III KR 22/71

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia R. Staszkiewicz. Sędziowie: T. Majewski (sprawozdawca), A. Górski.Prokurator Prokuratury Generalnej: K. Kraft.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu w dniu 4 czerwca 1971 r. sprawy Bogumiła N., oskarżonego z art. 138 § 1 i 166 k.k., z powodu rewizji wniesionych przez prokuratora i przez oskarżonego od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Poznaniu z dnia 19 listopada 1970 r.1. zmienił zaskarżony wyrok w części skazującej oskarżonego Bogumiła N. w ten sposób, że uznał go za winnego tego, iż w nocy z 23 na 24 kwietnia 1970 r. w B., będąc w stanie nietrzeźwości i działając z chęci zemsty, podpalił szopę należącą do Antoniego P., w następstwie czego uległy spaleniu dalsze dwie szopy należące do Stanisława K. i Kazimierza P., przez co spowodował dla wyżej wymienionych straty w wysokości przeszło 25.000 zł i sprowadził niebezpieczeństwo zapalenia się pobliskiego budynku mieszkalnego, i za to przestępstwo z mocy art. 138 § 1 k.k i art. 40 § 2 k.k. skazał tegoż Bogumiła N. na karę 5 lat pozbawienia wolności i karę dodatkową pozbawienia praw publicznych na okres 2 lat, przy czym na poczet kary pozbawienia wolności zaliczył oskarżonemu areszt tymczasowy od dnia 24 kwietnia 1970 r.;2. utrzymał w mocy tenże wyrok w pozostałej części (...).Uzasadnienie faktyczneI. Sąd Wojewódzki w Poznaniu rozpoznał sprawę Bogumiła N. oskarżonego o to, że:I. w nocy z 23 na 24 kwietnia 1970 r. w P., będąc w stanie nietrzeźwości i działając z chęci zemsty, podpalił szopę należącą do Antoniego P., w następstwie czego spaleniu uległy dwie dalsze szopy należące do Stanisława K. i Kazimierza P., przez co spowodował dla wyżej wymienionych straty w wysokości około 45.000 zł i sprowadził niebezpieczeństwo zapalenia się pobliskiego budynku mieszkalnego, tj. o czyn z art. 138 § 1 k.k;II. w tym samym czasie i miejscu ugodził nożem w okolicę lewego oka Barbarę P., powodując u niej rozcięcie powieki, co naruszyło prawidłową czynność narządu jej ciała na okres do dni siedmiu, tj. o czyn z art. 156 § 2 k.k.;III. w okresie od stycznia do 23 kwietnia 1970 r. w P., groził rodzinie P., że ich wymorduje, przy czym ze względu na częste wprowadzanie się grożącego w stan nietrzeźwości i jego agresywność oraz ze względu na fakt ciągłego noszenia przy sobie noży groźba ta wzbudziła w P. obawę jej urzeczywistnienia, tj. o czyn z art. 166 k.k.Po rozpoznaniu tej sprawy Sąd Wojewódzki wyrokiem z dnia 19 kwietnia 1970 r.:1. uznał oskarżonego Bogumiła N. za winnego przestępstwa z art. 212 § 2 k.k. popełnionego w sposób wyżej opisany w pkt I z tą zmianą, że nie sprowadził on niebezpieczeństwa zapalenia się pobliskiego domu mieszkalnego, a nadto że straty spowodowane wyniosły około 25.000 zł, i za czyn ten na zasadzie tegoż artykułu skazał go na karę 3 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności, a na zasadzie art. 40 § 2 k.k. orzekł pozbawienie oskarżonego praw publicznych na okres 2 lat;2. uniewinnił oskarżonego Bogumiła N. od zarzutu popełnienia przestępstw z art. 136 § 2 k.k. i 166 k.k. opisanych w punkcie II i III;3. na poczet orzeczonej kary pozbawienia wolności zaliczył oskarżonemu okres tymczasowego aresztowania od dnia 24 kwietnia 1970 r. do dnia 19 listopada 1970 r.Od powyższego wyroku strony wniosły rewizję.Rewizja prokuratora zaskarżyła wyrok w części dotyczącej kwalifikacji prawnej czynu opisanego w punkcie I wyroku oraz w części dotyczącej uniewinnienia oskarżonego Bogdana N. od zarzutu popełnienia przestępstwa z art. 166 k.k. i wymiaru kary.Rewizja ta zarzuca błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wyroku, a mianowicie:1) błędne przyjęcie przez Sąd I instancji, że w warunkach opisanych przez świadków i wynikających z akt sprawy nie zachodziło niebezpieczeństwo przeniesienia się pożaru na inne obiekty, a w szczególności na budynek mieszkalny, i że straty powstałe w wyniku pożaru wynoszą około 25.000 zł;2) błędne przyjęcie, że groźby zabicia wypowiadane przez oskarżonego