III KO 87/20
Izba Karna2020-09-22
Skład orzekający: Rafał Malarski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy bliskie relacje koleżeńskie i sąsiedzkie między sędzią rozpoznającym środek zaskarżenia a sędziami, którzy brali udział w wydaniu kwestionowanego orzeczenia, stanowią podstawę do wyłączenia sędziego od udziału w sprawie na podstawie art. 41 § 1 k.p.k.?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że bliskie relacje koleżeńskie i sąsiedzkie między sędzią rozpoznającym środek zaskarżenia a sędziami, którzy brali udział w wydaniu kwestionowanego orzeczenia, same przez się nie wywołują uzasadnionych wątpliwości co do bezstronności sędziego. Przepis art. 41 § 1 k.p.k. dotyczy przede wszystkim relacji między sędzią a stroną postępowania, a nie relacji między sędziami orzekającymi w różnych instancjach.Stan faktyczny
Sędzia Sądu Najwyższego złożył oświadczenie o istnieniu podstaw do wyłączenia go od udziału w sprawie kasacyjnej. Jako powody wskazał bliskie relacje koleżeńskie z sędzią zasiadającą w składzie Sądu odwoławczego oraz sąsiedzkie relacje z innym sędzią, który również brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia. Sąd Najwyższy rozpoznał to oświadczenie na posiedzeniu bez udziału stron.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił nie uwzględnić żądania wyłączenia sędziego od udziału w sprawie.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt III KO 87/20 POSTANOWIENIE Dnia 22 września 2020 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Rafał Malarski na posiedzeniu bez udziału stron, po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 22 września 2020 r., oświadczenia SSN I.Z. o istnieniu podstaw do wyłączenia go od udziału w sprawie kasacyjnej oznaczonej sygn. akt III KK (…) z powodów określonych w art. 41 § 1 k.p.k. p o s t a n o w i ł: nie uwzględnić żądania. UZASADNIENIE Podstawą wyłączenia sędziego w oparciu o art. 41 § 1 k.p.k. – iudex suspectus – może być każda okoliczność, jeżeli tylko uzasadnia wątpliwość co do bezstronności sędziego, którą należy rozumieć zarówno jako subiektywne odczucie sędziego co do jej braku, jak i jako uprawnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego w odbiorze zewnętrznym, opartą na zobiektyzowanych przesłankach. O ile nie sposób powątpiewać w szczerość subiektywnego odczucia SSN I.Z., że jego udziałowi w komplecie rozpoznającym konkretną kasację stoi na przeszkodzie fakt, iż w składzie Sądu odwoławczego zasiadała sędzia, z którą pozostaje ,,od wielu lat w bliskich relacjach koleżeńskich, wykraczających poza zwykłą znajomość zawodową”, oraz uczestniczył sędzia, który od kilkunastu lat jest jego sąsiadem, o tyle nie wytrzymuje krytyki pogląd, że wskazane w oświadczeniu kryteria mają charakter obiektywny i mogą wywołać u przeciętnego, rozsądnie rozumiejącego obserwatora, wrażenie nakazujące skorzystanie z rozwiązania przewidzianego w art. 41 § 1 k.p.k. Trzeba silnie podkreślić, że w komentowanym przepisie chodzi przede wszystkim o relację pomiędzy sędzią a stroną, a nie o relacje między sędzią rozpoznającym środek zaskarżenia a sędzią, który brał udział w wydaniu kwestionowanego orzeczenia. Takiego podejścia nie może zmienić fakt pozostawania owych sędziów w zażyłych stosunkach,
2 które z oczywistych racji - co do zasady - same przez się nie wywołują uzasadnionych, a więc poważnych wątpliwości co do bezstronności sędziego. Z tych względów należało do żądania wyłączenia od udziału we wskazanej sprawie odnieść się negatywnie.
Powiązane orzeczenia
- III KO 89/20 2020-10-07Czy relacje koleżeńskie między sędzią rozpoznającym środek zaskarżenia a sędzią, który brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, stanowią podstawę do wyłączenia sędziego od udziału w sprawie na podstawie art. 41 § 1…
- III KO 90/20 2020-09-29Czy bliskie relacje koleżeńskie sędziego z innymi członkami składu orzekającego, którzy brali udział w wydaniu zaskarżonego wyroku, mogą stanowić podstawę do wyłączenia sędziego od udziału w sprawie ze względu na uzasadn…
- II KK 338/24 2025-02-11Czy istnieją okoliczności uzasadniające wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego od udziału w sprawie z powodu bliskich relacji towarzyskich z sędzią, który brał udział w wydaniu zaskarżonego wyroku?
- I DO 80/19 2020-02-20Czy relacje koleżeńskie i zawodowe sędziego z uczestnikiem postępowania mogą stanowić uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności i skutkować wyłączeniem od orzekania?
- II DIZ 37/21 2021-02-12Czy istnieją podstawy do wyłączenia sędziego od orzekania w sprawie z uwagi na jego relacje koleżeńskie z prokuratorem uczestniczącym w postępowaniu?
Powołane przepisy
art. 41 § 1 KPK§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026. · PDF źródłowy