III KO 45/22

Izba Karna2022-06-07

Skład orzekający: Dariusz Kala

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy dobro wymiaru sprawiedliwości uzasadnia przekazanie sprawy karnej innemu sądowi równorzędnemu, gdy oskarżony z powodu stanu zdrowia nie może uczestniczyć w rozprawach przed sądem właściwym, ale może brać udział w rozprawach przed sądem bliżej miejsca zamieszkania?
Ratio decidendi
Dobro wymiaru sprawiedliwości, jako przesłanka przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k., aktualizuje się również wtedy, gdy przekazanie jest konieczne dla zapewnienia realizacji celów postępowania, w tym rozstrzygnięcia sprawy w rozsądnym terminie. Długotrwała niemożność procedowania utrudnia osiągnięcie celów procesu karnego i wpływa negatywnie na prestiż wymiaru sprawiedliwości. Jeśli postępowanie napotyka przeszkody, a przed innym sądem proces mógłby przebiegać sprawnie, skorzystanie z art. 37 k.p.k. jest uzasadnione.
Stan faktyczny
Sąd Rejonowy w M. zwrócił się do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy karnej przeciwko E. P. do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w S.. Uzasadnieniem był zły stan zdrowia oskarżonego, który uniemożliwiał mu stawienie się na rozprawach w M., ale pozwalał na udział w rozprawach bliżej miejsca zamieszkania, w Sądzie Rejonowym w S.. Oskarżony wielokrotnie wyrażał chęć czynnego udziału w rozprawie.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy przekazał sprawę E. P. do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w S..

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt III KO 45/22 POSTANOWIENIE Dnia 7 czerwca 2022 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Dariusz Kala w sprawie E. P. oskarżonego o czyn z art. 190 § 1 k.k. i in. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 7 czerwca 2022 r. wniosku Sądu Rejonowego w M. z dnia 4 kwietnia 2022 r., sygn. akt II K […] o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, na podstawie art. 37 k.p.k. postanowił: przekazać powyższą sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w S.. UZASADNIENIE Sąd Rejonowy w M., właściwy do rozpoznania sprawy zainicjowanej aktem oskarżenia wniesionym przeciwko E. P., postanowieniem z dnia 4 kwietnia 2022 r., sygn. akt II K […], na podstawie art. 37 k.p.k., zwrócił się do Sądu Najwyższego o przekazanie tej sprawy do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w S.. W uzasadnieniu wystąpienia wskazano, że oskarżony wielokrotnie zwracał się z wnioskiem o przekazanie sprawy do Sądu Rejonowego w S., motywując to faktem, że chce brać czynny udział w rozprawie, jednak z uwagi na stan zdrowia nie może stawić się przed tutejszym sądem. Z pozyskanej przez sąd opinii biegłego 2 lekarza z dnia 22 października 2021 r. wynikało natomiast, że oskarżony nie może uczestniczyć w rozprawie przez okres 12 miesięcy. Opinia wydana w dniu 17 listopada 2021 r. wskazywała z kolei, że oskarżony nie może stawić się w sądzie przez okres sześciu miesięcy. W opinii uzupełniającej z dnia 7 lutego 2022 r. biegły stwierdził, że istnieją przeciwskazania do wysiłku fizycznego oskarżonego związanego z dojazdem do Sądu w M., ale możliwy jest czynny udział oskarżonego w rozprawie blisko miejsca zamieszkania, tj. w Sądzie Rejonowym w S.. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek Sądu Rejonowego w M. zasługiwał na uwzględnienie. Przesłanka przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu, w oparciu o art. 37 k.p.k., jaką jest „dobro wymiaru sprawiedliwości”, aktualizuje się również wtedy, gdy przekazanie sprawy innemu sądowi jest konieczne dla zapewnienia prowadzonemu postępowaniu warunków, w których będą mogły być zrealizowane wszystkie jego cele, w tym i ten, który ustawa określa jako rozstrzygnięcie sprawy w rozsądnym terminie (art. 2 § 1 pkt 4 k.p.k.). Jest przy tym niewątpliwe, że długotrwała niemożność procedowania w przedmiocie odpowiedzialności karnej utrudnia osiągnięcie podstawowych celów procesu karnego, czyli stanu sprawiedliwości materialnej i proceduralnej, a nadto niekorzystnie wpływa na prestiż wymiaru sprawiedliwości. Jeśli zatem postępowanie przed sądem właściwym napotyka tego rodzaju przeszkody, a jednocześnie istnieją podstawy do twierdzenia, że przed innym równorzędnym sądem proces mógłby przebiegać sprawnie, skorzystanie z wyjątkowej instytucji przewidzianej w art. 37 k.p.k. musi być uznane za w pełni zasadne. W tym przypadku, co wynika jednoznacznie z akt sprawy, okolicznością utrudniającą sprawne prowadzenie postępowania przed Sądem Rejonowym w M. jest zły stan zdrowia E. P.. Stan ten, choć nie uniemożliwia oskarżonemu brania udziału w postępowaniu jurysdykcyjnym jako takim, to jednak stwarza przeszkodę w uczestniczeniu przez niego w czynnościach procesowych przed Sądem Rejonowym w M.. Oskarżony, z uwagi na stwierdzone schorzenia, ma ograniczone możliwości samodzielnego poruszania się. Ponadto przeciwskazany jest wysiłek fizyczny, jaki wiązałby się z dojazdem do Sądu Rejonowego w M.. Biegły wskazał 3 natomiast, że w obecnym stanie zdrowia E. P. może brać czynny udział w rozprawie sądowej blisko miejsca zamieszkania, tj. w Sądzie Rejonowym w S. (k. 295). Powyższe okoliczności w powiązaniu z faktem, że oskarżony jednoznacznie i kilkukrotnie wyraźnie sygnalizował, że chce wziąć czynny udział w rozprawie (k. 179, 193, 200, 205, 249, 268, 283), sprawiają, że wniosek Sądu Rejonowego w M. jawi się jako w pełni zasadny. Przekazanie sprawy do Sądu Rejonowego w S., czyli miejscowości położonej w odległości około 30 kilometrów od miejsca zamieszkania oskarżonego, jest w tej sytuacji jedynym skutecznym sposobem zapewnienia sprawności postępowania karnego, przy jednoczesnym pełnym poszanowaniu prawa E. P. do udziału w czynnościach procesowych. Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy orzekł jak w części dyspozytywnej postanowienia. [a.s.]

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 190 § 1 KKart. 37 KPKart. 2 § 1 pkt 4 KPK§ 1§ 1 pkt 4

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 13.07.2026. · PDF źródłowy