III KO 48/16
Izba Karna2016-07-14
Skład orzekający: Józef Szewczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sytuacji, gdy osoba objęta zakresem zawiadomienia o przestępstwie jest małżonkiem sędziego orzekającego w sądzie miejscowo właściwym, a sprawa budzi szerokie zainteresowanie mediów, zachodzą podstawy do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. w celu zapewnienia obiektywnego i bezstronnego rozpoznania?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że samo pokrewieństwo lub powinowactwo sędziego z osobą objętą postępowaniem, a także zainteresowanie mediów, nie stanowi wystarczającej podstawy do przekazania sprawy innemu sądowi na podstawie art. 37 k.p.k. Instytucja ta może być stosowana jedynie w przypadku istnienia racjonalnych przesłanek wskazujących na wątpliwości co do zdolności sądu właściwego do obiektywnego i bezstronnego rozpoznania sprawy, a nie w celu zapobiegania potencjalnym wątpliwościom opinii publicznej czy skarżącego.Stan faktyczny
Sąd Okręgowy w Bydgoszczy wystąpił do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu. Uzasadnieniem był fakt, że osoba objęta postępowaniem była małżonkiem sędziego orzekającego w tym sądzie, a sprawa wzbudzała szerokie zainteresowanie mediów lokalnych. Sąd Okręgowy obawiał się, że może to negatywnie wpłynąć na opinię o postępowaniu i wzbudzić wątpliwości co do bezstronności sądu.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił nie uwzględnić wniosku Sądu Okręgowego w Bydgoszczy o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt III KO 48/16 POSTANOWIENIE Dnia 14 lipca 2016 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Józef Szewczyk w sprawie z zażalenia Szpitala Miejskiego im. […] w B. na postanowienie prokuratora Prokuratury Okręgowej w Bydgoszczy z dnia 31 grudnia 2015 r. o umorzeniu śledztwa o czyn z art. 296 § 1 k.k., w sprawie VI Ds. 37/12, po rozpoznaniu na posiedzeniu w dniu 14 lipca 2016 r., wniosku Sądu Okręgowego w Bydgoszczy z dnia 28 czerwca 2016 r. o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. p o s t a n o w i ł wniosku nie uwzględnić. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 28 czerwca 2016 r. Sąd Okręgowy w Bydgoszczy wystąpił do Sądu Najwyższego z inicjatywą przekazania – na podstawie art. 37 k.p.k. – innemu sądowi równorzędnemu sprawy z zażalenia Szpitala im. […] w B. na postanowienie prokuratora Prokuratury Okręgowej w Bydgoszczy z dnia 31 grudnia 2015 r. o umorzeniu śledztwa o czyny z art. 296 § 1 k.k. Uzasadniając wystąpienie, Sąd Okręgowy w Bydgoszczy stwierdził, że orzekanie w sprawie przez sąd właściwy z uwagi na fakt, że osobą objętą zakresem zawiadomienia o przestępstwie jest małżonek sędziego orzekającego w sądzie miejscowo właściwym, jak też szerokie zainteresowanie sprawą mediów lokalnych, mogłoby negatywnie wpływać na opinię o przebiegu postępowania przed Sądem
2 Okręgowym w Bydgoszczy oraz wzbudzić powszechne wątpliwości, co do bezstronności tego Sądu. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Skorzystanie z instytucji określonej w art. 37 k.p.k., możliwe jest tylko w razie zaistnienia okoliczności, dających podstawę do racjonalnego twierdzenia, że w odbiorze powszechnym powstają wątpliwości, co do zdolności sądu właściwego do rozpoznania sprawy w sposób obiektywny i bezstronny (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 13 lipca 1995 r., III KO 34/95, OSNKW 1995, z. 9-10, poz. 68; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 26 lutego 2007 r., IV KO 11/07, LEX nr 568451). Sąd Najwyższy nie może w świetle przedstawionej wyżej wykładni zaaprobować poglądu o konieczności zastosowania tej instytucji w niniejszej sprawie. Stwierdzenie braku warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy w sytuacji, gdy zaskarżone postanowienie o umorzeniu śledztwa wydano w postępowaniu, w którym osobą podejrzewaną jest m.in. małżonek sędziego orzekającego w sądzie miejscowo właściwym, mogłoby bowiem sugerować, że w każdym takim wypadku, pozostali sędziowie pracujący w tej jednostce organizacyjnej sądownictwa, nie są w stanie w sposób obiektywny i bezstronny rozpoznać sprawy. W konsekwencji prowadziłoby to do podważania zaufania do niezależności sądów i niezawisłości sędziów (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 5 grudnia 2012 r., IV KO 88/12, LEX nr 1231606 oraz z dnia 29 stycznia 2013 r., V KO 79/12, LEX nr 1277829). Nie mieści się w pojęciu „dobro wymiaru sprawiedliwości” w rozumieniu art. 37 k.p.k. również powzięta przez Sąd Okręgowy w Bydgoszczy obawa odnośnie pojawienia się w ocenie skarżącego, ale również opinii publicznej, wątpliwości w kwestii braku warunków do rozpoznania niniejszej sprawy w sposób swobodny i obiektywny. Rzeczą sądu jest bowiem takie orzekanie, aby nie powstały wątpliwości co do tego, że wydane orzeczenie jest wolne od jakichkolwiek pozaprocesowych wpływów. Autorytet i powaga wymiaru sprawiedliwości wymaga tym samym, aby sądy nie ulegały presji opinii publicznej, ani nie popadały w zwątpienie co do własnych kompetencji w zakresie przeprowadzenia rzetelnego
3 procesu (por. T. Grzegorczyk, Kodeks postępowania karnego. Komentarz, Warszawa 2014, s. 210-212; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 28 października 2011 r., III KO 72/11, LEX nr 1044040; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 22 listopada 2012 r., V KO 57/12, LEX nr 1228517). Mając powyższe na uwadze, nieuprawnione jest twierdzenie, że sędziowie Sądu Okręgowego w Bydgoszczy nie mogą bezstronnie rozpoznać zażalenia wniesionego przez Szpital im. […] w B. W tych okolicznościach Sąd Najwyższy postanowił, jak na wstępie.
Powiązane orzeczenia
- III KO 105/23 2023-09-28Czy istnieją podstawy do przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. w sytuacji, gdy sąd właściwy miejscowo jest sądem, w którym orzekają sędziowie, którzy są przedmiotem zaw…
- IV KO 107/20 2020-10-22Czy w sytuacji, gdy sędziowie sądu właściwego miejscowo łączą relacje zawodowe i koleżeńskie z prokuratorem, którego decyzje są kwestionowane, a pierwotne zawiadomienia o przestępstwie dotyczyły zdarzeń z udziałem tego p…
- V KO 85/13 2013-12-05Czy istnieją podstawy do przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k., gdy wątpliwości co do bezstronności sądu wynikają z relacji zawodowych i towarzyskich między sędziami?
- IV KO 93/12 2012-12-13Czy istnieją podstawy do przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. w sytuacji, gdy zarzuty dotyczą sędziów sądu miejscowo właściwego, a wątpliwości co do bezstronności wyni…
- V KO 22/13 2013-04-11Czy konieczność oceny zeznań świadka, który jest mężem sędziego sądu wyższej instancji, stanowi podstawę do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. ze względu na dobro wymiaru sprawiedl…
Powołane przepisy
art. 296 § 1 KKart. 37 KPK§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026. · PDF źródłowy