III KO 144/56
PostanowienieIzba Karna1957-06-27
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sąd pierwszej instancji jest uprawniony do przekazania Sądowi Najwyższemu kwestii prawnej do rozstrzygnięcia w trybie art. 390 § 1 k.p.k. w związku z pytaniem prawnym?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że sąd pierwszej instancji nie jest uprawniony do przekazania Sądowi Najwyższemu kwestii prawnej do rozstrzygnięcia w trybie art. 390 § 1 k.p.k. Przepis ten stanowi, że uprawnionym do przekazania Sądowi Najwyższemu kwestii wymagającej zasadniczej wykładni ustawy jest wyłącznie sąd rewizyjny (sąd drugiej instancji) w stadium rozpoznawania środków odwoławczych. Stosowanie analogii i rozszerzenie tego uprawnienia na sądy pierwszej instancji jest niedopuszczalne.Stan faktyczny
Sąd Powiatowy w Malborku, rozpoznając sprawę oskarżonego z art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 4 lutego 1950 r., napotkał kwestię prawną. Postanowił odroczyć rozprawę i zwrócić się do Sądu Najwyższego o jej rozstrzygnięcie, działając w oparciu o art. 390 § 1 k.p.k. Sąd Najwyższy rozpatrywał wniosek Sądu Powiatowego.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił zwrócić akta sprawy Sądowi Powiatowemu w Malborku w związku z pytaniem prawnym, uznając je za niezasadne w świetle przepisów k.p.k.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia M. Paluch. Sędziowie: S. Kalinowski (sprawozdawca), K. Wagner. Prokurator: H. Rajzman.SentencjaSąd Najwyższy na posiedzeniu niejawnym w sprawie Konstantego G., osk. z art. 83 ust. 2 ustawy z dn. 4.II.1950 r. (Dz. U. Nr 6, poz. 46), po wysłuchaniu wniosku Prokuratora, na podstawie art. 390 § 1 k.p.k. postanowił w związku z pytaniem prawnym, z którym zwrócił się Sąd Powiatowy w Malborku, zwrócić akta sprawy Sądowi Powiatowemu w Malborku.Uzasadnienie faktyczneWniosek Sądu Powiatowego w Malborku o wyjaśnienie kwestii prawnej należało pozostawić bez uwzględnienia, jako nie przewidziany w kodeksie postępowania karnego. Sąd Powiatowy bowiem nie jest uprawniony do przekazania Sądowi Najwyższemu kwestii prawnej do rozstrzygnięcia w trybie art. 390 k.p.k., a wydane przez Sąd Powiatowy postanowienie o odroczeniu rozprawy i przekazaniu Sądowi Najwyższemu do rozstrzygnięcia kwestii prawnej, jaką napotkał Sąd Powiatowy przy rozpoznawaniu sprawy, nie ma oparcia w ustawie. W szczególności nie daje tego oparcia przepis art. 390 k.p.k., gdyż uprawnionym do przekazania Sądowi Najwyższemu kwestii wymagającej zasadniczej wykładni ustawy do rozstrzygnięcia w trybie art. 390 § 1 k.p.k. jest wyłącznie sąd rewizyjny.Stanowisko to wynika zarówno z brzmienia przepisu art. 390 § 1 k.p.k., w którym wyraźnie mówi się o sądzie rewizyjnym i o stadium rozpoznawania środków odwoławczych, jak również z założeń tej instytucji, która ma zapobiegać rozbieżności w wykładni i stosowaniu prawa.Stosowanie analogii i rozszerzenie tego uprawnienia na sądy pierwszej instancji jest niedopuszczalne, są to bowiem szczególne i wyjątkowe uprawnienia sądu rozpoznającego środki odwoławcze.Jest rzeczą obojętną, czy Sąd Powiatowy zwraca się do Sądu Najwyższego z prośbą o wyjaśnienie kwestii, budzącej wątpliwości, bezpośrednio czy za pośrednictwem Sądu Wojewódzkiego, jak to wskazano w postanowieniu Sądu Powiatowego w Malborku. Jest to także tryb nie znany kodeksowi postępowania karnego. Sąd Wojewódzki - jeżeliby w ogóle takie pytanie przesłał - byłby tylko pośrednikiem w przesłaniu akt i pytania do Sądu Najwyższego i nie spełniałby w danym wypadku żadnej funkcji procesowej. Sąd Wojewódzki powołany jest bowiem - jako sąd drugiej instancji - jedynie do rozpoznawania środków odwoławczych.Wzajemne stosunki między sądami są dokładnie unormowane w przepisach kodeksu postępowania karnego, których w interesie praworządności i prawidłowego wymiaru sprawiedliwości należy ściśle przestrzegać.
Powiązane orzeczenia
- III ZP 10/00 2000-05-11Czy sąd pierwszej instancji jest uprawniony do przedstawienia zagadnienia prawnego Sądowi Najwyższemu w trybie art. 390 KPC?
- VII KZP 49/77 1978-04-29Czy przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania określonemu sądowi wojewódzkiemu jako sądowi pierwszej instancji wiąże ten sąd także w kwestii właściwości, jeżeli sąd odwoławczy nie wyraził zapatrywania prawnego albo nie…
- IV KZ 127/70 1970-12-07Czy sąd wojewódzki rozpoznający sprawę w pierwszej instancji jest związany poglądem prawnym wyrażonym w wyroku rewizyjnym innego składu tego samego sądu wojewódzkiego co do właściwości rzeczowej sądu?
- IV KZ 127/70 1970-12-05Czy sąd wojewódzki rozpoznający sprawę w pierwszej instancji jest związany poglądem wyrażonym przez sąd wojewódzki rozpoznający sprawę w trybie rewizyjnym co do właściwości rzeczowej?
- 3 CO 17/61 1961-05-10Czy Sąd Najwyższy jest uprawniony do rozstrzygnięcia zagadnienia prawnego dotyczącego potencjalnej nieważności postępowania z powodu sprzecznego z prawem składu sądu w sytuacji, gdy środek odwoławczy został już rozpoznan…
Powołane przepisy
art. 83 ust. 2art. 390 § 1 KPKart. 390 KPK§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026.