III KO 177/24
Izba Karna2024-12-11
Skład orzekający: Paweł Wiliński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sytuacji, gdy pokrzywdzona w sprawie karnej jest biegłą sądową znaną osobiście sędziom orzekającym w danym sądzie, zachodzą uzasadnione wątpliwości co do obiektywizmu i bezstronności sądu, uzasadniające przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 § 1 k.p.k.?Ratio decidendi
Instytucja właściwości z delegacji, uregulowana w art. 37 § 1 k.p.k., ma charakter wyjątkowy i może być stosowana w sytuacjach, gdy szczególne względy związane z dobrem wymiaru sprawiedliwości przemawiają za taką koniecznością. Okoliczności, które mogą wpływać na swobodę orzekania lub stwarzać przekonanie o braku warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy, uzasadniają przekazanie jej innemu sądowi. W niniejszej sprawie, relacje między sędziami orzekającymi w Sądzie Rejonowym dla Krakowa-Krowodrzy a pokrzywdzoną biegłą sądową, która od lat występuje przed tym sądem, stanowią dostateczną argumentację do uwzględnienia wniosku o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu, aby wyeliminować ryzyko zarzutów o stronniczość.Stan faktyczny
Sąd Rejonowy dla Krakowa-Krowodrzy w Krakowie zwrócił się do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy karnej przeciwko M. M. innemu sądowi równorzędnemu. Uzasadnieniem wniosku był fakt, że pokrzywdzona I. M. jest biegłą sądową z listy Prezesa Sądu Okręgowego w Krakowie, uczestniczy w wielu czynnościach sądowych i jest osobiście znana sędziom orzekającym w tym sądzie. Sąd wnioskujący obawiał się, że w odbiorze powszechnym mogą powstać wątpliwości co do obiektywizmu i bezstronności sądu.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uwzględnił wniosek i przekazał sprawę Sądu Rejonowego dla Krakowa-Krowodrzy w Krakowie do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Jaworznie.Pełny tekst orzeczenia
III KO 177/24 POSTANOWIENIE Dnia 11 grudnia 2024 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Paweł Wiliński w sprawie oskarżonego M. M. po rozpoznaniu sprawy na posiedzeniu w dniu 11 grudnia 2024 r., wniosku Sądu Rejonowego dla Krakowa-Krowodrzy w Krakowie zawartego w postanowieniu z dnia 14 października 2024 r., sygn. akt II K 1263/23 o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, na podstawie art. 37 § 1 k.p.k. p o s t a n o w i ł: uwzględnić wniosek i przekazać sprawę Sądu Rejonowego dla Krakowa-Krowodrzy w Krakowie, sygn. akt II K 1263/23 do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Jaworznie. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 14 października 2024 r., sygn. akt II K 1263/23, Sąd Rejonowy dla Krakowa-Krowodrzy w Krakowie zwrócił się do Sądu Najwyższego w trybie art. 37 k.p.k. o przekazanie sprawy oskarżonego M. M. do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. W uzasadnieniu Sąd wnioskujący wskazał, że status pokrzywdzonej w niniejszym postępowaniu ma I. M. , która od wielu lat jest biegłą [...] z listy Prezesa Sądu Okręgowego w Krakowie, uczestniczy w wielu czynnościach sądowych i jest znana osobiście sędziom orzekającym w okręgu krakowskim. W ocenie Sądu wnioskującego, w odbiorze powszechnym mogą
III KO 177/24 2 powstać wątpliwości co do zdolności sądu do rozstrzygnięcia tej sprawy w sposób obiektywny i bezstronny. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek Sądu Rejonowego dla Krakowa-Krowodrzy w Krakowie zasługuje na uwzględnienie. Instytucja tzw. właściwości z delegacji, określona w art. 37 § 1 k.p.k., ma charakter wyjątkowy, a zatem stosowana może być w sytuacjach gdy szczególne i nadzwyczajne względy związane z dobrem wymiaru sprawiedliwości mogą przemawiać za taką koniecznością. Należą do nich okoliczności, które mogą wywierać wpływ na swobodę orzekania lub stwarzać przekonanie o braku warunków do rozpoznania tej sprawy w sposób obiektywny (por. m.in. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 8 marca 2006 r., IV KO 9/06; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 22 grudnia 2021 r., III KO 92/21). W realiach niniejszej sprawy, której przedmiotem jest akt oskarżenia skierowany przeciwko M. M. , który miał popełnić przestępstwa m.in. z art. 207 § 1 k.k. na szkodę swojej matki I. M. , która jest czynną biegłą [...] z listy Prezesa Sądu Okręgowego w Krakowie, celem uniknięcia potencjalnych choćby zarzutów, które mogłyby wskazywać na brak obiektywizmu i bezstronności sędziów tego Sądu przy rozpoznawaniu tej sprawy, zasadne jest by rozpoznał ją inny sąd. Istniejące relacje między sędziami orzekającymi w tym Sądzie a pokrzywdzoną w sprawie biegłą [...], która od wielu lat występuje przed tym Sądem, o czym świadczą składane w sprawie wnioski kolejno losowanych sędziów referentów o wyłączenie od rozpoznawania przedmiotowej sprawy, stanowią dostateczną argumentację do uwzględnienia wniosku. Biorąc powyższe pod uwagę, aby wyeliminować ryzyko pojawienia się w opinii publicznej, w tym również samego oskarżonego, osądu o stronniczym rozpoznaniu przedmiotowej sprawy przez sędziów Sądu Rejonowego dla Krakowa-Krowodrzy w Krakowie, dla dobra wymiaru sprawiedliwości i jego autorytetu sprawę przekazano innemu sądowi równorzędnemu tj. Sądowi Rejonowemu w Jaworznie, znajdującemu się relatywnie blisko sądu miejscowo właściwego, ale w innym okręgu sądowym i na obszarze innej apelacji (katowickiej), co zapewni gwarancję obiektywnego rozpoznania przedmiotowej sprawy.
III KO 177/24 3 Z uwagi na powyższe, Sąd Najwyższy orzekł jak w postanowieniu. [J.J.] [a.ł.]
Powiązane orzeczenia
- II KO 103/24 2024-10-29Czy istnieją szczególne względy związane z dobrem wymiaru sprawiedliwości, które uzasadniają przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 § 1 k.p.k. w sytuacji, gdy pokrzywdzeni w sp…
- IV KO 41/20 2020-05-27Czy w sytuacji, gdy pokrzywdzonym w sprawie karnej jest sędzia zatrudniony w sądzie, w którego okręgu znajduje się sąd właściwy miejscowo do rozpoznania sprawy, zachodzą przesłanki do przekazania sprawy innemu sądowi rów…
- II KO 14/23 2023-02-08Czy istnieją podstawy do przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. ze względu na potencjalny brak obiektywizmu i bezstronności sędziów sądu właściwego miejscowo?
- III KO 50/23 2023-06-28Czy w sytuacji, gdy sędziowie sądu rozpoznającego sprawę o przekroczenie uprawnień przez innych sędziów tego samego sądu, utrzymują ze sobą kontakty służbowe i koleżeńskie, zachodzą uzasadnione wątpliwości co do obiektyw…
- V KO 94/21 2021-12-28Czy w sytuacji, gdy pokrzywdzoną w sprawie karnej jest sędzia orzekający w sądzie, w którym sprawa ma być rozpoznana, zachodzą podstawy do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. w celu…
Powołane przepisy
art. 37 § 1 KPKart. 37 KPKart. 207 § 1 KK§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 19.07.2026. · PDF źródłowy