IV KO 29/25
Izba Karna2025-03-26
Skład orzekający: Waldemar Płóciennik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sytuacji, gdy zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przestępstwa dotyczy sędziego sądu właściwego do rozpoznania zażalenia, a czyn ten wiąże się z funkcjonowaniem tego sądu, istnieją podstawy do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że okoliczności sprawy, w której zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przestępstwa dotyczy sędziego sądu właściwego do rozpoznania zażalenia, a czyn ten wiąże się z funkcjonowaniem tego sądu, mogą w odbiorze społecznym wywołać przekonanie o braku warunków do bezstronnego i rzetelnego rozpoznania sprawy. W związku z tym, Sąd Najwyższy postanowił przekazać sprawę do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, kierując się troską o dobro wymiaru sprawiedliwości.Stan faktyczny
Sąd Rejonowy w Rudzie Śląskiej zwrócił się do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. Powodem było zażalenie pokrzywdzonego na postanowienie prokuratora o odmowie wszczęcia śledztwa w sprawie przekroczenia uprawnień przez sędziego tego sądu. Sędzia miał popełnić czyn związany z wydaniem postanowienia w sprawie spadkowej bez zawiadomienia strony, co mogło wywołać wątpliwości co do obiektywizmu sądu.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił przekazać sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Chorzowie.Pełny tekst orzeczenia
IV KO 29/25 POSTANOWIENIE Dnia 26 marca 2025 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Waldemar Płóciennik w sprawie z zażalenia pokrzywdzonego K. M. na postanowienie Prokuratora Prokuratury Rejonowej w Rudzie Śląskiej o odmowie wszczęcia śledztwa w sprawie o sygn. akt [...], po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 26 marca 2025 r., wystąpienia Sądu Rejonowego w Rudzie Śląskiej z dnia 20 lutego 2025 r., sygn. akt II Kp 83/26, o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 § 1 k.p.k. p o s t a n o w i ł przekazać sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Chorzowie. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 20 lutego 2025 r., sygn. akt II Kp 83/26, Sąd Rejonowy w Rudzie Śląskiej zwrócił się w trybie art. 37 § 1 k.p.k. do Sądu Najwyższego o przekazanie do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu sprawy z zażalenia pokrzywdzonego K. M. na postanowienie prokuratora Prokuratury Rejonowej w Rudzie Śląskiej o odmowie wszczęcia śledztwa w sprawie przekroczenia uprawnień przez sędziego Sądu Rejonowego w Rudzie Śląskiej, poprzez wydanie w sprawie I Ns 59/21 postanowienia w przedmiocie nabycia
IV KO 29/25 2 spadku po K. W. na rzecz K. M. w sytuacji niezawiadomienia go o toczącym się postępowaniu o stwierdzenie nabycia spadku, czym działał na szkodę interesu prywatnego, tj. o czyn z art. 231 § 1 k.k., wobec stwierdzenia, że czyn nie zawiera znamion czynu zabronionego (art. 17 § 1 pkt 2 k.p.k.). Zdaniem wnioskującego Sądu, w odbiorze społecznym może zaistnieć przekonanie o braku warunków do sprawiedliwego i obiektywnego rozpoznania sprawy w sytuacji, w której zażalenie miałby rozpoznawać Sąd w sprawie dotyczącej zawiadomienia o podejrzeniu popełnienia przestępstwa przez jednego z sędziów tego Sądu. Sąd Najwyższy zważył co następuje. Instytucja przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu w trybie art. 37 k.p.k. ma charakter wyjątkowy, stąd też jej zastosowanie może nastąpić tylko wtedy, gdy występują okoliczności, które mogą stwarzać uzasadnione przekonanie o braku warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy w danym sądzie. Nie każda więc okoliczność będzie skutkowała ewentualnym przekazaniem sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, ale tylko taka, która u postronnego i niezainteresowanego sposobem rozstrzygnięcia danej sprawy obserwatora procesu może zrodzić podejrzenie braku obiektywizmu w jej rozpoznaniu przez właściwy sąd. Zdaniem Sądu Najwyższego okoliczność taka zaistniała w rozważanej sprawie. Nie ulega wątpliwości, że podniesione przez Sąd wnioskujący okoliczności mogłyby w odczuciu społecznym wywołać przekonanie, iż w sądzie właściwym miejscowo – Sądzie Rejonowym w Rudzie Śląskiej, brak jest warunków do bezstronnego i rzetelnego rozpoznania sprawy. Nie dość, że zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przestępstwa dotyczy sędziego Sądu właściwego do rozpoznania zażalenia, to czyn opisywany w tym zawiadomieniu wiązać się miał z funkcjonowaniem tego Sądu i zaniechaniem sędziego w związku z rozpoznawaniem sprawy spadkowej. Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy postanowił przekazać sprawę do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, tj. Sądowi Rejonowemu w Chorzowie, jednocześnie czyniąc zastrzeżenie, że decyzja powyższa nie wynika z braku zaufania do sędziów Sądu Rejonowego w Rudzie Śląskiej, ale podyktowana
IV KO 29/25 3 jest troską o dobro wymiaru sprawiedliwości, albowiem okoliczności tej sprawy, w sytuacji gdyby rozpoznawał ją sąd właściwy, mogłyby w odczuciu społecznym wywołać wątpliwości co do obiektywności i rzetelności prowadzonego postępowania. [J.J.] [r.g.]
Powiązane orzeczenia
- IV KO 134/19 2019-11-14Czy w sytuacji, gdy zarzuty w zażaleniu dotyczą działań sędziów sądu nadrzędnego, zachodzi podstawa do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości?
- II KO 34/21 2021-05-21Czy w sytuacji, gdy w zawiadomieniu o popełnieniu przestępstwa wskazano sędziego orzekającego w Sądzie Rejonowym, który ma rozpoznać zażalenie na postanowienie o odmowie wszczęcia śledztwa, zachodzą uzasadnione podstawy…
- IV KO 53/21 2021-06-09Czy przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu jest uzasadnione, gdy zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa dotyczy sędziego pełniącego funkcję kierowniczą w sądzie, który ma rozpoznać sprawę?
- III KO 20/22 2022-03-30Czy w sytuacji, gdy zarzuty w zażaleniu dotyczą zachowania sędziego sądu rejonowego, które miało miejsce w tym samym sądzie i przy wykonywaniu czynności orzeczniczych, a sędzia ten jest osobą znaną w środowisku sądowym,…
- I KO 100/24 2024-10-23Czy w sytuacji, gdy w zawiadomieniu o popełnieniu przestępstwa wskazano sędziów sądu właściwego do rozpoznania zażalenia, zachodzą podstawy do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sp…
Powołane przepisy
art. 37 § 1 KPKart. 231 § 1 KKart. 17 § 1 pkt 2 KPKart. 37 KPK§ 1§ 1 pkt 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026. · PDF źródłowy