III KO 14/17

Sygn. akt III KO 14/17 POSTANOWIENIE Dnia 7 kwietnia 2017 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Tomasz Artymiuk w sprawie P. S. skazanego z art. 148 § 2 pkt 2 k.k. i in., po rozpoznaniu na posiedzeniu w Izbie Karnej w dniu 7 kwietnia 2017 r. wniosku skazanego o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 24 listopada 2005 r., sygn. akt II AKa […], utrzymującego w mocy wyrok Sądu Okręgowego w B. z dnia 10 czerwca 2005 r., sygn. akt III K […], na podstawie art. 545 § 3 k.p.k. p o s t a n o w i ł odmówić przyjęcia wniosku wobec jego oczywistej bezzasadności. UZASADNIENIE W dniu 28 lutego 2017 r. do Sądu Najwyższego wpłynął wniosek P. S. o wyznaczenie mu obrońcy z urzędu w celu złożenia wniosku o wznowienie postępowania w sprawie Sądu Okręgowego w B. o sygn. III K […], zakończonej prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 24 listopada 2005 r., sygn. akt II AKa […]. Podstawą wniosku o wznowienie są zdaniem skazanego nowe okoliczności nie znane orzekającym w tej sprawie sądom, które wskazują, że nie popełnił on przypisanej mu zbrodni, a jednocześnie skazano go za przestępstwo zagrożone karą surowszą. 2 Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Ponieważ wniosek skazanego jest oczywiście bezzasadny należało odmówić jego przyjęcia bez podejmowania dodatkowych czynności w postaci wcześniejszego rozpoznania wniosku o wyznaczenie obrońcy z urzędu. Podstawę takiego rozstrzygnięcia stanowi przepis art. 545 § 3 k.p.k., który przewiduje możliwość odmowy przyjęcia wniosku niepochodzącego od osoby wymienionej w § 2 art. 545 k.p.k. (obrońca lub pełnomocnik) bez wzywania do usunięcia jego braków formalnych, jeżeli z treści wniosku, w szczególności odwołującego się do okoliczności, które były już rozpoznawane w postępowaniu o wznowienie postępowania, wynika jego oczywista bezzasadność. Wymieniona w powołanym przepisie możliwość wydana przewidzianej w nim decyzji procesowej, nie ogranicza się wyłącznie do tych wypadków, w których we wniosku o wznowienie podniesione zostały okoliczności będące już wcześniej przedmiotem rozpoznawania w postępowaniu o wznowienie postępowania. Użycie w treści art. 545 § 3 k.p.k. zwrotu „w szczególności” nie pozostawia wątpliwości, że jest to wskazanie przykładowe. Uznanie wniosku o wznowienie za oczywiście bezzasadny będzie miało więc miejsce również w sytuacjach, gdy w sposób oczywisty, rzucający się w oczy, wniosek ten oparty zostanie na innych podstawach niż te, które określone zostały w przepisach rozdziału 56 Kodeksu postępowania karnego (zob. odpowiednio w przedmiocie interpretacji pojęcia „oczywistej bezzasadności kasacji” postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 27 września 2006 r., IV KK 330/06, R-OSNKW 2006, poz. 1822 oraz z dnia 22 października 2008 r., V KK 98/08, LEX nr 469197). Stosowanie wskazanego przepisu uznać należy w związku z tym za konieczne w wypadkach, w których sąd wznowieniowy w sposób nie budzący wątpliwości stwierdzi, że żadna ze wskazanych we wniosku okoliczności nie mieści się w katalogu przesłanek wznowieniowych zawartych w art. 540 k.p.k., art. 540a k.p.k. lub art. 540b k.p.k. oraz gdy nie będzie wchodzić w grę działanie tego sądu z urzędu (art. 542 § 3 k.p.k.) lub też wniosek w ogóle nie zawiera okoliczności uzasadniających wszczęcie postępowania o charakterze nadzwyczajnym (zob. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 25 września 2015, II KO 49/15, OSNKW 2016, z. 1, poz. 5; z dnia 19 stycznia 2016 r., V KO 77/15, LEX nr 1991152; z dnia 20 maja 2016 r., V KO 39/16, OSNKW 2016, z. 9, poz. 59; 3 z dnia 22 listopada 2016 r, IV KO 78/16, LEX nr 2177099; z dnia 14 grudnia 2016 r., III KO 72/16, LEX nr 2165584). Tego rodzaju sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie. Wprawdzie wnioskodawca nie odwołuje się do okoliczności, które były już przedmiotem rozpoznania w toku poprzednich postępowań o wznowienie, bowiem takiego wniosku do chwili obecnej nie składał (Sąd Najwyższy rozpoznawał dotychczas wyłącznie wnioski obrońców drugiego skazanego w tej sprawie W. K. Z. oddalając je postanowieniami z dnia 25 maja 2010 r., III KO 35/10 oraz z dnia 5 grudnia 2012 r., III KO 28/12), bezspornym jest jednak to, że w swoim wystąpieniu nie wskazał na żadnego okoliczności, poza gołosłownym stwierdzeniem, że takie wystąpiły, które świadczyłyby o tym, że w sprawie pojawiły się nowe fakty lub dowody uzasadniające złożenie nadzwyczajnego środka zaskarżenia o jakim mowa w art. 540 k.p.k. Co więcej, Sąd Najwyższy umożliwił skazanemu uzupełnienie swojego wniosku o wyznaczenie obrońcy z urzędu, wzywając go do wskazania konkretnych okoliczności uprawdopodabniających istnienie tychże nowych faktów lub dowodów na które się powołuje, lecz pomimo doręczenia tego wezwania P. S. w dniu 7 marca 2017 r. (k. 10 akt SN), nie spotkało się ono z żądną reakcją ze strony skazanego, czyniąc jego żądanie o wyznaczenie obrońcy z urzędu, a w konsekwencji tego również sam wniosek o wznowienie postępowania całkowicie bezzasadnym. Wydając niniejsze postanowienie Sąd Najwyższy rozważył także, czy przepis art. 545 § 3 k.p.k. mógł zostać w tej sprawie zastosowany skoro skazany złożył wyłącznie wniosek o wyznaczenie obrońcy z urzędu, a więc nie wchodziła w grę możliwość rezygnacji z wyzywania go do usunięcia braku formalnego wniosku w zakresie przymusu adwokacko – radcowskiego (art. 545 § 2 k.p.k.). Wnioskując wszelako na zasadzie a maiori ad minus możliwość taką należy dopuścić, bowiem wyznaczenie obrońcy z urzędu, przy oczywistej bezzasadności samego wniosku o wznowienie, byłoby przecież bezprzedmiotowe. Skoro więc można wydać decyzję ostateczną (o odmowie przyjęcia wniosku z uwagi na jego oczywistą bezzasadność) bez podejmowania czynności określonych w art. 120 § 1 k.p.k., to tym bardziej dopuszczalne jest takie rozstrzygnięcie – przy spełnieniu warunku 4 „oczywistej bezzasadności wniosku” – w sytuacji, gdy wzywanie do usunięcia braku formalnego wniosku i tak nie mogłoby mieć zastosowania. Z tych względów postanowiono, jak na wstępie. Na postanowienie niniejsze przysługuje zażalenie do Sądu Najwyższego w terminie 7 dni od daty jego doręczenia. aw