IV KO 15/22
Izba Karna2022-04-04
Skład orzekający: Marek Siwek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sytuacji, gdy przedmiotem postępowania zażaleniowego jest zarzut przekroczenia uprawnień przez Prezesa Sądu Rejonowego, a sędziowie tego sądu pozostają w zależności służbowej od Prezesa, zachodzi podstawa do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że w sytuacji, gdy przedmiotem postępowania jest zarzut przekroczenia uprawnień przez Prezesa Sądu Rejonowego, a sędziowie tego sądu pozostają w zależności służbowej od Prezesa, zachodzi konieczność przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu. Ma to na celu wyeliminowanie potencjalnego zagrożenia dla dobra wymiaru sprawiedliwości, związanego z wątpliwościami co do bezstronności i obiektywności rozpoznania sprawy przez sąd miejscowo właściwy.Stan faktyczny
Sąd Rejonowy w O. wystąpił do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. Wniosek dotyczył sprawy z zażalenia na postanowienie prokuratora o odmowie wszczęcia śledztwa. Przedmiotem śledztwa miał być zarzut przekroczenia uprawnień przez Prezesa Sądu Rejonowego w O. z art. 231 § 1 k.k., polegający na odmowie dopuszczenia do pełnienia urzędu na stanowisku sędziego. Sąd Rejonowy argumentował, że ze względu na zależność służbową sędziów od Prezesa, rozpoznanie sprawy przez miejscowo właściwy sąd może budzić wątpliwości co do bezstronności.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy przekazał sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w K.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt IV KO 15/22 POSTANOWIENIE Dnia 4 kwietnia 2022 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Marek Siwek w sprawie zażalenia pełnomocnika P. J. na postanowienie prokuratora del. do Prokuratury Krajowej z dnia 20 grudnia 2021 r. o odmowie wszczęcia śledztwa, sygn. akt 1001-14.Ds.(…) po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 4 kwietnia 2022 r., wniosku zawartego w postanowieniu Sądu Rejonowego w O. z dnia 27 stycznia 2022 r., sygn. akt II Kp (…) o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, na podstawie art. 37 k.p.k. p o s t a n o w i ł przekazać sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w K.. UZASADNIENIE Wskazanym wyżej postanowieniem Sąd Rejonowy w O. wystąpił do Sądu Najwyższego z wnioskiem w trybie art. 37 k.p.k. o przekazanie do rozpoznania sprawy o sygn. akt II Kp 112/22, innemu równorzędnemu sądowi z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości. Wniosek argumentowano przede wszystkim tym, że przedmiotowe postępowanie dotyczy zarzutu z art. 231 § 1 k.k. stawianego Prezesowi Sądu Rejonowego w O., który pozostaje w relacji zależności służbowej ze wszystkimi sędziami tego Sądu, w tym również II Wydziału Karnego – sądu miejscowo właściwego. Zdaniem wnioskującego Sądu okoliczność ta może zatem wywołać w opinii publicznej przekonanie o braku bezstronności w rozpoznaniu sprawy przez miejscowo właściwy Sąd.
2 Sąd Najwyższy zważył co następuje: Wniosek Sądu Rejonowego w O. jest zasadny. W przedmiotowej sprawie ziściły się bowiem przesłanki, które uzasadniają skorzystanie z art. 37 k.p.k. Zmiana właściwości sądu, o której mowa w tym przepisie, ma służyć wyeliminowaniu potencjalnego zagrożenia dla dobra wymiaru sprawiedliwości związanego z faktem rozpoznania sprawy przez sąd właściwy. Zagrożenie to może wiązać się m.in. z wystąpieniem okoliczności, które w realiach konkretnej sprawy mogą stwarzać w odbiorze opinii publicznej wątpliwości co do możliwości bezstronnego i obiektywnego rozpoznania sprawy przez ten sąd. W grę wchodzić mogą także okoliczności rzutujące na swobodę orzekania sądu. Jak akcentowano w rozpoznawanym wniosku, przed Sądem Rejonowym w O. ma być rozpoznana sprawa z zażalenia pełnomocnika P. J. na postanowienie prokuratora, w sprawie zarzutu stawianego Prezesowi Sądu Rejonowego w O. z art. 231 § 1 k.k., mającego polegać na przekroczeniu przezeń uprawnień poprzez odmowę dopuszczenia P. J. do pełnienia urzędu na stanowisku sędziego Sądu Rejonowego w O.. W tej sytuacji, nie ma wątpliwości co do tego, że z uwagi na zależność służbową, jaka występuje pomiędzy Prezesem a wszystkimi sędziami pełniącymi służbę w podległym mu Sądzie, zachodzi konieczność delegowania przedmiotowej sprawy do rozpoznania innemu równorzędnemu sądowi celem zapewnienia warunków do autonomicznego i obiektywnego w odbiorze zewnętrznym przeprowadzenia postępowania zażaleniowego. Nie ulega bowiem wątpliwości, że w odbiorze tym może budzić wątpliwości fakt, że sprawa, której stroną jest przełożony służbowy wszystkich sędziów orzekających we wskazanym wyżej Sądzie, byłaby rozpoznawana przez Sąd, którego skład tworzyłby jeden z tych sędziów. Sąd Najwyższy uwzględniając wniosek uznał zatem, że rozpoznanie sprawy przez Sąd Rejonowy w K. uwzględni nie tylko wskazany wcześniej aspekt wykluczenia wszelkich zastrzeżen co do bezstronnego rozstrzygnięcia sprawy, ale także kontekst ekonomiki procesowej, związany z nieznaczną odległością Sądu wyznaczonego w myśl art. 37 k.p.k. od siedziby Sądu właściwego miejscowo.
3 Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Powiązane orzeczenia
- III KO 96/21 2022-01-21Czy w sytuacji, gdy przedmiotem rozpoznania przez sąd jest zażalenie na postanowienie o odmowie wszczęcia śledztwa, a stroną skarżącą jest Prezes tego sądu, istnieje podstawa do przekazania sprawy innemu sądowi równorzęd…
- II KO 47/22 2022-07-06Czy w sytuacji, gdy zarzut popełnienia czynu dotyczy Prezesa Sądu Okręgowego, a sprawa dotyczy zażalenia na odmowę wszczęcia dochodzenia w tej sprawie, zachodzą przesłanki do przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądo…
- III KO 34/25 2025-03-19Czy istnieją podstawy do przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości, gdy przedmiotem sprawy jest zarzut przekroczenia uprawnień przez prezesa sądu, a sędziow…
- V KO 85/17 2017-11-21Czy w sytuacji, gdy przedmiotem postępowania jest zażalenie na odmowę wszczęcia śledztwa w sprawie przekroczenia uprawnień przez prezesów sądów, a zawiadomienie dotyczy prezesa sądu właściwego do rozpoznania sprawy oraz…
- IV KO 31/22 2022-04-29Czy względy na dobro wymiaru sprawiedliwości uzasadniają przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, gdy przedmiotem postępowania jest ocena decyzji prokuratora o odmowie wszczęcia śledztwa w sprawie c…
Powołane przepisy
art. 37 KPKart. 231 § 1 KK§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 24.07.2026. · PDF źródłowy