III KO 34/25
Izba Karna2025-03-19
Skład orzekający: Marek Siwek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy istnieją podstawy do przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości, gdy przedmiotem sprawy jest zarzut przekroczenia uprawnień przez prezesa sądu, a sędziowie tego sądu pozostają z nim w relacji zależności służbowej?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał wniosek o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu za zasadny, powołując się na art. 37 k.p.k. Stwierdzono, że zależność służbowa prezesa sądu od sędziów tego sądu, w kontekście sprawy dotyczącej zarzutów wobec prezesa, może wywołać w opinii publicznej przekonanie o braku warunków do niezależnego i bezstronnego rozpoznania sprawy. Konieczność zapewnienia obiektywnego w odbiorze zewnętrznym postępowania zażaleniowego uzasadnia zmianę właściwości sądu.Stan faktyczny
Sąd Rejonowy w Oświęcimiu wystąpił do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. Wniosek dotyczył sprawy z zażalenia na postanowienie o odmowie wszczęcia śledztwa w sprawie zarzutu przekroczenia uprawnień przez Prezesa Sądu Rejonowego w Oświęcimiu. Uzasadnieniem wniosku była zależność służbowa sędziów tego sądu od prezesa, co mogło budzić wątpliwości co do bezstronności rozpoznania sprawy.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy przekazał sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Tychach.Pełny tekst orzeczenia
III KO 34/25 POSTANOWIENIE Dnia 19 marca 2025 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Marek Siwek w sprawie zażalenia W.M. na postanowienie aspiranta Komendy Powiatowej Policji w O. z dnia 26 sierpnia 2024 r. o odmowie wszczęcia śledztwa, sygn. akt PR 4142- Ds.[…] po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 19 marca 2025 r., wniosku zawartego w postanowieniu Sądu Rejonowego w Oświęcimiu z dnia 14 lutego 2025 r., sygn. akt II Kp 441/24 o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, na podstawie art. 37 k.p.k. p o s t a n o w i ł przekazać sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Tychach. UZASADNIENIE Wskazanym wyżej postanowieniem Sąd Rejonowy w Oświęcimiu wystąpił do Sądu Najwyższego z wnioskiem w trybie art. 37 k.p.k., o przekazanie do rozpoznania sprawy o sygn. akt PR 4142-DS.[…], innemu równorzędnemu sądowi z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości. Wniosek został uzasadniony przede wszystkim tym, że postępowanie dotyczy zarzutu z art. 231 § 1 k.k. stawianego Prezesowi Sądu Rejonowego w Oświęcimiu X. Y., która pozostaje w relacji zależności służbowej ze wszystkimi
III KO 34/25 2 sędziami tego Sądu. Ta okoliczność, zdaniem Sądu Rejonowego w Oświęcimiu, może wywołać w opinii publicznej przekonanie o braku warunków do niezależnego i bezstronnego rozpoznania sprawy przez sąd miejscowo właściwy. Sąd Najwyższy zważył co następuje: Wniosek jest zasadny. W niniejszej sprawie zachodzą przesłanki uzasadniające skorzystanie z art. 37 k.p.k. Zmiana właściwości sądu, o której mowa w tym przepisie, ma służyć wyeliminowaniu potencjalnego zagrożenia dla dobra wymiaru sprawiedliwości związanego z faktem rozpoznania sprawy przez sąd właściwy miejscowo. Zagrożenie to dotyczy okoliczności, które w realiach konkretnej sprawy mogą stwarzać w odbiorze opinii publicznej wątpliwości co do możliwości bezstronnego i w pełni obiektywnego rozpoznania sprawy, czy też okoliczności rzutujących na swobodę orzekania. Jak wynika z akt sprawy oraz przywołanego wyżej wniosku, przed Sądem Rejonowym w Oświęcimiu ma być rozpoznana sprawa z zażalenia W.M. na postanowienie o odmowie wszczęcia śledztwa w sprawie stawianego przez niego zarzutu z art. 231 § 1 k.k., mającego polegać na przekroczeniu uprawnień i niedopełnieniu obowiązków przez Prezes Sądu Rejonowego X. Y. w trakcie postępowania o sygn. akt II W 68/23, w którym miało dojść do nielegalnego zajęcia przez Komornika przy Sądzie Rejonowym w Oświęcimiu kwoty 550 zł na szkodę skarżącego. Uwzględniając zatem już tylko przedmiot sprawy nie ulega wątpliwości, że sama tylko zależność służbowa pomiędzy Prezesem Sądu Rejonowego w Oświęcimiu a wszystkimi sędziami pełniącymi służbę w tym sądzie, nakazuje przekazanie jej do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. Konieczność przekazania sprawy wynika w tym wypadku z potrzeby zapewnienia warunków do obiektywnego w odbiorze zewnętrznym przeprowadzenia postępowania zażaleniowego. Warunki te nie byłyby z pewnością zapewnione, gdyby sprawę dotyczącą prezesa sądu rozpoznawał sędzia pozostający z tym prezesem w relacji zależności służbowej. Sąd Najwyższy uwzględniając wniosek uznał jednocześnie, że rozpoznanie sprawy przez Sąd Rejonowy w Tychach uwzględni nie tylko wskazany wcześniej
III KO 34/25 3 aspekt wykluczenia podejrzeń co do bezstronnego rozstrzygnięcia sprawy, ale także zasadę ekonomiki procesowej wynikającą z nieznaczną odległością sądu wyznaczonego w myśl art. 37 k.p.k. od siedziby sądu właściwego miejscowo. Wobec powyższego orzeczono jak wyżej. [WB] [r.g.]
Powiązane orzeczenia
- III KO 80/24 2024-07-05Czy istnieją podstawy do przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości, gdy sprawa dotyczy prezesa sądu, który jest przełożonym sędziów orzekających w tym sądzi…
- IV KO 31/22 2022-04-29Czy względy na dobro wymiaru sprawiedliwości uzasadniają przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, gdy przedmiotem postępowania jest ocena decyzji prokuratora o odmowie wszczęcia śledztwa w sprawie c…
- IV KO 15/22 2022-04-04Czy w sytuacji, gdy przedmiotem postępowania zażaleniowego jest zarzut przekroczenia uprawnień przez Prezesa Sądu Rejonowego, a sędziowie tego sądu pozostają w zależności służbowej od Prezesa, zachodzi podstawa do przeka…
- II KO 47/22 2022-07-06Czy w sytuacji, gdy zarzut popełnienia czynu dotyczy Prezesa Sądu Okręgowego, a sprawa dotyczy zażalenia na odmowę wszczęcia dochodzenia w tej sprawie, zachodzą przesłanki do przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądo…
- III KO 96/21 2022-01-21Czy w sytuacji, gdy przedmiotem rozpoznania przez sąd jest zażalenie na postanowienie o odmowie wszczęcia śledztwa, a stroną skarżącą jest Prezes tego sądu, istnieje podstawa do przekazania sprawy innemu sądowi równorzęd…
Powołane przepisy
art. 37 KPKart. 231 § 1 KK§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026. · PDF źródłowy