IV KO 107/20
Izba Karna2020-10-22
Skład orzekający: Tomasz Artymiuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sytuacji, gdy sędziowie sądu właściwego miejscowo łączą relacje zawodowe i koleżeńskie z prokuratorem, którego decyzje są kwestionowane, a pierwotne zawiadomienia o przestępstwie dotyczyły zdarzeń z udziałem tego prokuratora, zachodzi podstawa do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. w celu uniknięcia wątpliwości co do obiektywizmu?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał wniosek sądu rejonowego o przekazanie sprawy za zasadny. Stwierdzono, że nawet jeśli instytucja przekazania sprawy jest wyjątkowa, a przedmiotem rozpoznania jest zażalenie na decyzję organu niesądowego, to istniejące relacje zawodowe i koleżeńskie między sędziami sądu właściwego miejscowo a prokuratorem, którego decyzje są kwestionowane, a także fakt, że pierwotne zawiadomienia dotyczyły zdarzeń z udziałem tego prokuratora, mogą wzbudzić wątpliwości co do obiektywizmu sędziego orzekającego w tej sprawie. W celu uniknięcia takich wątpliwości, dla dobra wymiaru sprawiedliwości, przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu jest pożądane i konieczne.Stan faktyczny
Sąd Rejonowy w O. wystąpił do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu. Powodem była potrzeba rozpoznania zażalenia na postanowienie prokuratora o odmowie wszczęcia śledztwa w sprawie przekroczenia uprawnień przez prokuratora Prokuratury Rejonowej w O. i innych funkcjonariuszy. Sąd Rejonowy uzasadnił wniosek tym, że wszyscy sędziowie tego sądu łączą relacje zawodowe i koleżeńskie z prokuratorem, którego decyzje są kwestionowane, co mogłoby wzbudzić wątpliwości co do obiektywizmu.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy przekazał sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w P.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt IV KO 107/20 POSTANOWIENIE Dnia 22 października 2020 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Tomasz Artymiuk w sprawie z zażalenia R. K. na postanowienie prokuratora Prokuratury Rejonowej w M. z dnia 26 maja 2020 r., sygn. akt PR Ds. (…), o odmowie wszczęcia śledztwa, po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 22 października 2020 r., wniosku Sądu Rejonowego w O. z dnia 18 września 2020 r., sygn. akt II Kp (…) o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu, na podstawie art. 37 k.p.k. p o s t a n o w i ł: przekazać sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w P.. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 18 września 2020 r. Sąd Rejonowy w O. wystąpił do Sądu Najwyższego z inicjatywą przekazania w trybie art. 37 k.p.k. do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu zażalenia R. K. na postanowienie prokuratora Prokuratury Rejonowej w M. z dnia 26 maja 2020 r., sygn. akt PR Ds. (…), o odmowie wszczęcia śledztwa w sprawie przekroczenia uprawnień przez prokuratora Prokuratury Rejonowej w O. i innych funkcjonariuszy publicznych tj. o przestępstwo z art. 231 § 1 k.k. W uzasadnieniu postanowienia Sąd podniósł, że z uwagi na to, iż zaskarżone postanowienie dotyczy bezpośrednio prokuratora miejscowej Prokuratury Rejonowej, z którym (wg. załączonych oświadczeń) wszystkich sędziów Sądu Rejonowego w O. łączą relacje zawodowe i koleżeńskie pozostawienie sprawy we
