VI KZP 3/68
PostanowienieIzba Karna1968-03-04
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy oskarżyciel prywatny, który cofnął oskarżenie w sprawie, w której sąd nie podjął jeszcze żadnych czynności procesowych (w tym czynności wymienionych w art. 448 k.p.k.), ponosi koszty postępowania i w jakiej wysokości?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił udzielenia odpowiedzi na przedstawione zagadnienie prawne. Uzasadnienie faktyczne wskazuje na błąd sądu pierwszej instancji w traktowaniu dwóch postępowań jako odrębnych, podczas gdy dotyczyły one tego samego czynu i tych samych osób. W związku z tym, żądanie dodatkowego ryczałtu od oskarżyciela prywatnego było bezzasadne.Stan faktyczny
Oskarżyciel prywatny wniósł akt oskarżenia przeciwko A.G. o przestępstwo ścigane z oskarżenia prywatnego. W jednej sprawie (Kp 908/67) wpłacił ryczałt na koszty postępowania, a następnie strony się pojednały, co skutkowało zwrotem połowy ryczałtu. W drugiej sprawie (Kp 922/67), po przekazaniu sprawy przez prokuratora, oskarżyciel wpłacił kolejny ryczałt, po czym cofnął oskarżenie. Sąd umorzył postępowanie i zarządził zwrot połowy ryczałtu. Oskarżyciel zażądał zwrotu całości, co doprowadziło do przedstawienia zagadnienia prawnego Sądowi Najwyższemu.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił odmówić udzielenia odpowiedzi na przedstawione zagadnienie prawne.Pełny tekst orzeczenia
SentencjaSąd Najwyższy w Izbie Karnej na posiedzeniu niejawnym, po rozpoznaniu przedstawionej w trybie art. 390 § 1 k.p.k. przez Sąd Wojewódzki do rozstrzygnięcia kwestii prawnej:"Czy w przypadku, gdy sąd nie podjął jeszcze żadnych czynności w sprawie z oskarżenia prywatnego, w szczególności wymienionych w art. 448 k.p.k., a oskarżyciel prywatny cofnął oskarżenie, ponosi on koszty postępowania, a jeśli tak, to w jakiej wysokości"postanowił odmówić udzielenia odpowiedzi.Uzasadnienie faktyczneZ przedstawionych akt spraw Kp 908/67 i Kp 922/67 wynika, że oskarżyciel prywatny wniósł w dniu 23.VIII.1967 r. do Sądu Powiatowego akt oskarżenia przeciwko A.G. o przestępstwo z art. 265 § 1 k.k. i równocześnie - w osobnym piśmie - zawiadomił Prokuratora Powiatowego o tym zajściu, wnosząc o przeprowadzenie dochodzenia i skierowanie sprawy z aktem oskarżenia do sądu. Prokurator - po stwierdzeniu, że chodzi o (przestępstwo ścigane z oskarżenia prywatnego - przekazał sprawę Sądowi Powiatowemu.W sprawie Kp 908/67, w której skierowano akt oskarżenia bezpośrednio do sądu, oskarżyciel prywatny złożył zryczałtowaną równowartość kosztów postępowania w kwocie 400 złotych. Wobec jednakże pojednania się stron w tej sprawie prezes sądu, zgodnie z przepisem art. 12 § 1 ustawy z dnia 2.XII.1960 r. (Dz. U. Nr 54, poz. 308), zarządził zwrot połowy zryczałtowanej równowartości kosztów postępowania wniesionej przez oskarżyciela prywatnego.W następstwie przekazania przez prokuratora do Sądu Powiatowego zawiadomienia o przestępstwie założono odrębne akta, oznaczone sygnaturą Kp 922/67 i wezwano oskarżyciela prywatnego do zapłacenia kwoty 1.000 złotych tytułem zryczałtowanej równowartości kosztów postępowania. Oskarżyciel prywatny powyższą kwotę uiścił w dniu 12.IX.1967 r. zaś w dwa dni później cofnął oskarżenie. Sąd Powiatowy postanowieniem z dnia 8.X.1967 r. na podstawie art. 63 k.p.k. umorzył postępowanie, a następnie prezes sądu zarządził zwrot połowy uiszczonego ryczałtu. Na powyższe zarządzenie prezesa wniósł oskarżyciel prywatny zażalenie, domagając się zwrotu całego ryczałtu, i w ten sposób znalazła się sprawa w rozpoznaniu sądu rewizyjnego.Stanowisko zajęte przez prezesa sądu w kwestii kosztów jest błędne, gdyż obie sprawy Kp 908/67 i Kp 922/67 należało traktować jako jedną sprawę. Akt oskarżenia bowiem jak i przesłane przez oskarżyciela prywatnego prokuratorowi zawiadomienie o przestępstwie dotyczą tego samego czynu i tych samych osób.Skoro zaś nadesłane przez prokuratora doniesienie oskarżyciela prywatnego wpłynęło do sądu przed umorzeniem postępowania w sprawie Kp 908/67, a więc jeszcze w toku tego postępowania, należało je w takiej sytuacji procesowej dołączyć do tej sprawy i w związku z tym brak było podstaw do żądania po raz drugi od oskarżyciela prywatnego wpłacenia ryczałtu w kwocie 1.000 zł.Należy zaznaczyć, że Sąd Najwyższy ustosunkował się już w uchwale z dnia 13.IV.1961 r. sygn. VI KO 19/61 (OSN z roku 1961 zeszyt 3, poz. 44) do podobnego zagadnienia prawnego.
Powiązane orzeczenia
- VI KZP 10/69 1969-11-09Czy w sprawie z oskarżenia prywatnego, w której oskarżony odpowiada za kilka czynów, a sąd skazuje go tylko za niektóre z nich, obciąża się go kosztami postępowania w całości, czy tylko w części dotyczącej czynów, za któ…
- VI KO 19/61 1961-04-13Czy cofnięcie aktu oskarżenia lub pojednanie się stron przed postępowaniem pojednawczym, przewidzianym w art. 1 § 1 ustawy z dnia 2 grudnia 1960 r. o sprawach z oskarżenia prywatnego, daje podstawę prezesowi sądu do wyda…
- IV KK 315/13 2014-02-19Czy obciążenie oskarżyciela prywatnego kosztami procesu, obejmującymi wynagrodzenie biegłego i należności instytucji za wydaną opinię, jest dopuszczalne, gdy uiścił on już zryczałtowaną równowartość wydatków sądowych?
- I KK 62/21 2021-12-06Czy w sprawie z oskarżenia prywatnego, w której środek odwoławczy pochodzi od oskarżyciela prywatnego, Skarb Państwa może zostać obciążony kosztami zastępstwa procesowego oskarżyciela prywatnego za postępowanie odwoławcz…
- VI KO 18/61 1961-04-13Czy wniesienie zryczałtowanej równowartości kosztów postępowania karnego w powiązaniu z poprzednim wniesieniem przez oskarżyciela prywatnego doniesienia do prokuratury zastępuje akt oskarżenia w rozumieniu art. 65 § 3 zd…
Powołane przepisy
art. 390 § 1 KPKart. 448 KPKart. 265 § 1 KKart. 12 § 1art. 63 KPK§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026.