III KO 92/12

Izba Karna2013-01-09

Skład orzekający: Michał Laskowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wznowienie postępowania karnego, sporządzony osobiście przez skazanych i powołujący się na orzeczenie Europejskiego Trybunału Praw Człowieka, może być rozpoznany, jeśli nie został sporządzony i podpisany przez adwokata?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy utrzymał w mocy zarządzenie odmawiające rozpoznania wniosku, stwierdzając, że wniosek o wznowienie postępowania, jeśli nie pochodzi od prokuratora, musi być sporządzony i podpisany przez adwokata lub radcę prawnego (tzw. przymus adwokacki). Jest to wymóg o charakterze bezwzględnym. Skazani mogli ustanowić adwokata z wyboru, ubiegać się o obrońcę z urzędu lub zabiegać o złożenie wniosku przez prokuratora, ale ich własnoręcznie sporządzony wniosek nie mógł być rozpoznany.
Stan faktyczny
Skazani H. S. i P. S. złożyli wniosek o wznowienie postępowania karnego, powołując się na orzeczenie Europejskiego Trybunału Praw Człowieka. Przewodniczący Wydziału Karnego SN wezwał ich do uzupełnienia braku wniosku przez sporządzenie go przez adwokata. Wobec nieuzupełnienia braku wydano zarządzenie odmawiające rozpoznania wniosku. Skazani wnieśli zażalenie.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił utrzymać w mocy zaskarżone zarządzenie Przewodniczącego Wydziału III Karnego Sądu Najwyższego.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt III KO 92/12 POSTANOWIENIE Dnia 9 stycznia 2013 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Michał Laskowski w sprawie H. S. i P. S. skazanych z art. 201 d.k.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 9 stycznia 2013 r., zażalenia H. S. i P. S. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału III Karnego Sądu Najwyższego z dnia 15 listopada 2012 r., sygn. akt III KO 92/12, p o s t a n o w i ł: utrzymać w mocy zaskarżone zarządzenie. UZASADNIENIE H.S. i P. S. skazani zostali prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w K. z dnia 29 czerwca 1998 r., sygn. /…/. Skazani złożyli wniosek o wznowienie postępowania, który sporządzony został przez nich osobiście. We wniosku tym powołali się na załączone orzeczenie Europejskiego Trybunału Praw Człowieka, wskazując je jako podstawę do wznowienia. Przewodniczący Wydziału III Karnego Sądu Najwyższego poinformował skazanych, że wznowienie postępowania na podstawie rozstrzygnięcia organu międzynarodowego, jakim jest Europejski Trybunał Praw Człowieka, następuje na wniosek strony i wezwał do uzupełnienia braku wniosku przez sporządzenie i go podpisanie przez adwokata zakreślając termin do uzupełnienia braku. 2 Wobec nieuzupełnienia braku wydane zostało zaskarżone zarządzenie. Skazani wnieśli zażalenie na powyższe zarządzenie wnosząc o jego uchylenie oraz o wznowienie postępowania z urzędu. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Zażalenie nie jest zasadne. Zgodnie z art. 542 § 1 k.p.k. wznowienie postępowania może nastąpić na wniosek strony lub z urzędu. Przepis art. 542 § 3 k.p.k. stanowi, że postępowanie wznawia się z urzędu tylko w razie ujawnienia się jednego z uchybień wymienionych w art. 439 k.p.k., a więc uchybień w postaci bezwzględnych przyczyn odwoławczych. Taka sytuacja nie zachodzi w przedmiotowej sprawie. We wszystkich pozostałych przypadkach podstawą wznowienia postępowania może być jedynie wniosek strony. Z kolei art. 545 § 2 k.p.k. przewiduje, że wniosek o wznowienie postępowania, jeżeli nie pochodzi od prokuratora, powinien być sporządzony i podpisany przez adwokata albo radcę prawnego. Jeśli stroną ubiegającą się o wznowienie postępowania są jak w przedmiotowej sprawie skazani, wniosek musi być sporządzony i podpisany przez adwokata. Tę instytucję prawa karnego procesowego określa się mianem przymusu adwokackiego, bowiem jest to wymóg o charakterze bezwzględnym. Skazani zatem mogą albo ustanowić adwokata – obrońcę do sporządzenia wniosku o wznowienie albo ubiegać się o wyznaczenie obrońcy z urzędu albo zabiegać o złożenie wniosku przez prokuratora. Wykluczone natomiast jest rozpoznanie wniosku ich własnego autorstwa. Z powyższych względów utrzymano w mocy zaskarżone zarządzenie.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 201art. 542 § 1 KPKart. 542 § 3 KPKart. 439 KPKart. 545 § 2 KPK§ 1§ 3§ 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026. · PDF źródłowy