III KR 47/78
WyrokIzba Karna1978-03-30
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sąd pierwszej instancji przypisał oskarżonemu inne przestępstwo niż zarzucane mu w akcie oskarżenia, jeśli w wyroku użyto terminu "zgwałcenie" w kontekście art. 168 § 2 k.k., podczas gdy akt oskarżenia opisywał czyn nierządny z użyciem przemocy?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że użycie w art. 168 § 2 k.k. wyrazu "zgwałcenie" jest skrótowym określeniem przestępstwa opisanego w art. 168 § 1 k.k., które obejmuje doprowadzenie innej osoby do poddania się czynowi nierządnemu przemocą, groźbą bezprawną lub podstępem. W związku z tym, sąd pierwszej instancji przypisał oskarżonemu to samo przestępstwo, które było mu zarzucane, precyzyjniej przedstawiając je w wyroku poprzez podanie wszystkich ustawowych znamion.Stan faktyczny
Jerzy K., funkcjonariusz Izby Wytrzeźwień, został oskarżony o popełnienie czynu nierządnego wobec Longiny M. z użyciem szczególnego okrucieństwa, polegającego na biciu, duszeniu, wyrywaniu włosów i kopaniu. Sąd Wojewódzki w Gdańsku skazał go za to przestępstwo, przypisując mu czyn z art. 168 § 2 k.k. Obrońca wniósł rewizję, zarzucając sądowi pierwszej instancji przypisanie innego przestępstwa niż w akcie oskarżenia.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy utrzymał w mocy zaskarżony wyrok Sądu Wojewódzkiego w Gdańsku, uznając rewizję obrońcy za bezzasadną.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia W. Komorniczak (sprawozdawca). Sędziowie: S. Godlewski, W. Sikorski.Prokurator Prokuratury Generalnej: K. Porada-Mianowska.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu sprawy Jerzego K., oskarżonego z art. 168 § 2 k.k., z powodu rewizji wniesionej przez obrońcę od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Gdańsku z dnia 20 grudnia 1977 r.utrzymał w mocy zaskarżony wyrok (...).Uzasadnienie faktyczneSąd Wojewódzki w Gdańsku wyrokiem z dnia 20 grudnia 1977 r. skazał na podstawie art. 168 § 2 i art. 40 § 2 k.k. Jerzego K. na karę 10 lat pozbawienia wolności i 5 lat pozbawienia praw publicznych za to, że w nocy z dnia 10 sierpnia na dzień 11 sierpnia 1977 r. w G., działając ze szczególnym okrucieństwem, polegającym na wielokrotnym biciu pięścią po głowie, duszeniu za gardło, wyrywaniu włosów, kopaniu po nogach i grożeniu pozbawieniem życia przez uduszenie, dopuścił się wobec Longiny M. czynu nierządnego (...).Od tego wyroku co do kary wniósł rewizję obrońca (...).Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje: Rewizja obrońcy nie jest zasadna. Nietrafny jest pogląd obrońcy, że sąd pierwszej instancji przypisał oskarżonemu inne przestępstwo od przestępstwa zarzucanego mu w akcie oskarżenia. Użyty w § 2 art. 168 k.k. wyraz: "zgwałcenie" jest skrótowym określeniem przestępstwa opisanego w art. 168 § 1 k.k.: "(...) przemocą, groźbą bezprawną lub podstępem doprowadzenie innej osoby do poddania się czynowi nierządnemu." Wyjaśnił to Sąd Najwyższy w zasadzie prawnej - VI KZP 68/71 (OSNKW 1972, z. 3, poz. 41).Wynika z tego, że sąd pierwszej instancji przypisał oskarżonemu takie samo przestępstwo, jakie zarzucał mu akt oskarżenia, tylko precyzyjniej przedstawił je w wyroku, podając wszystkie jego ustawowe znamiona.Wbrew temu, co twierdzi autor rewizji, sąd w uzasadnieniu wyroku zwrócił uwagę na nieprzestrzeganie przepisów regulaminu obowiązującego w izbach wytrzeźwień oraz na niewłaściwe postępowanie funkcjonariuszy MO. Nie ma to jednak wpływu na ocenę stopnia winy oskarżonego, ponieważ oskarżony wykorzystał to w tym celu, aby popełnić przestępstwo. Wykorzystanie przez funkcjonariusza niewłaściwej organizacji pracy danej instytucji w celu popełnienia przestępstwa nie powinno być potraktowane jako okoliczność łagodząca.Każdy funkcjonariusz, niezależnie od zakresu swoich obowiązków, powinien zwracać uwagę na złą organizację pracy i szkody, które mogą z tego wyniknąć. Ponadto powinien o tym informować przełożonych.Jeżeli natomiast zła organizacja pracy występuje w tej dziedzinie pracy, za którą funkcjonariusz jest odpowiedzialny, ma on obowiązek usunąć braki, a gdyby to przekraczało jej możliwości, powinien zwrócić się o pomoc do przełożonych w celu skutecznego usunięcia niedomagań.Oskarżony Jerzy K., jako opiekun zmianowy Izby Wytrzeźwień w G., wykorzystał nieprzestrzeganie regulaminu w tej instytucji w celu popełnienia przestępstwa.Wbrew temu, co wnioskuje obrońca, sąd pierwszej instancji nie potraktował tego jako okoliczności łagodzącej. Sąd Najwyższy podziela w tym zakresie stanowisko sądu pierwszej instancji (...).
Powiązane orzeczenia
- VI KZP 68/71 1972-01-20Jak należy rozumieć użyte w art. 168 § 2 k.k. słowo „zgwałcenie”, w szczególności czy wyłącza ono przewidziane w § 1 działanie podstępem i czy warunkiem odpowiedzialności sprawcy jest „zmuszenie do odbycia stosunku ciele…
- IV KK 345/16 2017-03-09Czy Sąd Apelacyjny, uniewinniając oskarżonych od zarzucanego im czynu, naruszył zakaz orzekania na niekorzyść oskarżonego (art. 434 § 1 k.p.k.) poprzez błędną wykładnię tego przepisu i nieuwzględnienie możliwości zakwali…
- I KK 497/24 2025-02-06Czy Sąd Okręgowy prawidłowo zakwalifikował czyn jako przestępstwo z art. 200 § 1 k.k. i czy prawidłowo opisał ten czyn, a także czy prawidłowo zastosował środki karne?
- V KK 222/21 2021-09-29Czy sąd odwoławczy, uniewinniając oskarżonego, prawidłowo ocenił materiał dowodowy i zastosował prawo materialne, czy też dopuścił się rażącej obrazy przepisów postępowania i prawa materialnego?
- V KRN 90/68 1968-03-14Czy czyn z art. 134 k.k. (łapownictwo) i czyn z art. 132 § 1 k.k. (znieważenie funkcjonariusza publicznego) są przestępstwami jednorodzajowymi w rozumieniu art. 63 § 1 k.k. w sytuacji, gdy oba czyny zostały popełnione pr…
Powołane przepisy
art. 168 § 2 KKart. 168 § 2art. 40 § 2 KKart. 168 KKart. 168 § 1 KK§ 2§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026.