III KO 53/20

Izba Karna2020-07-22

Skład orzekający: Waldemar Płóciennik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek sądu rejonowego o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości, uzasadniony tym, że przedmiotem zażalenia jest postanowienie odmawiające wszczęcia śledztwa w sprawie czynu popełnionego przez sędziego tego sądu, powinien zostać uwzględniony?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że sam fakt rozpoznawania przez sąd rejonowy zażalenia na postanowienie o odmowie wszczęcia śledztwa w sprawie czynu popełnionego przez sędziego tego sądu nie stwarza przekonujących przesłanek do wątpliwości co do obiektywizmu i bezstronności wszystkich sędziów tego sądu. Instytucja przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu ma charakter wyjątkowy i może być stosowana tylko wtedy, gdy realnie występują okoliczności mogące budzić uzasadnione wątpliwości co do obiektywnego rozpoznania sprawy.
Stan faktyczny
Sąd Rejonowy w G. wystąpił do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu. Uzasadnieniem wniosku była okoliczność, że przedmiotem zażalenia jest postanowienie o odmowie wszczęcia śledztwa w sprawie czynu z art. 231 § 1 k.k., który miał zostać popełniony przez sędziego tego sądu. Sąd Rejonowy wskazał, że taka sytuacja może budzić uzasadnione wątpliwości co do bezstronności sądu.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił nie uwzględnić wniosku Sądu Rejonowego w G. o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt III KO 53/20 POSTANOWIENIE Dnia 22 lipca 2020 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Waldemar Płóciennik w sprawie zażalenia D. W. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 22 lipca 2020 r., wniosku Sądu Rejonowego w G. , o przekazanie sprawy o sygn. akt X Kp (…) do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, na podstawie art. 37 k.p.k. p o s t a n o w i ł: wniosku nie uwzględnić. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 4 maja 2020 r. w sprawie X Kp (…), Sąd Rejonowy w G. wystąpił do Sądu Najwyższego o rozważenie możliwości przekazanie sprawy zawisłej przez wskazanym Sądem, na skutek zażalenia złożonego przez D. W. na postanowienie prokuratora Prokuratury Rejonowej w G. o odmowie wszczęcia śledztwa w sprawie PR Ds.(…), do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości. W uzasadnieniu Sąd zwrócił uwagę, że osobą, która w ocenie skarżącego D. W. miała dopuścić się popełnienia przestępstwa na jego szkodę, tj. czynu z art. 231 § 1 k.k., jest sędzia Sądu Rejonowego w G. , co stwarza sytuację, w której rozpatrzenie zażalenia skarżącego przez Sąd Rejonowy w G. wywołać może, „tak po stronie opinii publicznej, jak i samego pokrzywdzonego, uzasadnione wątpliwości co do bezstronności w rozumieniu tej sprawy – jakkolwiek byłyby one chybione. W szczególności mogłoby to skutkować kierowaniem przez opinię publiczną zarzutów 2 związanych z tzw. >>solidaryzowaniem się<< sędziów z tego samego Sądu” (k.2 postanowienia). Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek Sądu Rejonowego w G. nie zasługuje na uwzględnienie. Należy pamiętać, że przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu w trybie art. 37 k.p.k. ma charakter wyjątkowy. Sąd Najwyższy niejednokrotnie zwracał uwagę, iż zastosowanie tej instytucji może nastąpić tylko wtedy, gdy realnie występują okoliczności, które mogą stwarzać uzasadnione przekonanie o braku warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy w danym sądzie. Wyjątkowy charakter tego przepisu nakazuje jego stosowanie w rygorystyczny sposób. Zbyt szerokie jego stosowanie mogłoby bowiem doprowadzić w konsekwencji do osłabienia zaufania do niezależności sądu i jego zdolności obiektywnego orzekania. Przedstawione przez Sąd wnioskujący okoliczności, zdaniem Sądu Najwyższego, nie stwarzają uzasadnionego przekonania o braku warunków do rozpoznania omawianej sprawy przez Sąd właściwy miejscowo. Sam fakt, że zażalenie na postanowienie odmawiające wszczęcia śledztwa o czyn z art. 231 § 1 k.k., który miał zostać popełniony przez sędziego Sądu Rejonowego w G. , miałoby zostać rozpoznane przed tym Sądem nie stwarza przekonujących przesłanek świadczących o tym, że okoliczność ta mogłaby wpłynąć na obiektywizm i bezstronność wszystkich sędziów tego Sądu. Jeśli istnieją zaś indywidualne okoliczności, które mogłyby wpłynąć na obiektywizm i bezstronność imiennie wskazanych sędziów, to kwestie te winny być rozwiązane w trybie art. 42 § 1 k.p.k. (zarzut braku obiektywizmu może być podstawą wyłączenia określonego sędziego od orzekania w konkretnej sprawie, nie zaś wyłączenia „całego” sądu). W aktualnym stanie sprawy brak podstaw, aby podawać w wątpliwość obiektywizm sędziów orzekających w Sądzie Rejonowym w G. . Właściwie pojmowane „dobro wymiaru sprawiedliwości” przemawia zaś za tym, aby orzekający w sprawie Sąd zachował dystans i wykazał, do czego przecież jest zobligowany, że nie może być jakichkolwiek pozaprocesowych wpływów na właściwy i obiektywny tryb orzekania. Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy orzekł, jak na wstępie. 3

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 37 KPKart. 231 § 1 KKart. 42 § 1 KPK§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026. · PDF źródłowy