III KO 38/23

Izba Karna2023-04-14

Skład orzekający: Waldemar Płóciennik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zachodzą uzasadnione wątpliwości co do bezstronności sędziów w Sądzie Rejonowym w K. rozpoznającym sprawę o zniesławienie, uzasadniające przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k.?
Ratio decidendi
Przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu w trybie art. 37 k.p.k. ma charakter wyjątkowy i może nastąpić tylko wtedy, gdy występują okoliczności stwarzające uzasadnione przekonanie o braku warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy. W niniejszej sprawie, fakt licznych postępowań inicjowanych przez oskarżyciela przeciwko sędziom Sądu Rejonowego w K. oraz fakt, że oskarżony pełni funkcję sędziego w Sądzie Apelacyjnym, któremu podlega Sąd Rejonowy, mogą wywołać w odbiorze społecznym uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sądu.
Stan faktyczny
Sąd Rejonowy w K. wystąpił do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy o zniesławienie, w której oskarżonym jest sędzia W.Ż., do rozpoznania innemu sądowi. Oskarżyciel prywatny A. A. zarzucił oskarżonemu zniesławienie go poprzez wydanie polecenia wylegitymowania go i odczytanie jego danych osobowych w toku rozprawy. Sąd wnioskujący wskazał, że oskarżyciel prywatny wytoczył liczne powództwa i akty oskarżenia przeciwko sędziom Sądu Rejonowego w K., a oskarżony jest sędzią Sądu Apelacyjnego, z którym wyłączeni sędziowie utrzymują relacje służbowe lub koleżeńskie, co może budzić wątpliwości co do bezstronności.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy przekazał sprawę o zniesławienie do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w M.

Pełny tekst orzeczenia

III KO 38/23 POSTANOWIENIE Dnia 14 kwietnia 2023 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Waldemar Płóciennik w sprawie W.Ż. oskarżonego z art. 212 § 1 k.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 14 kwietnia 2023 r., wystąpienia Sądu Rejonowego w K. z dnia 13 marca 2023 r., w przedmiocie przekazania sprawy II K 224/20/S do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. p o s t a n o w i ł przekazać sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w M. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 13 marca 2023 r. Sąd Rejonowy w K. wystąpił do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy W.Ż., oskarżonego o popełnienia przestępstwa z art. 212 § 1 k.k., do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. Prywatnym aktem oskarżenia A. A. zarzucił W.Ż., iż ten w dniu 14 września 2016 r. w K. pełniąc funkcję przewodniczącego składu orzekającego w rozpoznawanej przez Sąd Okręgowy w K. pod sygn. I C […] sprawie, w toku rozprawy zniesławił oskarżyciela prywatnego poprzez wydanie funkcjonariuszom policji sądowej polecenia wylegitymowania go, a ponadto odczytał jego dane osobowe. Wnioskujący Sąd wskazał, iż oskarżyciel prywatny A. A. wystąpił przeciwko wielu III KO 38/23 2 sędziom Sądu właściwego z powództwami cywilnymi i prywatnymi aktami oskarżenia, a nadto przedmiotem postępowania jest zachowanie sędziego Sądu Apelacyjnego w […]. X.Y., z którym wyłączeni sędziowie (w sprawie wyłączono kilkudziesięciu sędziów) utrzymują relacje służbowe lub koleżeńskie. Okoliczności te mogą więc wywołać w odbiorze społecznym uzasadnioną wątpliwość co do ich bezstronności. Sąd Najwyższy zważył co następuje. Należy pamiętać, że przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu w trybie art. 37 k.p.k. ma charakter wyjątkowy. Sąd Najwyższy niejednokrotnie zwracał uwagę, iż zastosowanie tej instytucji może nastąpić tylko wtedy, gdy występują okoliczności, które mogą stwarzać uzasadnione przekonanie o braku warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy w danym sądzie. Nie każda więc okoliczność będzie skutkowała ewentualnym przekazaniem sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, ale tylko taka, która u postronnego i niezainteresowanego sposobem rozstrzygnięcia danej sprawy obserwatora procesu może zrodzić podejrzenie braku obiektywizmu w jej rozpoznaniu przez właściwy sąd. Zdaniem Sądu Najwyższego okoliczność taka zaistniała w niniejszej sprawie nie tylko dlatego, że oskarżyciel prywatny pozostaje stroną w licznych, inicjowanych przez siebie postępowaniach, przeciwko sędziom Sądu Rejonowego w K., ale również dlatego, że sprawa ta dotyczy oskarżonego, który urząd sędziego sprawuje obecnie w Sądzie Apelacyjnym w […]. Stąd też w społecznym przekonaniu rozpoznanie sprawy w Sądzie, który organizacyjnie podlega Sądowi Apelacyjnemu w […], niezależnie od jej wyniku, mogłoby mieć negatywny wydźwięk, a wydane orzeczenie mogłoby zostać odebrane jako stronnicze i nierzetelne. Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy postanowił przekazać sprawę do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, tj. Sądowi Rejonowemu w M., którego siedziba znajduje się na obszarze innej apelacji. Na koniec należy zauważyć, że okoliczność, iż strona postępowania pozywa bądź oskarża sędziów sądu właściwego do rozpoznania sprawy nie może stanowić jedynej podstawy uzasadniającej korzystania z instytucji właściwości delegacyjnej, bowiem w III KO 38/23 3 konsekwencji doprowadzić to może do sparaliżowania funkcjonowania wymiaru sprawiedliwości. [SOP] [ał]

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 212 § 1 KKart. 37 KPK§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 19.07.2026. · PDF źródłowy