III KO 96/57

SentencjaSąd Najwyższy w Izbie Karnej na posiedzeniu niejawnym postanowił przedstawioną przez Sąd Wojewódzki w Olsztynie kwestię prawną wymagającą zasadniczej wykładni ustawy:"Czy w sprawach, w których ściganie odbywa się z oskarżenia prywatnego, w wypadku konieczności powołania biegłego (oskarżony jest głuchoniemy) koszty obejmujące należność biegłego ponosi oskarżyciel prywatny niezależnie od uiszczenia zryczałtowanej równowartości kosztów postępowania, przewidzianej w art. 435 § 1 k.p.k. w brzmieniu ustalonym dekretem z dnia 21 grudnia 1955 r. (Dz. U. Nr 46. poz. i 309), czy też koszty ponosi Skarb Państwa"?- rozstrzygnąć jak wyżej.Uzasadnienie faktyczneDo czasu wejścia w życie dekretu z dnia 21 grudnia 1955 r. o zmianie przepisów postępowania karnego oskarżyciel prywatny winien był składać przy akcie oskarżenia, na rachunek kosztów postępowania, zaliczkę w wysokości 20 złotych (rozp. Ministra Sprawiedliwości z dnia 27 grudnia 1950 r. Dz. U. Nr 4 z 1951 r., poz. 32). Sąd przewidując znacznie większe wydatki w związku z zapowiedzianymi dowodami, a więc i większy rachunek za koszty postępowania, mógł przy tym zażądać odpowiednio wyższej zaliczki (§ 2 dawnego brzmienia art. 435 k.p.k.).Wspomniany wyżej dekret z 21 grudnia 1955 r., który wszedł w życie z dniem 1 marca 1956 r., zmienił brzmienie art. 435 k.p.k., ustanawiając w § 1, że oskarżyciel prywatny składa przy akcie oskarżenia zryczałtowaną równowartość kosztów postępowania w wysokości 50 zł. Ponieważ zaś art. 448 k.p.k. do kosztów postępowania zalicza m.in. należności biegłych, a brak jest jakiegokolwiek przepisu upoważniającego Sąd, w wypadku przedstawionym w pytaniu, do podwyższenia zryczałtowanej równowartości kosztów postępowania, należy uznać, że oskarżyciel prywatny, bez względu na rzeczywiste koszty postępowania, nie ponosi poza zryczałtowaną opłatą żadnych dodatkowych kosztów.Wspomnieć wypada nadto, że pogląd Sądu Wojewódzkiego, iż w podobnym wypadku Skarb Państwa ponosi szkodę w postaci obowiązku pokrycia należności biegłego, nie jest słuszny, ustalenie bowiem zryczałtowanej równowartości kosztów postępowania w kwocie 50 zł opiera się na obliczeniu opartym na przewidywaniu, iż rzeczywiste koszty postępowania w różnych sprawach będą się układały zarówno poniżej jak i powyżej tej kwoty. Przed szkodami tego rodzaju chronią również Skarb Państwa art. 439 i 442 k.p.k.