III KO 42/24

Izba Karna2024-03-26

Skład orzekający: Marek Pietruszyński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy istnieją podstawy do przekazania rozpoznania zażalenia na postanowienie o odmowie wszczęcia śledztwa innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości, w sytuacji gdy osoba objęta postępowaniem i jej rodzina mają powiązania zawodowe i towarzyskie z sędziami sądu właściwego do rozpoznania sprawy?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że wniosek o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu jest zasadny. Okoliczności faktyczne związane z wykonywaniem zawodu przez osobę objętą postępowaniem i jej ojca na terenie właściwości sądu, a także bliskie kontakty towarzyskie byłej kierowniczki administracyjnej Sądu Rejonowego w Końskich (matki tej osoby) z sędziami tego sądu, uzasadniają przekazanie sprawy ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości i potrzebę zapewnienia zewnętrznej oceny bezstronności sędziów.
Stan faktyczny
Prokurator odmówił wszczęcia śledztwa w sprawie uporczywego nękania R. M. (art. 190a § 1 k.k.). Pokrzywdzony złożył zażalenie. Sąd Rejonowy w Końskich wystąpił do Sądu Najwyższego o przekazanie zażalenia innemu sądowi, wskazując na powiązania zawodowe i towarzyskie osób objętych postępowaniem z sędziami Sądu Rejonowego w Końskich, co mogłoby budzić wątpliwości co do bezstronności. Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy przekazał sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Skarżysku – Kamiennej.

Pełny tekst orzeczenia

III KO 42/24 POSTANOWIENIE Dnia 26 marca 2024 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Marek Pietruszyński w sprawie zażalenia pokrzywdzonego R. M. na postanowienie prokuratora Prokuratury Rejonowej w Sandomierzu z dnia 26 października 2023 r. w sprawie o sygn. […] o odmowie wszczęcia śledztwa, po rozpoznaniu na posiedzeniu w Izbie Karnej w dniu 26 marca 2024 r. wniosku Sądu Rejonowego w Końskich, zawartego w postanowieniu z dnia 28 lutego 2024 r., sygn. II Kp 48/24, o przekazanie zażalenia do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu (art. 37 k.pk.) na podstawie art. 37 k.p.k. p o s t a n o w i ł: przekazać sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Skarżysku – Kamiennej. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 26 października 2023 r. Prokurator Prokuratury Rejonowej w Sandomierzu odmówił wszczęcia śledztwa w sprawie uporczywego nękania R. M. i wzbudzenia w ten sposób uzasadnionego okolicznościami poczucia zagrożenia, poniżenia lub udręczenia lub istotnego naruszenia jego prywatności tj. o przestępstwo z art. 190a § 1 k.k. Na to postanowienie zażalił się pokrzywdzony. III KO 42/24 2 Sąd Rejonowy w Końskich postanowieniem z dnia 28 lutego 2024 r., sygn. II Kp 48/24 wystąpił do Sądu Najwyższego o przekazanie rozpoznania tego zażalenia innemu sądowi równorzędnemu z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości. W uzasadnieniu podniesiono, że w ocenie Sądu istnieją okoliczności, które w przypadku rozpoznania sprawy przez sąd właściwy, mogłoby rodzić uzasadnione wątpliwości co do braku bezstronności sędziów orzekających w tym sądzie, będące następstwem powiązań zawodowych i służbowych osoby objętej czynnościami procesowymi w tej sprawie, członków jego rodziny z sędziami sądu właściwego do rozpoznania zażalenia. Wskazano, że osoba objęta wnioskiem o ściganie wykonuje, tak samo jak ojciec tej osoby zawód […] na terenie miasta Końskie i jest […] wieloletniej (1997 - 2018r.) kierowniczki administracyjnej, a następnie Dyrektora Sądu Rejonowego w Końskich, która mimo przejścia na emeryturę, pozostaje w bliskich kontaktach towarzyskich z sędziami tego Sądu. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek jest zasadny. Z akt sprawy wynika, że wniosek o ściganie osoby, która miała się dopuścić czynu z art. 190a § 1 k.k. na szkodę R. M., związany jest z wykonywaniem przez R. M. środka karnego w postaci zakazu kontaktowania się z pokrzywdzonym oraz zakazu zbliżania się do niego orzeczonego wyrokiem Sądu Rejonowego w Skarżysku – Kamiennej z 22 lutego 2023 r., sygn. II K 793/22 ( któremu sprawa została przekazana w trybie art. 37 k.p.k.), mocą którego to wyroku R. M. został skazany za popełnienie przestępstwa z art. 190 § 1 k.k. na szkodę P. K. Niewątpliwe zatem jest, że osoby te pozostają w konflikcie prawnym, na co wskazuje fakt, iż P. K. - w tym samym postępowaniu, objętym przedmiotowym wnioskiem - złożył do Prokuratury Rejonowej w Końskich zawiadomienie o możliwości popełnienia przez R. M. czynu z art. 244 k.k. Rozpoznając wniosek, Sąd Najwyższy miał na uwadze, że przekazanie sprawy w trybie art. 37 k.p.k. może nastąpić tylko wtedy, gdy w sposób realny występują okoliczności, które mogą stwarzać uzasadnione przekonanie o braku warunków do obiektywnego i bezstronnego rozpoznania sprawy w sądzie właściwym. Tego rodzaju sytuacja zaistniała w tej sprawie. Podniesione we wniosku okoliczności natury faktycznej związane z zawodem wykonywanym - przez osobę objętą III KO 42/24 3 postępowaniem - na terenie właściwości Sądu Rejonowego w Końskich, ale również z wykonywaniem przez ojca tej osoby tego samego zawodu na terenie działania Sądu właściwego, jak też pełnieniem przez matkę tej osoby przez wiele lat ważnej funkcji administracyjnej w Sądzie Rejonowym w Końskich i utrzymywaniem przez nią, mimo przejścia na emeryturę, ścisłych kontaktów towarzyskich z sędziami tego Sądu o nielicznej obsadzie kadrowej, powodują, że wzgląd na dobro wymiaru sprawiedliwości, w szczególności wzgląd na ocenę zewnętrzną bezstronności sędziów, zwłaszcza w sprawach, w których w charakterze stron biorą udział osoby powiązane zawodowo ze środowiskiem sędziów, uzasadniał przekazanie rozpoznania tego zażalenia innemu sądowi równorzędnemu, tj. Sądu Rejonowemu w Skarżysku – Kamiennej położonemu w stosunkowo bliskiej odległości od Sądu Rejonowego w Końskich. Z tych względów orzeczono jak na wstępie. [PGW] [ał]

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 37 k.pk.art. 37 KPKart. 190a § 1 KKart. 190 § 1 KKart. 244 KK§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 19.07.2026. · PDF źródłowy