III KO 84/22
Izba Karna2022-09-13
Skład orzekający: Marek Siwek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sędzia Sądu Najwyższego, powołany na urząd na podstawie rekomendacji Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r., powinien zostać wyłączony od udziału w sprawie, w której rozpoznawana jest kasacja zarzucająca nienależytą obsadę sądu drugiej instancji z powodu wadliwości procesu nominacyjnego przed tą samą Radą?Ratio decidendi
Sędzia Sądu Najwyższego ulega wyłączeniu od udziału w sprawie, jeżeli istnieje okoliczność, która mogłaby wywołać wątpliwość co do jego bezstronności. Dotyczy to sytuacji, gdy zarzut nienależytej obsady sądu, wynikający z wadliwości postępowania nominacyjnego przed Krajową Radą Sądownictwa ukształtowaną na podstawie ustawy z 2017 r., ma rozpoznać sędzia Sądu Najwyższego powołany na urząd w procedurze nominacyjnej ukształtowanej tą samą ustawą. Istotne jest nie tylko obiektywne rzetelne rozpoznanie sprawy, ale także unikanie wątpliwości w odbiorze zewnętrznym.Stan faktyczny
Obrońca skazanych złożył kasację od wyroku sądu drugiej instancji, zarzucając nienależytą obsadę sądu z powodu wadliwości procesu powołania jednego z sędziów. Kasacja została zarejestrowana pod sygn. akt III KK 187/22. Sędzia Sądu Najwyższego Marek Motuk, który został przydzielony do rozpoznania tej kasacji, wystąpił z żądaniem wyłączenia go od udziału w sprawie. Sędzia Motuk został powołany na urząd sędziego Sądu Najwyższego na podstawie rekomendacji Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r., co według niego mogło budzić wątpliwości co do jego bezstronności w rozpoznawaniu zarzutu dotyczącego wadliwości podobnego procesu nominacyjnego.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy wyłączył sędziego Sądu Najwyższego Marka Motuka od udziału w sprawie o sygn. akt III KK 187/22.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt III KO 84/22 POSTANOWIENIE Dnia 13 września 2022 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Marek Siwek w sprawie A. P., J. K., M. K. i P. B. skazanych z art. 158 § 1 k.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 13 września 2022 r. żądania sędziego o wyłączenie od udziału w sprawie w związku z kasacją obrońcy skazanych od wyroku Sądu Okręgowego w Szczecinie z dnia 23 września 2021 r., sygn. akt IV Ka 1119/21 zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego w Starogardzie z dnia 11 marca 2021 r., sygn. akt II K 912/18 na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. w zw. z art. art. 42 § 1 i 4 k.p.k. p o s t a n o w i ł wyłączyć sędziego Sądu Najwyższego Marka Motuka od udziału w sprawie o sygn. akt III KK 187/22. UZASADNIENIE Przed Sądem Najwyższym zawisła sprawa z kasacją obrońcy skazanych A. P., P. B., J. i M. K., złożoną od prawomocnego, powołanego wyżej wyroku Sądu Okręgowego w Szczecinie. Obrońca w tym nadzwyczajnym środku zaskarżenia wskazał na wystąpienie w sprawie jednej z bezwzględnych przyczyn odwoławczych, określonej w art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., która miała wynikać z nienależytego obsadzenia Sądu II instancji, rozpoznającego apelację obrońcy wymienionych skazanych, w składzie którego orzekał sędzia Sądu Okręgowego P. L., powołany
2 do pełnienia urzędu na podstawie postanowienia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 22 grudnia 2020 r. nr 1130.61.2020 (M. P. z 2021 r., poz. 50), na wniosek wyrażony uchwałą z dnia 11 marca 2020 r. nr […] Krajowej Rady Sądownictwa, ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r., poz. 3 ze zm.). Uchybienie to nastąpiło w wyniku wadliwości procesu powołania sędziego i zdaniem skarżącego prowadzi w konkretnych okolicznościach niniejszej sprawy do naruszenia standardu niezawisłości i bezstronności w rozumieniu art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, art. 6 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, art. 47 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej oraz art. 19 ust. 1 Traktatu o Unii Europejskiej. Kasacja obrońcy skazanych, została przed