno-procesowe związane z wnioskami o wyłączenie sędziów od rozpoznania sprawy.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił przekazać sprawę do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu - Sądowi Rejonowemu w Radomsku.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt III KO 125/22 POSTANOWIENIE Dnia 30 stycznia 2023 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Igor Zgoliński w sprawie przeciwko A. P. i K. M., oskarżonym z art. 216 § 1 k.p.k., po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu, w dniu 30 stycznia 2023 r., inicjatywy przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, zawartej w postanowieniu Sądu Rejonowego dla Krakowa – Śródmieścia w Krakowie z dnia 30 listopada 2022 r., sygn. akt II K 866/18/S, na podstawie art. 37 k.p.k. postanowił: przekazać sprawę do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu - Sądowi Rejonowemu w Radomsku. UZASADNIENIE Sąd Rejonowy dla Krakowa – Śródmieścia w Krakowie wystąpił w inicjatywą przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości (art. 37 k.p.k.), wskazując, iż wywiedzione przez A. A. zarzuty mają pozostawać w związku z wydanym przez sędzię Sądu Rejonowego dla Krakowa – Śródmieścia w Krakowie A. P. postanowieniem z dnia 22 maja 2018 r., sygn. II Kp 750/18/S oraz w związku z wydanym przez K. M. jako asesora Prokuratury Rejonowej Krakowów Śródmieście – Wschód postanowieniem z dnia 7 lipca 2017 r., sygn. PR 2 Ds. […]. Niemalże od początku postępowania, a więc od 2018 r. podejmowane są w sprawie wyłącznie czynności o charakterze formalno – procesowym związane ze składaniem przez poszczególnych sędziów sądu właściwego miejscowo wniosków o wyłączenie ich od 2 rozpoznania sprawy, ze względu na osoby oskarżone. Powyższe uwarunkowania dają podstawę do sięgnięcia w niniejszej sprawie po instytucję określoną w art. 37 k.p.k. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Inicjatywa Sądu dla Krakowa – Śródmieścia w Krakowie okazała się zasadna. Przesłanka dobra wymiaru sprawiedliwości, o której mowa w art. 37 k.p.k., równoznaczna jest z dbałością o jego wizerunek w odbiorze społecznym. Jeżeli zachodzą w sprawie okoliczności, które czynią realną obawę o negatywny odbiór działalności orzeczniczej sądu właściwego miejscowo, przekazanie sprawy w trybie powyższego przepisu okazuje się koniecznym instrumentem mającym tego rodzaju implikacjom zapobiegać. Okoliczności zaprezentowane przez Sąd Rejonowy dla Krakowa – Śródmieścia w Krakowie uzasadniały zastosowanie instytucji określonej w art. 37 k.p.k. Wystąpiła tu bowiem podstawa do uznania, że w przypadku pozostawienia sprawy w gestii sądu właściwego miejscowo dobro wymiaru sprawiedliwości mogłoby być zagrożone - zarówno z powodu okoliczności wyłożonych w przedstawionej inicjatywie, lecz również ze względu na potrzebę realizacji celu określonego w art. 2 § 1 pkt 4 k.p.k. Okoliczności te postrzegać należy po pierwsze jako konieczność zagwarantowania właściwego społecznego odbioru działalności orzeczniczej sądu poprzez wykluczenie ewentualnych spekulacji, że względami mającymi wpływ na treść orzeczenia zapadłego w następstwie procedowania w przedmiocie pisma A. A. (uznanego już za prywatny akt oskarżenia) pozostają kryteria pozamerytoryczne, a po wtóre jako konieczność zagwarantowania sprawnego przebiegu i zakończenia postępowania. W sprawie, w której zarzuty dotyczą sędziego sądu występującego, a nadto prokuratora ściśle związanego zawodowo z sędziami tegoż sądu, realizacja pierwszego z tych warunków byłaby z całą pewnością utrudniona, zaś drugiego – jak wskazują materiały aktowe – już napotkała na istotne przeszkody. Zarówno sytuacji mogących implikować negatywny społeczny wydźwięk oraz przeszkód utrudniających rozpoznanie sprawy w rozsądnym terminie należy bez wątpienia unikać. Rozwiązywaniu tego typu sytuacji służy właśnie dopuszczalna - w ekstraordynaryjnym trybie – instytucja określona w art. 37 k.p.k., sprowadzająca się do zmiany właściwości miejscowej sądu. Mając zatem na uwadze zaistniałe w sprawie okoliczności niezbędne stało się przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu – Sądowi Rejonowemu w Radomsku. 3

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 216 § 1 KPKart. 37 KPKart. 2 § 1 pkt 4 KPK§ 1§ 1 pkt 4

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026. · PDF źródłowy