III KO 24/23

Izba Karna2023-04-19

Skład orzekający: Andrzej Siuchniński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości, uzasadniony tym, że podmiotem pokrzywdzonym w sprawie jest sąd miejscowo właściwy, zasługuje na uwzględnienie na podstawie art. 37 k.p.k.?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy nie uwzględnił wniosku o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, uznając, że przepis art. 37 k.p.k. ma charakter wyjątkowy i nie podlega interpretacji rozszerzającej. Kryterium "dobra wymiaru sprawiedliwości" wymaga realnego zagrożenia obiektywizmu w orzekaniu lub sprawnego i szybkiego przeprowadzenia postępowania. Samo pokrzywdzenie sądu miejscowo właściwego przez zachowania podejrzanego nie stanowi wystarczającej przesłanki do przekazania sprawy, zwłaszcza gdy wniosek prokuratora o obserwację psychiatryczną jest kwestią incydentalną na obecnym etapie postępowania.
Stan faktyczny
Sąd Rejonowy w Chrzanowie wystąpił do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości. Uzasadnieniem wniosku było to, że podmiotem pokrzywdzonym w sprawie są sędziowie i pracownicy tego sądu, co zdaniem sądu wnioskującego, może stwarzać w odbiorze społecznym przekonanie o braku warunków do rozpoznania sprawy przez sąd miejscowo właściwy. Wniosek dotyczył przekazania wniosku prokuratora o przeprowadzenie obserwacji psychiatrycznej podejrzanego.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił nie uwzględnić wniosku o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu.

Pełny tekst orzeczenia

III KO 24/23 POSTANOWIENIE Dnia 19 kwietnia 2023 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Andrzej Siuchniński W sprawie podejrzanego M. B. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 19 kwietnia 2023 r., wniosku Sądu Rejonowego w Chrzanowie zawartego w postanowieniu z dnia 21 lutego 2023 r., sygn. akt II Kp 22/23, o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości, na podstawie art. 37 k.p.k. a contrario p o s t a n o w i ł: nie uwzględnić wniosku UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 21 lutego 2023 r., sygn. akt II Kp 22/23, Sąd Rejonowy w Chrzanowie, na podstawie art. 37 k.p.k., wystąpił do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie wniosku prokuratora o przeprowadzenie obserwacji psychiatrycznej podejrzanego w zakładzie leczniczym do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. Uzasadniając wniosek wskazano, że podmiotem pokrzywdzonym w tej sprawie jest Sąd Rejonowy w Chrzanowie. Zdaniem Sądu wnioskującego ta okoliczność w odbiorze społecznym może stwarzać przekonanie o braku warunków do rozpoznania sprawy przez sąd miejscowo właściwy. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. III KO 24/23 2 Wniosek o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd Najwyższy, w utrwalonym orzecznictwie, niejednokrotnie podkreślał, że przepis art. 37 k.p.k., jako wyjątkowy, nie podlega interpretacji rozszerzającej. Kryterium "dobra wymiaru sprawiedliwości", uzasadniające korzystanie z właściwości delegacyjnej na podstawie wskazanego przepisu, przejawia się w realnym zagrożeniu obiektywizmu w orzekaniu o odpowiedzialności karnej lub w równie realnym zagrożeniu sprawnego i szybkiego przeprowadzenia postępowania sądowego, realizującego ustawowy postulat rozpoznania sprawy w rozsądnym terminie (vide: postanowienie SN z dnia 14.06.2018 r., sygn. akt V KO 35/18, LEX nr 2509717). Przekazanie sprawy może więc nastąpić jedynie w sytuacji, gdy w sprawie występują takie szczególne, uprawdopodobnione okoliczności, że mogą one zasadnie stwarzać u stron postępowania lub w opinii publicznej przekonanie o braku warunków do obiektywnego jej rozpoznania w danym sądzie. Sąd wnioskujący uzasadniając swój wniosek o przekazanie sprawy w trybie art. 37 k.p.k. wskazał, że podejrzanemu postawiono zarzuty dotyczące zachowań bezpośrednio zagrażających zdrowiu sędziom i pracownikom Sądu właściwego, zatem – w jego ocenie - z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości, o którym mowa w art. 37 k.p.k., należy wniosek prokuratora o przeprowadzenie obserwacji psychiatrycznej podejrzanego w zakładzie leczniczym przekazać innemu sądowi równorzędnemu. Jednak odnotować trzeba, że na obecnym etapie postępowania wniosek złożony przez prokuratora do Sądu właściwego jest kwestią incydentalną w toczącym się postępowaniu przygotowawczym - został skierowany na skutek treści wniosków biegłych psychiatrów, zawartych w opinii sądowo – psychiatrycznej z dnia 27 grudnia 2022 r. ((k 608-613) – zaś przesłanką do jego uwzględnienia jest jedynie wystąpienie dużego prawdopodobieństwa, iż oskarżony popełnił zarzucane mu przestępstwa (art. 203 § 1 k.p.k.). Wobec tego przedwczesnym byłoby – na obecnym etapie postępowania w sprawie - korzystanie z właściwości delegacyjnej, unormowanej w szczególnym przepisie z art. 37 k.p.k. Z tych względów orzeczono jak w postanowieniu. [SOP] III KO 24/23 3 [ł.n]

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 37 KPKart. 203 § 1 KPK§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026. · PDF źródłowy