Sądem Najwyższym zarejestrowana pod sygn. akt III KK 187/22 i przydzielona, po uprzednim wyłączeniu na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. w zw. z art. 42 § 1 k.p.k., pierwotnie wybranego do jej rozpoznania sędziego Sądu Najwyższego Pawła Kołodziejskiego (postanowienie SN z 23 czerwca 2022 r., sygn. akt III KO 65/22), sędziemu Sądu Najwyższego Markowi Motukowi. Sędzia ten w dniu 7 lipca 2022 r. wystąpił z żądaniem wyłączenia go od udziału w powyższej sprawie, w trybie art. 41 § 1 k.p.k., gdyż jak wynika z jego wniosku, na urząd sędziego Sądu Najwyższego został powołany postanowieniem Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z 4 maja 2020 r., na podstawie rekomendacji w oparciu Krajowej Rady Sądownictwa w składzie ukształtowanym na podstawie przepisów kwestionowanych przez skarżącego. W tej sytuacji jego udział w rozpoznaniu zarzutów podniesionych w kasacji stanowiłby rażące naruszenie zasady nemo iudex in causa sua, a w konsekwencji mogłoby wywołać zarówno u stron, jak i w powszechnym odbiorze przekonanie o braku bezstronności sądu i rzetelności procesu. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Żądanie wyłączenia jest zasadne. Zgodnie z art. 41 § 1 k.p.k. sędzia ulega wyłączeniu, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać wątpliwość co do jego
3 bezstronności w danej sprawie. Taka sytuacja mogłaby mieć natomiast miejsce, gdyby zawarty w kasacji zarzut z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., tj. nienależytej obsady sądu spowodowanej wadliwością postępowania nominacyjnego prowadzonego przed Krajową Radę Sądownictwa ukształtowaną stosownie do przepisów ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r. poz. 3), miał rozpoznać sąd, w składzie którego orzekałby sędzia Sądu Najwyższego powołany na urząd w procedurze nominacyjnej ukształtowanej tą samą ustawą. Niezależnie bowiem od tego, że obiektywnie nie ma wątpliwości co do rzetelnego i bezstronnego rozpoznania sprawy przez sędziego, którego żądanie jest przedmiotem osądu w niniejszej sprawie, istotne z punktu widzenia art. 41 § 1 k.p.k. jest również to, by żadne tego rodzaju wątpliwości nie powstawały w odbiorze zewnętrznym. Z tego powodu przepis ten miał zastosowanie do złożonego żądania. Ubocznie zaznaczyć tylko należy, że przedmiotem rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie była kwestia tożsamości, a w istocie znacznego podobieństwa, sytuacji opisanej w zarzucie z sytuacją ustrojowo-procesową sędziego Marka Motuka, nie zaś zasadność samego zarzutu. Z tych względów orzeczono jak w sentencji. [as]
Powiązane orzeczenia
- II KK 333/22 2022-10-20Czy sędzia Sądu Najwyższego, powołany na urząd na podstawie rekomendacji Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownic…
- III KK 286/23 2025-02-03Czy sędzia Sądu Najwyższego, powołany w procedurze nominacyjnej prowadzonej przed Krajową Radą Sądownictwa ukształtowaną nowelą z 2017 r., powinien zostać wyłączony od rozpoznania sprawy, w której podniesiono zarzut niew…
- II KK 493/22 2024-03-01Czy sędzia Sądu Najwyższego, powołany na urząd w następstwie udziału w konkursie przed Krajową Radą Sądownictwa ukształtowaną przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r., powinien zostać wyłączony od udziału w sprawie, w…
- IV KK 479/24 2025-10-23Czy sędzia Sądu Najwyższego, powołany na stanowisko w wyniku rekomendacji Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej na mocy przepisów ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r., powinien zostać wyłączony od udziału w sprawie kasacyj…
- V KO 56/22 2022-08-31Czy sędzia Sądu Najwyższego, powołany na urząd w procedurze nominacyjnej ukształtowanej ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r., powinien zostać wyłączony od orzekania w sprawie dotyczącej zarzutu nienależytej obsady sądu spowod…
Powołane przepisy
art. 158 § 1 KKart. 41 § 1 KPKart. 42 § 1art. 439 § 1 pkt 2 KPKart. 45 ust. 1art. 6 ust. 1art. 47art. 19 ust. 1art. 42 § 1 KPK§ 1§ 1 pkt 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026. · PDF źródłowy