III KO 78/20
Izba Karna2020-09-04
Skład orzekający: Barbara Skoczkowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sytuacji, gdy sprawa dotyczy sędziów orzekających w tym samym sądzie, istnieją szczególne okoliczności uzasadniające przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k.?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że sama okoliczność, iż sprawa dotyczy sędziów orzekających w tym samym sądzie, nie jest wystarczająca do przekazania sprawy innemu sądowi na podstawie art. 37 k.p.k. Ciężar wykazania realności występowania szczególnych okoliczności uzasadniających odstąpienie od właściwości miejscowej spoczywa na sądzie wnioskującym. Sąd Najwyższy podkreślił, że w takich sytuacjach sędziowie powinni swoją postawą dowodzić, że wolni są od pozaprocesowych wpływów, a w razie bliskiej znajomości zastosowanie powinien znaleźć art. 41 k.p.k.Stan faktyczny
Sąd Rejonowy w G. wystąpił do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, argumentując, że sprawa dotyczy dwóch sędziów orzekających w tym sądzie. Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek dotyczący zażalenia na postanowienie prokuratora o odmowie wszczęcia dochodzenia w sprawie publicznego rozpowszechniania informacji z protokołu przesłuchania świadka, które dotyczyło tych sędziów.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił nie uwzględnić wniosku o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt III KO 78/20 POSTANOWIENIE Dnia 4 września 2020 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Barbara Skoczkowska po rozpoznaniu w Izbie Karnej, na posiedzeniu bez udziału stron, w dniu 4 września 2020 r. w sprawie zażalenia M. U. i A. W. na postanowienie prokuratora Prokuratury Rejonowej w E. z dnia 29 kwietnia 2020 r., sygn. akt PR Ds. (…) wniosku Sądu Rejonowego w G. o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. postanowił: nie uwzględnić wniosku. UZASADNIENIE Sąd Rejonowy w G. postanowieniem z dnia 27 lipca 2020 r., wystąpił do Sądu Najwyższego z inicjatywą przekazania sprawy o sygn. akt X Kp […], do rozpoznania innemu równorzędnemu sądowi z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości. W złożonym wniosku powołano się na fakt, iż przedmiotowe postępowanie dotyczy A. W. , który jest sędzią Sądu Okręgowego w G. oraz M. U. , sędzi Sądu Rejonowego w G. . Ta okoliczność, zdaniem wnioskującego Sądu, uzasadnia wystąpienie z przedmiotowym wnioskiem. Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
2 Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Argumenty podniesione przez Sąd Rejonowy we wniosku nie przekonują bowiem, aby w sądzie tym brak było warunków do rozpoznania sprawy w sposób w pełni obiektywny. Nie zachodzą więc wymagane przez art. 37 k.p.k., szczególne okoliczności uzasadniające odstąpienie od właściwości miejscowej ustalonej na podstawie obowiązujących przepisów. Oczywistym jest, że zarówno zachwianie swobody orzekania jak i obawa o rozpoznanie sprawy w sposób obiektywny są czynnikami uzasadniającymi skorzystanie z instytucji art. 37 k.p.k., tym niemniej ciężar wykazania realności ich występowania zawsze spoczywa na wnioskującym sądzie. Sąd Rejonowy w G. nie sprostał temu zadaniu. Zauważyć należy, iż postanowieniem z dnia 29 kwietnia 2020 r., sygn. akt PR Ds. (…), prokurator Prokuratury Rejonowej w E. , na podstawie art. 17 § 1 pkt 2 k.p.k., odmówił wszczęcia dochodzenia w sprawie publicznego rozpowszechniania i ujawniania informacji z protokołu przesłuchania świadka A. S. z toczącego się postępowania przygotowawczego przed Prokuraturą Rejonową w G. pod sygn. akt PR Ds. (…) na szkodę A. W. i M. U., tj. o czyny z art. 241 § 1 k.k. i z art. 266 § 1 k.k., z uwagi na brak znamion czynu zabronionego. Na to postanowienie zażalenie złożyli A. W. i M. U.. Zauważyć należy, że sędzia A. W. orzeka obecnie w Sądzie Okręgowym w G. w XIV Wydziale Karnym, natomiast M. U. jest wprawdzie sędzią Sądu Rejonowego w G. , jednakże orzeka w II Wydziale Karnym, a więc w innym wydziale niż ten, w którym winno zostać rozpoznane zażalenie. Z powyższego wynika, że w przedmiotowej sprawie postępowanie nie było prowadzone wobec określonej osoby czy osób i oznacza to, że postępowanie zażaleniowe będzie dotyczyć jedynie weryfikacji podstaw i zasadności wydania zaskarżonej decyzji. Fakt ten nie oznacza automatycznie, że zaistniały przesłanki, o których mowa w art. 37 k.p.k. W tego typu
3 sytuacjach sędziowie swoją postawą winni dowodzić, że wolni są od jakichkolwiek pozaprocesowych wpływów, a poprzez sprawne i wnikliwe rozpoznanie zażalenia budować autorytet wymiaru sprawiedliwości. W razie natomiast, gdyby sędziów łączyła bliska znajomość na gruncie towarzyskim, w pierwszej kolejności zastosowanie winien znaleźć przepis art. 41 k.p.k. Jak dotąd z wnioskiem o wyłączenie od rozpoznania tej sprawy, zgodnie z art. 41 k.p.k., złożyło tylko dwóch sędziów z Wydziału X. W tej sytuacji inicjatywa Sądu Rejonowego jawi się jako przedwczesna, a przez to i niezasadna. Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł, jak na wstępie.
Powiązane orzeczenia
- II KO 75/21 2021-09-27Czy w sytuacji, gdy sprawa dotyczy zachowań sędziów sądu, który ma ją rozpoznać, zachodzi podstawa do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k.?
- II KO 63/12 2012-12-12Czy w sytuacji, gdy postanowienie prokuratorskie dotyczy zarzutu niedopełnienia obowiązków przez sędziego danego sądu, istnieją podstawy do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k.?
- IV KO 132/21 2021-10-15Czy istnieją podstawy do przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k., jeżeli sprawa dotyczy sędziego orzekającego w tym samym sądzie?
- IV KO 82/12 2012-11-21Czy wniosek o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. jest uzasadniony, gdy zarzuty dotyczą sędziów sądu właściwego miejscowo, ale nie ma dowodów na uzależnienie sądu od…
- IV KO 55/21 2021-06-10Czy wniosek sądu o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. jest uzasadniony, jeśli zarzuty dotyczą powiązań zawodowych sędziów, które w innych sprawach prowadziły do wyłączania się sędz…
Powołane przepisy
art. 37 KPKart. 17 § 1 pkt 2 KPKart. 241 § 1 KKart. 266 § 1 KKart. 41 KPK§ 1 pkt 2§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 14.07.2026. · PDF źródłowy