nie mogły i nie wzbudziły w zagrożonych obawy ich realizacji, co miało wpływ na treść wyroku.W konkluzji rewizja wnosi o zmianę zaskarżonego wyroku przez:1) uznanie, że oskarżony Bogumił N. dopuścił się przestępstwa z art. 138 § 1 k.k., a nie z art. 212 § 2 k.k.;2) uznanie oskarżonego Bogumiła N. za winnego przestępstwa z art. 166 k.k. i wymierzenie za ten czyn stosownej kary;3) wymierzenie oskarżonemu Bogumiłowi N. wyższej kary pozbawienia wolności.Na rozprawie rewizyjnej prokurator Prokuratury Generalnej oświadczył, że popiera tę rewizję tylko w części dotyczącej wymienionego wyżej czynu pierwszego.Rewizja oskarżonego zarzuca:1) obrazę przepisów prawa materialnego przez przyjęcie, że oskarżony Bogumił N. dopuścił się czynu z art. 212 § 2 k.k. z niskich pobudek, i przez zastosowanie względem niego art. 40 § 2 k.k.;2) błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia przez przyjęcie, że oskarżony Bogumił N. dopuścił się czynu z art. 212 § 2 k.k. z zemsty;3) rażącą niewspółmierność kary.W konkluzji rewizja wnosi o zmianę zaskarżonego wyroku w części dotyczącej kary przez znaczne jej obniżenie i niestosowanie art. 40 § 2 k.k.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:1. Co do rewizji prokuratora.Zarzuty rewizji odnoszące się do czynu pierwszego są zasadne.Z prawidłowych ustaleń zaskarżonego wyroku wynika, że oskarżony, pałając zemstą, podpalił szopę drewnianą należącą do jego teściów, przy czym ogień wzniecony przez oskarżonego przeniósł się na dwie dalsze szopy, które stanowiły własność innych osób.Ogólna wartość strat przewyższa kwotę 25.000 zł (świadek Władysław P. ocenia własne straty na sumę około 25.000 zł, a do tego dochodzą straty Antoniego P. i Stanisława K.).W pobliżu miejsca wzniecenia pożaru znajdował się dom mieszkalny, którego mieszkańcy udawali się właśnie na spoczynek, albowiem pożar wybuchł w późnych godzinach wieczornych.Na opanowanie pożaru wpłynęło szybkie przybycie straży pożarnej i skuteczna akcja gaśnicza, przy czym szczęśliwym zbiegiem okoliczności wiatr wiał od strony domu.W tych okolicznościach Sąd Wojewódzki błędnie zakwalifikował czyn oskarżonego Bogumiła N. z art. 212 § 2 k.k., gdyż sprowadzenie stanu zagrożenia dla życia lub zdrowia mieszkańców tego domu było ewidentne, a jeśli chodzi o mienie, to nie tylko istniało samo zagrożenie, ale powstały także znaczne straty, których wysokość sięga dziesiątków tysięcy złotych.Różnica pomiędzy przestępstwem z art. 212 § 2 k.k. a przestępstwem z art. 138 § 1 k.k. polega na tym, że pierwsze skierowane jest wyłącznie przeciwko mieniu (społecznemu lub cudzemu), które sprawca niszczy lub czyni niezdatnym do użytku przez podpalenie, a drugie z tych przestępstw godzi w bezpieczeństwo powszechne przez zagrożenie życiu lub zdrowiu ludzi albo mieniu w znacznych rozmiarach.Spalenie kilku budynków, choćby to były szopy przeznaczone do przechowywania przedmiotów gospodarczych, jak materiały opałowe, motocykl, odzież, narzędzia itp., oznacza, że istniał stan zagrożenia dla mienia w znacznych rozmiarach.Należało więc uwzględnić w tym zakresie rewizję prokuratora i zakwalifikować przestępstwo, którego dopuścił się oskarżony Bogumił N., z art. 138 § 1 k.k.Przy wymiarze kary należało uwzględnić okoliczność, że oskarżony działał z niskich pobudek, a jego zachowanie się przed popełnieniem przestępstwa oceniane było negatywnie zarówno w miejscu pracy jak i w miejscu zamieszkania.Rewizję prokuratora w pozostałej części należało uznać za bezzasadną skoro zarzuty jej polegają w istocie na polemizowaniu z sądową oceną zebranego materiału dowodowego.2. Co do rewizji oskarżonego.Zarzuty rewizji są bezzasadne.Fakt, że oskarżony działał z zemsty znajduje pełne potwierdzenie w zebranym materiale dowodowym przytoczonym w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku.W kwestii wymiaru kary tezy zawarte w rewizji oskarżonego są bezprzedmiotowe wobec zmiany kwalifikacji przestępstwa na surowszą oraz wobec uwzględnienia rewizji prokuratora.Z tych powodów Sąd Najwyższy orzekł jak wyżej.