III KO 65/22
Izba Karna2022-06-23
Skład orzekający: Dariusz Kala
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sędzia Sądu Najwyższego, powołany na urząd w oparciu o uchwałę Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej na podstawie przepisów kwestionowanych przez skarżącego, powinien zostać wyłączony od udziału w sprawie, w której podniesiono zarzut nienależytego obsadzenia sądu drugiej instancji z uwagi na wadliwość procesu powołania sędziego?Ratio decidendi
Sędzia Sądu Najwyższego podlega wyłączeniu od udziału w sprawie, jeżeli istnieją okoliczności mogące wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności. W sytuacji, gdy sędzia został powołany na urząd w oparciu o uchwałę Krajowej Rady Sądownictwa, której tryb ukształtowania jest kwestionowany w kasacji, jego udział w rozpoznaniu zarzutów dotyczących wadliwości procesu powołania sędziego stanowiłby naruszenie zasady nemo iudex in causa sua i mógłby prowadzić do przekonania o braku bezstronności sądu.Stan faktyczny
Obrońca oskarżonych wniósł kasację od wyroku sądu drugiej instancji, podnosząc zarzut nienależytego obsadzenia sądu z uwagi na wadliwość procesu powołania jednego z sędziów. Sędzia Sądu Najwyższego, który miał rozpoznawać tę kasację, złożył wniosek o wyłączenie go od udziału w sprawie. Uzasadnił to faktem, że sam został powołany na urząd w oparciu o uchwałę Krajowej Rady Sądownictwa, której tryb powołania był kwestionowany w kasacji.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił wyłączyć sędziego Sądu Najwyższego Pawła Kołodziejskiego od udziału w sprawie.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt III KO 65/22 POSTANOWIENIE Dnia 23 czerwca 2022 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Dariusz Kala w sprawie A. P. i in. oskarżonych o czyn z art. 158 § 1 k.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 23 czerwca 2022 r. na posiedzeniu żądania sędziego o wyłączenie go od udziału w sprawie na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. w zw. z art. 42 § 1 k.p.k. postanowił: wyłączyć sędziego Sądu Najwyższego Pawła Kołodziejskiego od udziału w sprawie A. P. i in. oskarżonych o czyn z 158 § 1 k.k. i in. (III KK 187/22) UZASADNIENIE Obrońca oskarżonych A. P., P. B. , J. i M. K. wywiódł kasację od wyroku Sądu Okręgowego w S. z dnia 23 września 2021 r., IV Ka (…), w której podniósł zarzut zaistnienia w przedmiotowej sprawie uchybienia stanowiącego bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. w postaci nienależytego obsadzenia sądu drugiej instancji, rozpoznającego apelację obrońcy oskarżonych, prowadzącego rozprawę apelacyjną i wydającego wyrok, w składzie którego orzekał Sędzia Sądu Okręgowego P. L., powołany do pełnienia urzędu na podstawie postanowienia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 22 grudnia 2020 r. nr 1130.61.2020 (M. P. z 2021 r., poz. 50), na wniosek wyrażony uchwałą z dnia 11 marca 2020 r. nr (…) Krajowej Rady Sądownictwa, ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o
2 Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r., poz. 3 ze zm.), które to uchybienie nastąpiło w wyniku wadliwości procesu powołania sędziego i prowadzi w konkretnych okolicznościach niniejszej sprawy do naruszenia standardu niezawisłości i bezstronności w rozumieniu art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, art. 6 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, art. 47 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej oraz art. 19 ust. 1 Traktatu o Unii Europejskiej. Postępowanie kasacyjne zainicjowane przedmiotowym środkiem zaskarżenia toczy się przed Sądem Najwyższym pod sygnaturą III KK 187/22. Sędzia Sądu Najwyższego Paweł Kołodziejski, mający rozpoznawać ww. kasację, złożył wniosek o wyłączenie go od udziału w sprawie. Wskazał, że treść podniesionych zarzutów kasacyjnych uzasadnia wyłączenie go od rozpoznania przedmiotowej sprawy na podstawie art. 41 § 1 k.k. z uwagi na fakt, że na urząd sędziego Sądu Najwyższego został powołany postanowieniem Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 7 marca 2022 r., w oparciu o uchwałę Krajowej Rady Sądownictwa w składzie ukształtowanym na podstawie przepisów kwestionowanych przez skarżącego. W tej sytuacji jego udział w rozpoznaniu zarzutów podniesionych w kasacji stanowiłby rażące naruszenie zasady nemo iudex in causa sua, co w konsekwencji mogłoby wywołać u stron, jak i w odbiorze społecznym, przekonanie o braku bezstronności sądu i rzetelności procesu. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Złożone przez sędziego Sądu Najwyższego Pawła Kołodziejskiego żądanie wyłączenia od udziału w sprawie jest zasadne. Przepis art. 41 § 1 k.p.k. stanowi wszak, iż sędzia ulega wyłączeniu, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Przywołane wyżej okoliczności faktyczne jednoznacznie wskazują, że w przedmiotowej sprawie zaktualizowała się ww. podstawa wyłączenia sędziego (por. też postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 21 kwietnia 2022 r., sygn. akt II KO 15/22). Z tego powodu orzeczono jak na wstępie.
3
Powiązane orzeczenia
- IV KO 80/22 2022-07-28Czy sędzia Sądu Najwyższego, powołany na urząd na podstawie uchwały Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej przepisami ustawy zmienionej w sposób kwestionowany przez skarżącego, powinien zostać wyłączony od udziału w sp…
- II KK 333/22 2022-10-20Czy sędzia Sądu Najwyższego, powołany na urząd na podstawie rekomendacji Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownic…
- III KK 418/25 2026-02-11Czy sędzia Sądu Najwyższego, którego sposób powołania na stanowisko budzi wątpliwości prawne związane z wadliwością uchwały Krajowej Rady Sądownictwa, powinien zostać wyłączony od udziału w rozpoznaniu sprawy, w której p…
- III KO 66/22 2022-06-30Czy sędzia Sądu Najwyższego, powołany na urząd na podstawie rekomendacji Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej zgodnie z ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r., powinien zostać wyłączony od udziału w sprawie, w której kasacj…
- III KK 187/22 2022-10-12Czy sędzia Sądu Najwyższego powinien zostać wyłączony od udziału w sprawie kasacyjnej, jeśli jego sytuacja prawna jest analogiczna do sytuacji sędziego sądu drugiej instancji, którego sposób powołania budzi wątpliwości c…
Powołane przepisy
art. 158 § 1 KKart. 41 § 1 KPKart. 42 § 1 KPKart. 439 § 1 pkt 2 KPKart. 45 ust. 1art. 6 ust. 1art. 47art. 19 ust. 1art. 41 § 1 KK§ 1§ 1 pkt 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026. · PDF źródłowy