III KO 2/14
Izba Karna2014-02-26
Skład orzekający: Barbara Skoczkowska, Dariusz Świecki, Andrzej Ryński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Sąd Najwyższy powinien odstąpić od zbadania z urzędu podstaw do wznowienia postępowania w sprawie zakończonej prawomocnym wyrokiem, jeśli wniosek strony złożony na podstawie art. 9 § 2 k.p.k. nie doprowadził do merytorycznej kontroli orzeczenia?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy może odstąpić od zbadania z urzędu podstaw do wznowienia postępowania, jeśli wniosek strony złożony na podstawie art. 9 § 2 k.p.k. nie doprowadził do merytorycznej kontroli orzeczenia. Wznowienie postępowania z powodu uchybień określonych w art. 439 k.p.k. jest możliwe tylko z urzędu, nie zaś na wniosek strony, jednak strona może złożyć wniosek sygnalizujący sądowi istnienie takiego uchybienia.Stan faktyczny
Skazany J. C. złożył wniosek o wznowienie postępowania z urzędu, wskazując na bezwzględną przyczynę odwoławczą określoną w art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k. w zw. z art. 17 § 1 pkt 10 k.p.k. (brak wniosku o ściganie). Sąd Najwyższy rozważał możliwość zbadania tej kwestii z urzędu. Wcześniej Sąd Najwyższy w innej sprawie rozważał już podobny problem procesowy i stwierdził brak podstaw do wznowienia postępowania.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odstąpił od zbadania z urzędu podstaw do wznowienia postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt III KO 2/14 POSTANOWIENIE Dnia 26 lutego 2014 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Barbara Skoczkowska (przewodniczący) SSN Dariusz Świecki SSN Andrzej Ryński (sprawozdawca) w sprawie J. C. skazanego z art. 197 § 1 i in k.k. po rozpoznaniu w Izbie karnej na posiedzeniu w dniu 26 lutego 2014 r., kwestii rozważenia możliwości wznowienia z urzędu postępowania w sprawie zakończonej prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 26 kwietnia 2012 r. p o s t a n o w i ł: odstąpić od zbadania z urzędu podstaw do wznowienia postępowania w sprawie zakończonej prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 26 kwietnia 2012 r., sygn. akt II AKa …/12, utrzymującym w mocy wyrok Sądu Okręgowego w G. z dnia 15 lipca 2011 r. UZASADNIENIE Skazany J. C. w piśmie z dnia 2 lutego 2014 r. stanowiącym złożony w oparciu o art. 9 § 2 k.p.k. wniosek o dokonanie czynności, które Sąd ma obowiązek podejmować ex officio (art. 9 § 2 k.p.k.), po raz kolejny podniósł, iż w jego sprawie zachodzą podstawy do wznowienia postępowania z urzędu wskazane w art. 542 § 3 k.p.k., ponieważ ujawniła się bezwzględna przyczyna odwoławcza określona w art. 439 § 1 pkt. 9 k.p.k. w zw. z art. 17 § 1 pkt. 10 k.p.k., w postaci braku wniosku o
2 ściganie, którym to uchybieniem objęte są wymienione wyżej wyroki Sądów obu instancji. Jednocześnie we wniosku tym wyraził pogląd, iż Sąd Apelacyjny nie mógł konwalidować tego braku na etapie postępowania odwoławczego. Powołując się na powyższe, skarżący żądał wznowienia postępowania i uchylenia wskazanych w nim wyroków. Sąd Najwyższy zważył, co następuje Na wstępie należy podnieść, że wznowienie postępowania z powodu uchybień określonych w art. 439 k.p.k. jest możliwe tylko z urzędu, nie zaś na wniosek strony. Zatem, nie dysponuje ona w tym zakresie własnym wnioskiem o wznowienie postępowania ( zob. uchwała SN 7 sędziów dnia 24 maja 2005 r., I KZP 5/05, OSNKW 2005/6/48, postanowienie SN