2 właściwości tego Sądu mogłoby wzbudzić wątpliwości co do obiektywizmu ewentualnego sędziego wyznaczonego do rozpoznania niniejszej sprawy. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek Sądu Rejonowego w O. jest zasadny i zasługuje na uwzględnienie. Wprawdzie instytucja uregulowana w art. 37 k.p.k. ma charakter wyjątkowy, a specyfika rozpoznawania przez sądy zażaleń na decyzje procesowe organów postępowania przygotowawczego w trybie art. 329 § 1 k.p.k. nie daje bezpośrednich podstaw do wnioskowania o zagrożeniu bezstronności sądu właściwego miejscowo skoro przedmiotem rozpozna jest środek odwoławczy wniesiony od orzeczenia organu niesądowego, nierozstrzygającego przy tym o odpowiedzialności karnej osoby objętej zawiadomieniem o popełnieniu przestępstwa, jednak charakter zaszłości stwierdzonych w postępowaniu objętym niniejszą inicjatywą bezspornie pozwala na stwierdzenia, że pozostawienie sprawy w sądzie powołanym ustawowo do jej rozpoznania mogłoby realnie wzbudzić wątpliwości co do obiektywizmu sędziego wyznaczonego w niej do orzekania. Powyższe wynika nie tylko z wniosków złożonych w toku tego postępowania w trybie art. 42 § 1 k.p.k. przez wszystkich sędziów Sądu Okręgowego w O. (związane z tym przedmiotem wystąpienie w oparciu o przepis art. 42 § 4 k.p.k. nie zostało przez Sąd Okręgowy w K. – postanowienie z dnia 24 sierpnia 2019 r., sygn. akt VI Ko (…) [k. 23-25] – z przyczyn czysto formalnych uwzględnione), w związku z ich relacjami zawodowymi oraz koleżeńskimi z prokuratorem K. D. którego decyzje procesowe są kontestowane przez R. K., lecz również i z tego oczywistego faktu, że pierwotnym impulsem do składania przez wyżej wymienionego kolejnych zawiadomień o popełnieniu przestępstw były zdarzenia mające miejsce z jego udziałem na terenie Sądu właściwego miejscowo w dniu 6 lutego 2017 r. w sprawie II K (…) W tym stanie rzeczy, nawet przeprowadzenie obecnego postępowania z pełnym poszanowaniem obowiązujących norm prawnych oraz w sposób obiektywny i bezstronny, nie wykluczy po stronie chociażby postronnego obserwatora wątpliwości, czy wobec tego rodzaju konfiguracji procesowej całe to postępowania zostało przeprowadzone rzetelnie, w oparciu o obowiązujące przepisy i w sposób wolny od jakichkolwiek pozaprocesowych wpływów.
3 Dla uniknięcia tego rodzaju, bez wątpienia nieuzasadnionych, lecz jednak realnych sugestii, przekazanie sprawy – z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości – do innego sądu równorzędnego w oparciu o przepis art. 37 k.p.k. jest jak najbardziej pożądane, a nawet konieczne. Z tych powodów zażalenie R. K. przekazano do rozpoznania do sądu położonego w relatywnie bliskiej odległości od sądu właściwego miejscowo, a jest nim Sąd Rejonowy w P..
Powiązane orzeczenia
- II KO 50/22 2022-06-30Czy wniosek o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, oparty na zarzucie braku obiektywizmu i bezstronności sądu miejscowo właściwego z uwagi na relacje koleżeńskie i służbowe między sędziami, powi…
- V KO 42/17 2017-07-19Czy w sytuacji, gdy wniosek o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu opiera się na podejrzeniach o brak obiektywizmu wynikających z powiązań służbowych sędziów sądu właściwego, a przedmiotem rozpoznania jest kwes…
- II KO 51/19 2019-07-31Czy względy na dobro wymiaru sprawiedliwości przemawiają za przekazaniem sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, gdy sąd właściwy miejscowo wskazuje na współpracę z prokuraturą oraz relacje zawodowe i towarzys…
- V KO 100/21 2022-01-12Czy istnieją podstawy do przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości, gdy strona podnosi zarzuty dotyczące braku obiektywizmu sędziów miejscowego sądu w związ…
- IV KO 62/18 2018-09-26Czy w sytuacji, gdy sprawa dotyczy zawiadomienia o przestępstwach popełnionych przez sędziów orzekających w danym sądzie i sądzie wyższej instancji, a sędziów tych łączą relacje zawodowe i koleżeńskie, dobro wymiaru spra…
Powołane przepisy
art. 37 KPKart. 231 § 1 KKart. 329 § 1 KPKart. 42 § 1 KPKart. 42 § 4 KPK§ 1§ 4
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026. · PDF źródłowy