III KO 53/20
Izba Karna2020-07-22
Skład orzekający: Waldemar Płóciennik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek sądu rejonowego o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości, uzasadniony tym, że przedmiotem zażalenia jest postanowienie odmawiające wszczęcia śledztwa w sprawie czynu popełnionego przez sędziego tego sądu, powinien zostać uwzględniony?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że sam fakt rozpoznawania przez sąd rejonowy zażalenia na postanowienie o odmowie wszczęcia śledztwa w sprawie czynu popełnionego przez sędziego tego sądu nie stwarza przekonujących przesłanek do wątpliwości co do obiektywizmu i bezstronności wszystkich sędziów tego sądu. Instytucja przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu ma charakter wyjątkowy i może być stosowana tylko wtedy, gdy realnie występują okoliczności mogące budzić uzasadnione wątpliwości co do obiektywnego rozpoznania sprawy.Stan faktyczny
Sąd Rejonowy w G. wystąpił do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu. Uzasadnieniem wniosku była okoliczność, że przedmiotem zażalenia jest postanowienie o odmowie wszczęcia śledztwa w sprawie czynu z art. 231 § 1 k.k., który miał zostać popełniony przez sędziego tego sądu. Sąd Rejonowy wskazał, że taka sytuacja może budzić uzasadnione wątpliwości co do bezstronności sądu.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił nie uwzględnić wniosku Sądu Rejonowego w G. o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt III KO 53/20 POSTANOWIENIE Dnia 22 lipca 2020 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Waldemar Płóciennik w sprawie zażalenia D. W. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 22 lipca 2020 r., wniosku Sądu Rejonowego w G. , o przekazanie sprawy o sygn. akt X Kp (…) do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, na podstawie art. 37 k.p.k. p o s t a n o w i ł: wniosku nie uwzględnić. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 4 maja 2020 r. w sprawie X Kp (…), Sąd Rejonowy w G. wystąpił do Sądu Najwyższego o rozważenie możliwości przekazanie sprawy zawisłej przez wskazanym Sądem, na skutek zażalenia złożonego przez D. W. na postanowienie prokuratora Prokuratury Rejonowej w G. o odmowie wszczęcia śledztwa w sprawie PR Ds.(…), do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości. W uzasadnieniu Sąd zwrócił uwagę, że osobą, która w ocenie skarżącego D. W. miała dopuścić się popełnienia przestępstwa na jego szkodę, tj. czynu z art. 231 § 1 k.k., jest sędzia Sądu Rejonowego w G. , co stwarza sytuację, w której rozpatrzenie zażalenia skarżącego przez Sąd Rejonowy w G. wywołać może, „tak po stronie opinii publicznej, jak i samego pokrzywdzonego, uzasadnione wątpliwości co do bezstronności w rozumieniu tej sprawy – jakkolwiek byłyby one chybione. W szczególności mogłoby to skutkować kierowaniem przez opinię publiczną zarzutów
2 związanych z tzw. >>solidaryzowaniem się<< sędziów z tego samego Sądu” (k.2 postanowienia). Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek Sądu Rejonowego w G. nie zasługuje na uwzględnienie. Należy pamiętać, że przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu w trybie art. 37 k.p.k. ma charakter wyjątkowy. Sąd Najwyższy niejednokrotnie zwracał uwagę, iż zastosowanie tej instytucji może nastąpić tylko wtedy, gdy realnie występują okoliczności, które mogą stwarzać uzasadnione przekonanie o braku warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy w danym sądzie. Wyjątkowy charakter tego przepisu nakazuje jego stosowanie w rygorystyczny sposób. Zbyt szerokie jego stosowanie mogłoby bowiem doprowadzić w konsekwencji do osłabienia zaufania do niezależności sądu i jego zdolności obiektywnego orzekania. Przedstawione przez Sąd wnioskujący okoliczności, zdaniem Sądu Najwyższego, nie stwarzają uzasadnionego przekonania o braku warunków do rozpoznania omawianej sprawy przez Sąd właściwy miejscowo. Sam fakt, że zażalenie na postanowienie odmawiające wszczęcia śledztwa o czyn z art. 231 § 1 k.k., który miał zostać popełniony przez sędziego Sądu Rejonowego w G. , miałoby zostać rozpoznane przed tym Sądem nie stwarza przekonujących przesłanek świadczących o tym, że okoliczność ta mogłaby wpłynąć na obiektywizm i bezstronność wszystkich sędziów tego Sądu. Jeśli istnieją zaś indywidualne okoliczności, które mogłyby wpłynąć na obiektywizm i bezstronność imiennie wskazanych sędziów, to kwestie te winny być rozwiązane w trybie art. 42 § 1 k.p.k. (zarzut braku obiektywizmu może być podstawą wyłączenia określonego sędziego od orzekania w konkretnej sprawie, nie zaś wyłączenia „całego” sądu). W aktualnym stanie sprawy brak podstaw, aby podawać w wątpliwość obiektywizm sędziów orzekających w Sądzie Rejonowym w G. . Właściwie pojmowane „dobro wymiaru sprawiedliwości” przemawia zaś za tym, aby orzekający w sprawie Sąd zachował dystans i wykazał, do czego przecież jest zobligowany, że nie może być jakichkolwiek pozaprocesowych wpływów na właściwy i obiektywny tryb orzekania. Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy orzekł, jak na wstępie.
3
Powiązane orzeczenia
- II KO 85/22 2022-09-07Czy wniosek sądu rejonowego o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu, uzasadniony zażaleniem na postanowienie o odmowie wszczęcia śledztwa w sprawie dotyczącej sędziego, powinien zostać uwzględniony?
- II KO 46/17 2017-10-19Czy w sytuacji, gdy przedmiotem zażalenia jest odmowa wszczęcia śledztwa w sprawie przekroczenia uprawnień przez sędziego sądu miejscowo właściwego, zachodzi podstawa do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu ze…
- II KO 74/20 2020-12-02Czy wniosek sądu rejonowego o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu, w trybie art. 37 k.p.k., dotyczącej zażalenia na postanowienie o odmowie wszczęcia śledztwa w sprawie niedopełnienia obowiązków przez sędziów…
- IV KO 72/18 2018-10-16Czy wniosek sądu o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości, jest uzasadniony, gdy sprawa dotyczy zażalenia na odmowę wszczęcia śledztwa przeciwko sędziom…
- V KO 4/21 2021-01-29Czy w sytuacji, gdy przedmiotem zażalenia na postanowienie o odmowie wszczęcia śledztwa są zarzuty popełnienia przestępstwa przez sędziego sądu rejonowego i prokuratora prokuratury rejonowej, a sprawę tę ma rozpoznać sąd…
Powołane przepisy
art. 37 KPKart. 231 § 1 KKart. 42 § 1 KPK§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026. · PDF źródłowy