z dnia 4 listopada 2008 r., II KO 66/08, OSNwSK 2008/1/2200), jednak w oparciu o przepis art. 9 § 2 k.p.k. może złożyć wniosek sygnalizujący sądowi istnienie takiego uchybienia (zob. postanowienie SN z dnia z dnia 18 grudnia 2007 r., V KO 68/07, OSNwSK 2007/1/2880). Wniosek ten nie jest wiążący dla sądu i nie wszczyna postępowania o wznowienie. W sprawie niniejszej skazany sprecyzował obszar zagadnień, które jego zdaniem pozwalały na wznowienie postępowania z urzędu. Rzecz jednak w tym, że poruszany przez skazanego problem procesowy był już rozważany z urzędu przez Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 8 sierpnia 2013 r., sygn. III KO 53/13 , w którym stwierdzono brak podstaw do wznowienia postępowania w oparciu o bezwzględną przyczynę odwoławczą określoną w art. 439 § 1 pkt. 9 k.p.k. W konsekwencji nie ma potrzeby ponownego analizowania w tym zakresie orzeczeń objętych wnioskiem sygnalizacyjnym, tym bardziej, że argumentacja zawarta w przywołanym judykacie SN jest skazanemu znana. Trzeba stwierdzić, że skoro wniosek złożony w trybie art. 9 § 2 k.p.k. może skutkować wznowieniem postępowania z urzędu lub stwierdzeniem braku podstaw do takiego wznowienia, a zatem stanowi impuls do merytorycznej kontroli orzeczeń objętych wnioskiem, to przeszkoda uniemożliwiająca dokonanie takiej kontroli, która ujawniła się w sprawie niniejszej, powinna również skutkować wydaniem decyzji procesowej. Dlatego też w analizowanej sytuacji należało odstąpić od badania z urzędu postaw do wznowienia postępowania, skoro wniosek sygnalizacyjny
3 skazanego nie spowodował on merytorycznej kontroli wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 26 kwietnia 2012 r., sygn. akt II AKa …/12, utrzymującego w mocy wyrok Sądu Okręgowego z dnia 15 lipca 2011 r., sygn. akt XIV K .../10, pod kątem podstaw wznowieniowych wskazanych w art. 542 § 3 k.p.k. Z powyższych względów Sąd Najwyższy orzekł jak w dyspozytywnej części postanowienia.
Powiązane orzeczenia
- IV KO 155/19 2020-01-08Czy Sąd Najwyższy może z urzędu wznowić postępowanie karne na wniosek skazanego, gdy podstawą wznowienia jest bezwzględna przyczyna odwoławcza, a obrońca z urzędu nie był obecny na rozprawie?
- IV KO 203/25 2026-02-04Czy wniosek o wznowienie postępowania sądowego, oparty na twierdzeniu o niewinności skazanego i powołujący się na bezwzględną przesłankę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k. w zw. z art. 17 § 1 pkt 1 k.p.k., może być p…
- II KO 65/14 2015-11-16Czy Sąd Najwyższy może z urzędu wznowić postępowanie karne na podstawie art. 9 § 2 k.p.k. i art. 439 § 1 pkt 8 k.p.k., jeśli zarzut naruszenia tej przesłanki był już przedmiotem rozpoznania w trybie kasacji?
- I KO 37/23 2024-09-10Czy wniosek skazanego o wznowienie postępowania, oparty na zarzucie zaistnienia bezwzględnych przyczyn odwoławczych określonych w art. 439 § 1 pkt 9-11 k.p.k., może być traktowany jako wiążąca inicjatywa do wszczęcia pos…
- I KO 17/20 2020-07-29Czy orzekanie przez sędziego w sprawie, w której wcześniej orzekał w przedmiocie innego wniosku o wznowienie postępowania opartego na odmiennych podstawach prawnych i faktycznych, stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą…
Powołane przepisy
art. 197 § 1art. 9 § 2 KPKart. 542 § 3 KPKart. 439 § 1 pkt. 9 KPKart. 17 § 1 pkt. 10 KPKart. 439 KPK§ 1§ 2§ 3§ 1 pkt. 9§ 1 pkt. 10
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026. · PDF źródłowy